နာနတ္သီးေစ်းက် - သီေပါေတာင္သူဦးႀကီးမ်ားအရွုံးေပၚ
သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း သီေပါၿမိဳ႕နယ္တြင္ယခုႏွစ္အတြင္း ရာသီသီးႏွံ နာနတ္သီးေစ်းက်သျဖင့္ ၿခံပိုင္ရွင္မ်ား အရွုံးေပၚ ေၾကာင္းသိရသည္။
နာနတ္သီးအစိုက္မ်ားေသာ သီေပါၿမိဳ႕နယ္ ေနာင္ေကာ္အုပ္စု ပန္မ်န္းေက်းရြာတြင္ ယခုႏွစ္ တ႐ုတ္အဝယ္ေတာ္မ်ား ေလ်ာ့နည္းသြားသည့္အျပင္ နာနတ္သီးေစ်းပါအဆမတန္က်ဆင္းသျဖင့္ နာနတ္သီးမေရာင္းနိုင္ဘဲ ပုပ္သိုးကာေတာင္သူမ်ား အရွုံးေပၚျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ၾကာစီးပြါးျဖစ္နာနတ္သီးစိုက္ပ်ိဳးလာသည့္ ပန္မ်န္းရြာသား (ဦး)လုံးထြန္းက - “မႏွစ္က အဝယ္ေတာ္ေတြက ၿခံလုံးကၽြတ္ေပးဝယ္တာတပိသာကို ၂၀၀ က်ပ္ေပးတယ္။ ေစ်းအေပါဆုံးက ၁၅၀ က်ပ္ရတယ္။ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ တပိသာ ရ၀ က်ပ္ရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ၿခံက ဒီႏွစ္ ပိသာေပါင္း သုံးေသာင္းရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၀ယ္တဲ့သူနည္းတယ္။ ေစ်းေပါတယ္။ အဲ့ေၾကာင့္က်ေနာ္တို႔နာနတ္သီးေတြ ပုပ္ကုန္တယ္။ အရွုံးေပၚတယ္။ ” - ဟုေျပာသည္။
ယခုႏွစ္တြင္သီေပါသို႔ေရာက္လာသည့္နာနတ္သီးအဝယ္ေတာ္မ်ားမွာ သီေပါမွ မႏၲေလး သို႔လည္းေကာင္း၊ သီေပါမွ မူစယ္ ထိုမွတ႐ုတ္နိုင္ငံသို႔ လည္းေကာင္းပို႔ေဆာင္ေၾကာင္း၊ ယခုႏွစ္နာနတ္သီးအရွုံးေပၚေသာ္လည္း ေနာက္ႏွစ္မ်ားတြင္လည္းနာနတ္သီးၿခံသာ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း လုံးထြန္းကေျပာသည္။
“အရင္းက ယာၿခံ တဧက ေလာက္ကို ပ်ိဳးပင္ဖိုး ေျမၾသဇာဖိုး ပါရင္က်ပ္ ၄ သိန္းေလာက္က်တယ္။ အလုပ္ သမားဖိုး ဘာဖိုးေတာင္မပါေသးဘူး။ ဒါမယ့္ပထမဆုံးအႀကိမ္စိုက္ၿပီးရင္ နာနတ္သီးက ၅-၆ ႏွစ္ေလာက္စားရတယ္ေလ ”- ဟု ဆိုပါသည္။
သီေပါၿမိဳ႕နယ္ ပန္မ်န္းရြာတြင္စိုက္ပ်ိဳးေသာ နာနတ္သီးမွာအလယ္အလတ္စားအသီးမ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ကုန္းဆာရြာဘက္ တြင္စိုက္ေသာအသီးမွာ အႀကီးစားအသီးမ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း အသီးအမ်ိဳးအစားအလိုက္ ေစ်းႏွုန္းကြာျခားေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ယခုႏွစ္မွာ အသီးအႀကီးအေသးမေရြးေစ်းႏွုန္းက်ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္နာနတ္စိုက္ခင္းမ်ားၾကားတြင္ င႐ုပ္သီး ၊ ေျမပဲတို႔ပါစိုက္ပ်ိဳးသျဖင့္အနည္းငယ္ေျဖသာေၾကာင္း ၿခံသမား စိုင္းရာမ ကလည္းေျပာျပသည္။
ေရႊလီျမစ္ေရအတြင္းသဲထုတ္ယူမွုရပ္တန႔္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရမွတဆင့္ တ႐ုတ္ဖိအားေပး
နျပည္ေတာ္အစိုးရဆီမွာ တ႐ုတ္အစိုးရရဲ့ ေတာင္းဆိုမွုေၾကာင့္ဆိုၿပီး သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း မူစယ္ၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းဆိုင္ရာကေန - ေရႊလီျမစ္အတြင္းသဲထုတ္ယူေနမွုမွ ရပ္တန႔္ဖို႔ - ၀မ္းေရးအတြက္ သဲထုပ္ လုပ္ေနတဲ့ ရြာသားအား သဲထုတ္ယူမွုမ်ားရပ္တန႔္ေပးဖို႔ တားျမစ္တဲ့အေပၚ ေရွ႕ဆက္ဝမ္းစာအတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္ေနၾကပါတယ္။
ေမလ ၁၉ ရက္ေန႔က သဲထုပ္လုပ္မွုရပ္တန႔္ေရးစာ ထုတ္ျပန္ထားတာျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေမလ ၂၇ ရက္ ေနာက္ဆုံးထားၿပီး စက္ပစၥည္းေတြ အသုံးအေဆာင္ေတြအကုန္လုံးသယ္ထုတ္ဖို႔လည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
မူစယ္ၿမိဳ႕မွာ သဲစုပ္ေရာင္းခ်ေနသူေတြဟာ မိသားစု ၁၀၀ ေက်ာ္ရွိတဲ့ ေတာ္ရြက္ရပ္ကြက္က ေဒသခံ ရ၅ ရာခိုင္ႏွုန္းေက်ာ္ျဖစ္ေနၿပီး ဒီေဒသခံေတြဟာ ၿမိဳ႕ရြာဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ လယ္ယာေျမေတြ အသိမ္းခံရတာ၊ ကူးတို႔ဆိပ္ေတြအသိမ္းခံရတာေတြထဲပါသြားတာေၾကာင့္ သဲတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းကို ေဇာက္ခ်လုပ္ကိုင္လာခဲ့တာလို႔ မူစယ္ၿမိဳ႕ခံ စိုင္းေအာင္ကေျပာပါတယ္။
သဲထုပ္လုပ္ေရာင္းခ်တယ္ဆိုတာကလဲ က်ေနာ္တို႔ရပ္ရြာအတြင္း ၿမိဳ႕ရြာအတြင္းပါဘဲ။ မ်ားေသာ အားျဖင့္ၿမိဳ႕ ရြာတြင္း ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းအတြက္ဘဲ။ ဒါကိုပိတ္လိုက္ရင္ေတာ့ ေဒသခံေတြ ၀မ္းေရးအခက္ေတြ႕ ရၿပီေပါ့။ အခုရြာထဲမွာ သၽွမ္းစာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမွု႐ုံးေဆာက္လက္စ။ အဲတာ သဲထုပ္မွုရပ္ရင္ ရြာသားေတြ အရမ္းကိုအခက္အခဲျဖစ္ရမွာေပါ့၊ သဲမေရာင္းရေတာ့ဘူးေလ- ဟု စိုင္းေအာင္ကေျပာပါတယ္။
သဲတက်င္းကို က်ပ္ေငြ ၈၀၀၀ နဲ႔ေရာင္းခ်ေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
ေတာ္ရြက္ရပ္ကြက္သားေတြ သဲထုပ္လုပ္ေရာင္းခ်ေနတာ ၃ -၄ ႏွစ္ ရွိၿပီဆိုေတာ့ ခုခ်က္ခ်င္းႀကီး ပိတ္လိုက္ရင္သူတို႔ေတြအခက္မအခဲရွိမေပါ့။ ဒါမယ့္ မရပ္ရင္ မရဘူးဆိုေတာ့ ၂၇ ရက္ေန႔ကေတာ့ ေတာ္ရြက္ေဒသခံေတြေတာ့ရပ္ၿပီ။ - လို႔ ဆိုပါတယ္။
ေမလ ၂၇ ရက္ေန႔က ေတာ္ရြက္ေဒသခံေတြရပ္ၿပီဆိုေပမယ့္ ပန္ခမ္းဘက္က ျပည္သူ႔စစ္ပိုင္ သဲစုပ္စက္ေတြေတာ့ မရပ္ေသးဘူးလို႔သိရပါတယ္။ေဒသခံေတြသဲစုပ္မွုရပ္လိုက္တာနဲ႔ သဲေစ်းႏွုန္းဟာတဟုန္ထိုး တက္သြားလို႔ လက္ရွိမွာ ျပည္သူ႔စစ္တပ္ဖြဲ႕ေတြက တက်င္းကို က်ပ္ ၁၂၀၀၀ နဲ႔ေရာင္းခ်ေနတယ္လို႔လည္း မူစယ္ၿမိဳ႕ခံေတြကေျပာပါတယ္။
ေရႊလီျမစ္ေရစီးေၾကာင္းမေျပာင္းလဲေအာင္ထိန္းသိမ္းဖို႔အတြက္ ေရႊလီျမစ္အတြင္း သဲထုပ္လုပ္မွုက ေနရပ္တန႔္ေအာင္ စီစဥ္ေပးဖို႔ ေမလ ၁၉ ရက္ေန႔က တ႐ုတ္အစိုးရ ကေန ေနျပည္ေတာ္အစိုးရကို ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးအႀကံျပဳတယ္လို႔လည္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းဆိုင္ရာကေနပို႔လာတဲ့ စာမွာေဖာ္ျပထားပါတယ္။
တ႐ုတ္အဝယ္မလိုက္သျဖင့္သၽွမ္း/ ေျမာက္ကဖရဲသီးေတာင္သူအရွုံးေပၚစီးပြါးေရးအခက္ေတြ႕
ယခုႏွစ္အတြင္းတ႐ုတ္နိုင္ငံမွဖရဲသီးဝယ္လိုအားက်ဆင္းသျဖင့္သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းမွဖရဲသီးစိုက္ ေတာင္သူမ်ားအရွုံးေပၚကာစီးပြါးေရးအခက္ေတြ႕ေနေၾကာင္းသိႏၷီၿမိဳ႕မွေဒသခံမ်ားကေျပာသည္ ။
 |
| ေရာင္းမရသျဖင့္ၿခံတြင္းပစ္ထားသည့္ ေနာင္ခ်ိဳၿမိဳ႕က ဖရဲသီးၿခံမွ ဖရဲသီးမ်ား |
"မႏွစ္ကေတာ့တန္နဲ႔ဝယ္တယ္။ဖရဲသီး၁တန္ဆိုရင္တ႐ုတ္ယြမ္ေငြ ၂၀၀၀။ ကား ၁ စီးဆိုရင္ ဖရဲသီး ၁၄ တန္ တင္တယ္ေလ။ပုပ္တဲ့ဟာေတြဖယ္ရင္ ၁၂တန္ေလာက္ေတာ့က်န္တယ္။ ဆိုေတာ့ကား တစီး၂၄၀၀၀ ယြမ္ရတယ္။ ဒီႏွစ္ကေတာ့ ဟိုဘက္ကသိပ္မဝယ္ေတာ့ဘူး။ ေစ်းလဲအရမ္းေပါတယ္။ အဲ့ေၾကာင့္ တန္နဲ႔မဝယ္ေတာ့ဘူး။ ကားအစီးလိုက္ဘဲဝယ္တာ။ တစီးယြမ္ေငြ ၈၀၀၀ ဘဲေရာင္းရတယ္။ က်ယ္ေဂါင္အထိသြားေရာင္းရတယ္ေလ" - ဟု ဖရဲၿခံပိုင္ရွင္ နန္းခမ္းလီကေျပာသည္ ။
ေအာက္တိုဘာလေႏွာင္းပိုင္းကဖရဲသီးမ်ားကိုဘီအီးကားႀကီးမ်ားျဖင့္တ႐ုတ္နယ္စပ္က်ယ္ေဂါင္သို႔တင္ ေရာင္းရာဖရဲသီးေစ်းမွာတစီးယြမ္ေငြ၈၀၀၀မွ၄၀၀၀သို႔ထိုးက်သြားေၾကာင္း၊တင္ခမွာလည္းတစီး ၅ သိန္းေပးရေၾကာင္း၊အလုပ္သမားခဂိတ္ေၾကးတို႔ႏွုတ္ပါကအျမတ္အစြန္းလုံးဝမရွိေၾကာင္းဖရဲသီးကုန္သည္နန္းေအးဆိုင္ကလည္းေျပာသည္ ။
"ေထာ္လဂ်ီ ခတို႔လုပ္အားခတို႔ပါတြက္ရင္ဘာမွမက်န္ဘူး။ အရွုံးေတာင္ေပၚတယ္။ အဲ့ေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕ ဆိုရင္အခုလားရွိးသီေပါၿမိဳ႕နယ္ေတြ ထဲမွာ ဆိုရင္ဖရဲသီးကိုအခင္းထဲမွာဘဲပစ္ထား ေတာ့တယ္။"
တ႐ုတ္ကိုေရာင္းခ်သည့္ဖရဲသီးမ်ားမွာတလုံးပၽွမ္းမၽွအေလးခ်ိန္ ၅ ပိႆာခန႔္ရွိပါသည္။ တတန္လၽွင္ ပိႆာခ်ိန္ ၆၀၀ ေက်ာ္ ရွိသည္ ။
၁၃ ႏွစ္ၾကာ ပိတ္ထားသည့္ ထိုင္း - ျမန္မာ BP 3 ဂိတ္ တပတ္ တခါ ျပန္ဖြင့္
ထိုင္း - ျမန္မာ နယ္စပ္ မိုင္းဆတ္ခရိုင္ မိုင္းတုံၿမိဳ႕နယ္ ပန္ကမ့္ေကာ္ - လတ္တိုင္ရြာ (BP3) ဝိန္းဟဲန္ ၿမိဳ႕နယ္ ခ်င္းမိုင္ ခရိုင္ ႏွစ္နိုင္ငံ နယ္စပ္ လူဝင္ထြက္ ဂိတ္အား ၾကာသပေတး ေန႔တိုင္း (ကတ္နတ္) ေစ်းေန႔ သတ္မွတ္ကာ ဖြင့္လွစ္ ေစ်းေရာင္းခ် သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္ ။
ၾသဂတ္စ္လ ၂၇ ရက္ ၾကသပေတးေန႔ ယေန႔ မနက္ပိုင္းက သၽွမ္းျပည္နယ္ အေရွ႕ပိုင္း မိုင္းဆတ္ခရိုင္ မိုင္းတုံၿမိဳ႕နယ္ ပန္ကမ့္ေကာ္ ႏွင့္ ထိုင္းနိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္ခရိုင္ ဝိန္းဟဲန္ၿမိဳ႕နယ္ လတ္တိုင္ရြာ တို႔ အၾကား BP3 နယ္စပ္ ဂိတ္အား ႏွစ္နိုင္ငံ ခ်စ္ၾကည္ေရး အတြက္ ၊ ႏွစ္နိုင္ငံ ဆက္ဆပ္ေန ေဒသခံမ်ား အတြက္ တပတ္ တရက္ ေဈးဖြင့္လွစ္ ေပးခဲ့သည္ဟု လတ္တိုင္ ရြာသားမ်ားက ေျပာသည္ ။
လက္ရွိ အေန အထားက ႏွစ္နိုင္ငံ တခါးေပါက္ တပတ္ တခါ ဖြင့္လွစ္သည္ ဆိုေသာ္လည္း လြန္ခဲ့သည့္ ၁၃ ႏွစ္က ဖြင့္လွစ္ သြားလာသည့္ ဂိတ္မဟုတ္ဘဲ ျမန္စစ္တပ္ တပ္စခန္း ႏွင့္ ထိုင္း စစ္တပ္ တပ္စခန္းအတြင္း ျဖတ္ကာ အခမဲ့ သြားလာခြင့္ ျပဳျခင္းသာ ျဖစ္ေၾကာင္း ၊ ထိုင္းဘက္မွ သၽွမ္းျပည္ ဘက္သို႔ ဝင္ထြက္ သြားလာသူ မရွိသေလာက္ ရွိေနေသးေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္ ။
“မနက္ ၈ နာရီက စၿပီး သြားလာခြင့္ျပဳတယ္ ။ ေစ်းသည္ေတြ ေတာ္ေတာ္ မ်ားပါတယ္ ။ ထိုင္း ဘက္က လူက ပိုမ်ားတယ္ ။ ေစ်းသည္ေရာ လည္ပတ္တဲ့ လူေရာ ။ ဘဏ္ အဖြဲ႕ကလည္း ရွိတယ္ ။ က်န္း မာေရး အဖြဲ႕ဆိုရင္လည္း ငွက္ဖ်ား ေရာဂါအတြက္ ေဆးစစ္ေပးဖို႔ လာၾကတယ္ ။ ထိုင္းဘက္က ေပါ့ ။ ဟိုး ဘက္ကေတာ့ မိုင္းေတာ့ မိုင္းထားက လာတယ္ ။ အသား ငါးေတြ ၊ ၿခံထြက္ သီးႏွံေတြ ၊ လာေရာင္းတယ္ ။ ညေန ၄ နာရီ အထိ ဖြင့္မယ္လို႔ ေျပာပါတယ္ ။” - ဟု လတ္တိုင္ရြာသူ ပါ့နန္းယိင္းက ေျပာသည္ ။
ခ်င္းမိုင္ခရိုင္ ဝိန္းဟိုင္ၿမိဳ႕နယ္ ပိန္းလုံအုပ္စု ပိန္းလုံရြာမွ ၄ ကီလိုမီတာ အကြာ နယ္စပ္ႏွင့္ ကပ္လ်က္ (ထိုင္းဘက္ျခမ္းမွ) လတ္တိုင္ရြာ ၀ပ္ဖဝိန္း အင္း ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း အထက္ဘက္ရွိ ႏွစ္နိုင္ငံ တပ္စခန္း ႏွစ္ခုၾကား လူဝင္ ထြက္ေပါက္အား ယာယီ နယ္စပ္ တံခါးေပါက္ ဖြင့္လွစ္ကာ ဘုန္ႀကီးေက်ာင္း ဝန္း အတြင္း ေစ်းလုပ္ ေရာင္းခ် ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္ ။
“ ရဲေတြ စစ္တပ္ ေတြလည္း ျပည့္ေနတယ္ ။ လူႀကီး လာဖြင့္မယ္ ဆိုလို႔ေလ ။ ဒီေန႔ တရားဝင္ ဂိတ္ဖြင့္ မယ္လို႔ သတင္းေတြ ၾကားရလို႔တဲ့ ဟိုးဘက္ျခမ္းက ကုန္သည္ေတြ ကားႀကီးေတြနဲ႔ လာေစာင့္တယ္ ။ ေနာက္ေတာ့ လူဝင္ေပါက္ ဘဲဖြင့္ေတာ့ အသီးသီးျပန္ သြားၾကတယ္ ။ ေဒသတြင္း လူထုေတာ့ ၀မ္းသာတာေပါ့ ။ ” - ဟု လတ္တိုင္ရြာမွ အႀကီးအကဲ ဦးလုံးပညာ ကေျပာပါသည္ ။
ခ်င္းမိုင္ခရိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွူး ကိုယ္တိုင္ အဆိုပါ လတ္တိုင္ နယ္စပ္ဂိတ္အား စက္တင္ဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔တြင္ တရားဝင္ လူဝင္ ထြက္ခြင့္ ေပးမည္ဟု ဝိန္းဟိုင္ၿမိဳ႕နယ္ ႐ုံးသို႔ ခြင့္ျပဳ မိန႔္ေပးပို႔ ထားသည္ဟု ႐ုံးဝန္ထမ္းတဦးက ေျပာသည္ ။
ထို႔ေၾကာင့္ ထိုင္း အာဏာပိုင္ မ်ားဘက္မွ အဆိုပါ လတ္တိုင္ရြာ နယ္စပ္ဂိတ္ကို ၾကာတပေတး ေန႔တိုင္း ကတ္နတ္ ေစ်းေန႔ သတ္မွတ္မည္ဟု ေဆြးေႏြး ေနၾကေၾကာင္း ဦးလုံးပညာက - “ ဒါကေတာ့ ထိုင္းအာ ဏာပိုင္ ဘက္က ျဖစ္ခ်င္တဲ့ ဆႏၵ ေပါ့ေနာ္ ။ ဖြင့္ ေစခ်င္ေနတာ ။ ျမန္မာ အာဏာ ပိုင္ေတြ ဘက္က ေတာ့ အထက္က ခြင့္ျပဳခ်က္ မေပးေသးဘူး လို႔ဘဲ ေျပာေနပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ ကား အဝင္ အထြက္ ဂိတ္ႀကီး ေတာ့ မဖြင့္ ေသးပါဘူး ။ ခုေလာေလာဆယ္ ဂိတ္ အေသးဘဲ ဖြင့္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္ ။” - ေျပာသည္ ။
ပန္ကမ့္ေကာ္ နယ္စပ္ဂိတ္ သည္ ၂၀၀၁-၂၀၀၂ သၽွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္ RCSS/SSA ႏွင့္ အစိုးရ တပ္မေတာ္တို႔ အၾကား လခ်ီ တိုက္ပြဲေၾကာင့္ ယေန႔တိုင္ ပိတ္ထားရာမွ တပတ္တခါ ေဈးခင္း တည္ကာ ေဒသခံမ်ား သြားလာခြင့္ ျပဳလာျခင္း ျဖစ္သည္ ။ ထိုင္း - ျမန္မာ နယ္စပ္ BP 1 (ေနာင္အုတ္ - ပုံပါက်င္) ၊ BP3 (လက္တိုင္ - ပန္ကမ့္ေကာ္) နယ္ျခား ဂိတ္မ်ားအား တရားဝင္ နယ္ျခားဂိတ္ အျဖစ္ ဖြင့္လွစ္ရန္ နိုင္ငံ ျပင္ဆင္ေန ေၾကာင္း ၊ အဆိုပါ လမ္းမ်ား ဖြင့္လွစ္မည္ ဆိုပါက ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕သို႔ ေန႔ခ်င္းေပါက္ သြားလာနိုင္မည္ ဟုသိရသည္ ။
AEC အတြက္ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္ေရး ထိုင္း- ျမန္မာ နယ္စပ္ ဂိတ္ဖြင့္ဖို႔ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ ဆယ္မီနာ ျပဳလုပ္
အာဆီယံ စီးပြါးေရး ကြန္ျမဴနတီ အတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္သည့္ အေနျဖင့္ ထိုင္းျမန္မာနယ္စပ္ တေလၽွာက္ နယ္စပ္ဂိတ္မ်ား ဖြင့္လွစ္နိုင္ေရး အတြက္ ထိုင္းနိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ ၂ ဘက္နိုင္ငံ ႀကီးအကဲႏွင့္ ေဒသခံလူထု သတင္းေထာက္မ်ား ေတြ႕ဆုံပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။
ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ တကၠသိုလ္တြင္ က်င္းပေသာ အဆိုပါ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ထိုင္းနိုင္ငံဘက္က အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ အရာရွိႀကီးမ်ား အျပင္ စီးပြါးေရး လုပ္ငန္းရွင္ တခ်ိဳ႕ ၂ နိုင္ငံ နယ္စပ္ေန ေဒသခံတခ်ိဳ႕ တက္ေရာက္ခဲ့ၾက ရာ စုစုေပါင္း အင္အား ၂၀၀ ခန႔္ရွိေၾကာင္း ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ ၊ ခ်င္းေဒါဝ္ၿမိဳ႕ ၊ ဝိန္းဟိုင္ၿမိဳ႕ ၊ ပိန္းလုံအုပ္စု ၊ လတ္တိုင္ရြာ တို႔မွ ေဒသခံမ်ားလည္း တက္ေရာက္ေၾကာင္း သိရသည္။
ထိုင္းနိုင္ငံဘက္မွ အာဏာပိုင္မ်ားက ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး ၊ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွု ျပဳနိုင္ေရးအတြက္ ျပင္ဆင္မွုမ်ား ျပဳလုပ္သြားရန္ ရည္ရြယ္ၿပီး ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမွု ဥပေဒ ေလ့လာထားဖို႔ အစရွိေျပာဆိုသြားေၾကာင္း ဆယ္မီနာ သြားတက္သည့္ သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္ သတင္းေထာက္ စိုင္းယြက္ခမ္း က သတင္းေပးပို႔သည္။
“ထိုင္းနိုင္ငံက ျမန္မာ သံအမတ္ ဦးေကာင္းစံလြင္ ကေျပာတယ္။ အခု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ တျပည္လုံး အပစ္အခတ္ လက္မွတ္ ေရးထိုးပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ဦးမယ္ လို႔ေျပာတယ္။ လက္မွတ္ ေရးထိုးၿပီးရင္ ဒီ နယ္စပ္ တေလၽွာက္က ၂ နိုင္ငံဝင္ထြက္ဖို႔ ဂိတ္ေတြဖြင့္လွစ္ဖို႔ ေဆြးေႏြးမယ္။ သင့္ေလ်ာ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ဖြင့္လွစ္ သြား မယ္လို႔ေျပာ သြားပါတယ္။”
နယ္စပ္ ဂိတ္မ်ားမွ တဆင့္ နိုင္ငံျခား ခရီးသြားမ်ား သြားလာ လည္ပတ္နိုင္ေရး ၊ ေဒသတြင္း သဘာ၀ သယံဇာတ ထိန္းသိမ္းေရး ၊ အာဆီယံနိုင္ငံ အတြင္း စီးပြါးေရး ၊ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး စသည္ တို႔အေၾကာင္းကို ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္ ဟုဆိုပါသည္။
တက္ေရာက္သူ မ်ားအနက္ ဆရာစိုင္းလုံ ကမူ “ ခုေလာေလာဆယ္ နယ္စပ္ဂိတ္ေတြ ဖြင့္လိုက္ရင္ စီးပြါးေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အတြက္ေတာ့ အေတာ္ဘဲျဖစ္သြား မွာေပါ့။ ေဒသတြင္း လူထုအတြက္ေတာ့ အေျခအေနနဲ႔အမွီ လိုက္ရပါလိမ့္မယ္။ စီးပြါးေရး ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး အစစ အရာရာ ေပါ့ေနာ္။” ဟု ေျပာဆိုသည္။
ဆယ္မီနာကို ဩဂတ္စ္လ ၂၂ ရက္ နံနက္ ၈ နာရီမွ ညေန ၅ နာရီအထိ ျပဳလုပ္က်င္းပခဲ့ပါသည္။
ရပ္ေစာက္ၿမိဳ႕တြင္ တရားမဝင္သစ္စက္မ်ားျပား၊ ေဒသခံမ်ားစုေပါင္းတိုင္ၾကားမွုေၾကာင့္ သစ္ထုတ္လုပ္မွုရပ္ဆိုင္းထားရ
သၽွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ရပ္ေစာက္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ တရားမဝင္သစ္စက္မ်ားေၾကာင့္ မတ္ခ္်လ ၃၀ ရက္ေန႔မွ စ၍ သစ္ထုတ္လုပ္မွုလုပ္ငန္းရပ္ဆိုင္း ထား ခိုင္းျခင္း ခံရေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားကေျပာသည္။
သစ္ေမွာင္ခိုထုတ္လုပ္မွုမွာ ယခုႏွစ္အတြင္း အဆမတန္မ်ားျပားလာျခင္းေၾကာင့္ ေဒသတြင္းလူထုက အခ်က္အလက္မ်ားေကာက္ယူကာ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနဆိုင္ရာမ်ားထံ တိုင္တန္းခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ ထိုသို႔ ပိတ္ပင္ခံရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
“ ရပ္ေစာက္ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ သစ္စက္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ရွိတယ္။ လိုင္စင္နဲ႔ တရားဝင္ထုတ္လုပ္ခြင့္ရတဲ့ သစ္စက္ေပါင္း ၁၀ ေက်ာ္ဘဲရွိတယ္။ အဲတာေၾကာင့္ ျပန္လည္စီစစ္ေပးဖို႔ တိုင္ၾကားရတာျဖစ္တယ္။ ” ဟု ရပ္ေစာက္ၿမိဳ႕နယ္ လူမွုေရးတက္ႂကြ လွုပ္ရွား သူ ဦးစိန္ဝင္းထံကေျပာသည္။
ယင္းကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ၎အား ရပ္ေစာက္ၿမိဳ႕ဆင္ေျခဖုံးရပ္ကြက္ရွိ သစ္စက္ပိုင္ရွင္ ၁၅ ဦးခန႔္က သစ္စက္မ်ား ျပန္လည္လည္ပတ္ထုတ္လုပ္ခြင့္ရရွိေရးအတြက္ ေငြေၾကးျဖင့္လာေရာက္ညႇိႏွိုင္း ဖူးေၾကာင္း ၎ကဤကဲ့သို႔ ဆက္လက္ေျပာျပသည္။
“ တရားမဝင္နည္းနဲ႔သစ္ခိုးထုတ္ေနၾကတာကို သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္ေတြထံ တင္ျပတာေလာက္ဘဲ က်ေနာ္တို႔ လုပ္နိုင္တယ္။ သစ္စက္ေတြ လည္ပတ္ျခင္း မလည္ပတ္ျခင္းကိစၥ က်ေနာ့္မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။”
ၿပီးခဲ့သည့္မတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔ကလည္း သစ္ေမွာင္ခိုကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ကုမၼဏီတခုအား ဝင္ေရာက္ စစ္ေဆးရာ ကုမၼဏီႏွင့္ ရဲအုပ္အဆင့္ရွိသူတဦးတို႔အၾကား ထိုးႀကိတ္ရိုက္ႏွက္ မွုရွိခဲ့သည္ဟုသိရသည္။
ရပ္ေစာက္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ သစ္ခိုးထုတ္မွုႏွင့္ပတ္သက္၍ ယခု ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း ႏွစ္ႀကိမ္ရွိဖူးၿပီးျဖစ္ သည္။ ယခင္ႏွစ္တြင္လည္း သစ္ခိုးထုတ္မွုႏွင့္ပတ္သက္၍ ဖမ္းဆီးအေရးယူမွုမ်ားရွိေနေၾကာင္း ရပ္ေစာက္ၿမိဳ႕နယ္ စခန္းမွူး သက္ႏြယ္ဦးက ေျပာခဲ့ဖူးသည္။
မိုင္းလားေဒသသို႔ ဝင္မည့္ကုန္စည္မ်ား အစိုးရေဒသခံ အဏာပိုင္မ်ားပိတ္ထား
သၽွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္း က်ိဳင္းတုံ၊ မိုင္းေယာင္း၊ မိုင္းယု၊ မိုင္းယန္းၿမိဳ႕နယ္မွတဆင့္ အထူး ေဒသ ၄ မိုင္းလား ဘက္သို႔ သြားမည့္ ကုန္စည္မ်ားအားလုံး ျမန္မာအစိုးရအာဏာပိုင္ဘက္ က ပိတ္ထားသည္မွာ တလ ေက်ာ္ၿပီဟုဆိုသည္။
၂၀၁၅ ေဖေဖၚဝါရီ ၁၃ ရက္ေန႔မွ စ၍ ယေန႔အထိ က်ိဳင္းတုံ - မိုင္းလားလမ္း၊ က်ိဳင္းတုံ - မိုင္းယန္း - မိုင္းဖ်ဥ္ - ဟိုေတာဝ္းလမ္း၊ မိုင္းေယာင္း - မိုင္းယု - နမ့္ပန္း လမ္းေၾကာင္းမွ သြားမည့္ ဆန္၊ ဆီ၊ ဆား၊ ေျပာင္း ႏွင့္ အျခားထိုင္းနိုင္ငံမွ ဝင္လာသည့္ ကုန္စည္မ်ားအား လုံးအား ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားက တာ့ပင္းတံတားတြင္လည္းေကာင္း၊ မိုင္းယုတြင္ လည္းေကာင္း၊ မိုင္းယန္းတြင္လည္းေကာင္း ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။
“ပိတ္ထားတဲ့အတြက္ ဆန္ထြက္ အမ်ားဆုံးျဖစ္တဲ့ မိုင္းေယာင္းေဒသ ခံေတြ က ဆန္ နဲ႔ အျခား ေဒသထြက္ ပဲ၊ ေျပာင္းေတြ တ႐ုတ္ကို တင္ပို႔ ေရာင္းခ်ဖို႔ အခက္အခဲၾကဳံေတြ႕ ေနရ ပါတယ္။ ေဖေဖၚဝါရီ ၁၃ ရက္ကေန စတင္ပိတ္ပင္တားျမစ္ထားတာခုဆို တလေက်ာ္ၿပီ” - ဟု မိုင္းေယာင္း ေဒသခံ စိုင္းႏြမ္တိ က ေျပာသည္။
နမ့္ပန္းၿမိဳ႕ေန မိုင္းလားအရာရွိတဦးက ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ား ယခုကဲ့သို႔ ကုန္စည္မ်ား ပိတ္ပင္ထားရျခင္းအေၾကာင္းရင္းနားမလည္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ထိုသို႔ပိတ္ဆို႔မွုေၾကာင့္ ထိခိုက္မွုမရွိေၾကာင္း ေျပာသည္။
“မိုင္းလားတပ္ဖြဲ႕ကို ထိခိုက္ နစ္နာေစတာ၊ အခက္အခဲ ၾကဳံေတြ႕ ေစတာ ဘာတခုမွ မရွိဘူး။ မိုင္းလားေဒသအတြင္းထြက္တဲ့ ဆန္နဲ႔တျခားသီးႏွံေတြဟာ ေဒသခံလူထုအတြက္ လုံ ေလာက္ တယ္။ တျခားလူသုံးကုန္ ေတြလဲ တ႐ုတ္ဘက္က ၀င္လာတယ္ေလ” - ဟု အဆိုပါ မည္မေဖၚလိုသူ အရာရွိကေျပာသည္။
“ဒီဘက္ကသာ ဟိုဘက္ကိုသြားခြင့္မေပးတာ။ ဟိုဘက္ ဝင္လာတဲ့ကုန္တင္ကားႀကီးေတြ ဝင္ခြင့္ မေပးေပမယ့္ ယာဥ္ငယ္ေတြနဲ႔ ကဲ့ယူေနၾကတာဘဲ။ လူေတြကိုလဲ အရမ္းစစ္တယ္။ ဂိတ္ေတြမွာ ဆိုင္ကယ္ေပးမစီးေတာ့ဘူး။ ဆင္းၿပီးေတာ့ တြန္းရတယ္၊ မိုင္းလား မွတ္ပုံတင္ ကိုင္တဲ့လူေတြကိုလဲ အရမ္းရစ္တယ္။ ထိုင္းဘက္က လာတယ္ဆိုၿပီး က်ေနာ့္ ေယာကၹနဲ႔ က်ေနာ့္အမကိုတေယာက္ဘတ္ေငြ ၅၀၀၀ ညႇစ္တယ္။ တာ့ပိန္းမွာညႇစ္တာ” - ဟု ေဒသခံ စိုင္းႏြဲ႕ ကေျပာသည္။
ျမန္မာအစိုးရကမိုင္းလားတပ္ဖြဲ႕အား ဖုန္ၾကားရွင္းဦးေဆာင္သည့္ ကိုးကန႔္တပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ ပတ္ သက္ဆက္ႏြယ္ျခင္း၊ ဆက္သြယ္သတင္းေပးျခင္း၊ လူအားေငြအားအျပင္ အျခားေသာ စစ္ ေရး ေထာက္ပံ့မွုမ်ားေပးေနသည္ဟု စြပ္စြဲထားသည္။
ေဖေဖၚဝါရီ ၉ ရက္ေန႔ ကိုးကန႔္တပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ျမန္မာအစိုးရအၾကားျဖစ္ပြားေသာ တိုက္ပြဲေနာက္ ပိုင္း မိုင္းလားတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ ယခုကဲ့သို႔ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ကန႔္သတ္မွုမ်ား လုပ္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔အတူ မတ္ခ္် ၄ ရက္ေန႔ကလည္း ျမန္မာအစိုးရတပ္မေတာ္မွ ၁၂၀ မမ လက္နက္ႀကီးႏွင့္ သံခ်ပ္ကာ ကားမ်ား က်ိဳင္းတုံ - မိုင္းလား နယ္ျခား တာ့ပင္းတံတားဂိတ္ သို႔ ခ်ထားသည္။
တ႐ုတ္ ႏွစ္သစ္ကူးကာလ လားရွိုးၿမိဳ႕၌ ေလာင္းကစား ဝိုင္းမ်ား ၿပိဳင္ဖြင့္
တ႐ုတ္ႏွစ္သစ္ကူးအား အေၾကာင္းျပကာ သၽွမ္းျပည္ ေျမာက္ပိုင္း လားရွိုးၿမိဳ႕၌ တ႐ုတ္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက အာဏာပိုင္မ်ားထံ က်ပ္သိန္းခ်ီ အခြန္ ေပးေဆာင္ကာ ေလာင္းစကား႐ုံ သုံးေနရာထက္ မနည္း ဖြင့္သည္ ဟု လားရွိုးၿမိဳ႕ ျပည္သူ႔စစ္ အသိုင္းအဝိုင္းက ေျပာသည္။
သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း လားရွိုးၿမိဳ႕ဆင္ေျခဖုံး ဟူးမြန္ရြာ၊ ဝမ့္နား၊ ဟိုပိတ္ ေက်းရြာ၌ ဂ်ႏၷဝါရီ ၃၁ ရက္ေန႔ မွ စ၍ ေလာင္းကစားဝိုင္းဖြင့္လာေၾကာင္း၊ ေလာင္းကစားဖြင့္လွစ္နိုင္ရန္ ေဒၚရန္ေက်ာင္းေျမကြက္၌ ၅ ရက္အတြက္က်ပ္ ၂၅ သိန္းေပးေဆာင္ငွားရမ္းရေၾကာင္း၊ ေလာင္းကစားရန္အတြက္ ဆိုင္ကယ္ အေပါင္ရွုံးသည့္ သားသည္မိခင္ေဒၚအားဖန္ကေျပာသည္။
လားရွိုးၿမိဳ႕ေလာင္းကစားဝိုင္း
“ရပ္ကြက္ ၄ က တ႐ုတ္သူေဌးတဦးက ေဒၚရန္ေက်ာင္း ေျမကြက္ကို လာငါးတာ။ ၂၅ သိန္းေပးရတယ္။ ေလာင္းကစားဝိုင္းက ၅ ရက္တည္းဖြင့္မွာ။ အမ်ားဆုံးလာေလာင္းတာ တ႐ုတ္၊ ဒုတိယ အမ်ားဆုံးက ဗမာ၊ တတိယ ကေတာ့ သၽွမ္းလူမ်ိဳးေတြေပါ့” - ဟုေျပာသည္။
ေလာင္းကစားရွုံးသူမ်ားမွာ က်ပ္ႏွစ္သိန္းခန႔္ေပးဝယ္ရသည့္ ဆင္းမ္ဖုန္းကဒ္အား ၅ ေသာင္းျဖင့္ လည္း ေကာင္း၊ က်ပ္ ၄ သိန္း အထိ ေပးဝယ္ရသည့္ တ႐ုတ္ဆိုင္ကယ္မ်ားအား က်ပ္တသိန္းခန႔္ျဖင့္ လည္း ေကာင္း ေပါင္ႏွံ၍ေလာင္းကစားေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားကေျပာသည္။
“ဘာ့ေၾကာင့္ သၽွမ္းရြာေတြမွာ လာေရြးလုပ္တာလဲမသိဘူး။ ဟူးမြန္မွာ တ႐ုတ္ႏွစ္သစ္ကူးတိုင္း ေလာင္း ကစားဝိုင္းလုပ္လာတာ သုံးႏွစ္ရွိၿပီ။ တျခားလူမ်ိဳး ရိုးရာယဥ္ေက်းမွု ပြဲေတြေတာ့ ေလာင္းကစားဝိုင္း တြဲဖြင့္ဖို႔ ခြင့္ေတာင္းရင္ဘယ္ေတာ့မွ မရဘူး။ တ႐ုတ္ေတြကေတာ့ ေတာင္းတိုင္း ရတယ္” ဟု မန္ဆူရပ္မိ ေဒၚနန္းစိန္ ေျပာသည္။
၂၀၁၁ သမၼတရာထူးအား ဦးသိန္းစိန္ စတင္လက္ခံစဥ္ ဆင္းရဲမြဲေတမွု ပေပ်ာက္ေရးဟုဆိုကာ ေလာင္း ကစားဝိုင္းမ်ား ပိတ္ရန္ အမိန႔္ထုတ္ခဲ့ဖူးသည္။ ဌာနဆိုင္ရာမ်ားကလည္း ေလာင္းကစား မလုပ္ရန္ နံရံကပ္စာေစာင္မ်ားကပ္၍ တားျမစ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေလာင္းကစားဝိုင္းမ်ား ပေပ်ာက္သြား ျခင္း မရွိေပ။
ေသၽွမ္းျပည္မွ တာမလန္းသစ္ တေတာလုံးကုန္၊ စည္းရိုးတိုင္ တဲတိုင္ပါမက်န္ အဝယ္လိုက္
တ႐ုတ္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အဝယ္ လိုက္မွုေၾကာင့္ သၽွမ္းျပည္ တာမလန္းသစ္မ်ား ေတာလုံးကၽြတ္ ကုန္ကာ ေက်းလက္ ေတာရြာရွိ ၿခံစည္းရိုးတိုင္၊ လယ္ယာ အတြင္းရွိ တဲတိုင္၊ အိမ္တိုင္ေဟာင္း မ်ားပါမက်န္ အဝယ္ လိုက္ေနေၾကာင္း - ေဒသခံမ်ားကေျပာသည္။
တာမလန္းသစ္ (သၽွမ္းအေခၚ မိုက္ေမာက္ဆြမ္) မွာ သၽွမ္းျပည္ေတာတြင္း၌ အထူးရွားပါးလာေၾကာင္း၊ တာမလန္းသစ္ တတန္ (ပိႆာခ်ိန္ ၆၅၀ ခန႔္) လၽွင္ ေဒသႏွင့္ ေဈးကြက္အလိုက္ က်ပ္ ၄ သိန္းမွ ၈ သိန္းခြဲအထိ ေပါက္ေဈးရွိေၾကာင္း၊ အလုပ္အကိုင္မဲ့ ရြာသားမ်ားက အဆိုပါသစ္မ်ား လိုက္လံရွာေဖြကာ တဆင့္ပြဲစားမ်ားထံေရာင္းခ်ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
တ႐ုတ္ေလာပန္းထံေရာင္းခ်မည့္ တာမလန္းၿခံစည္းရိုးတိုင္ေဟာင္းမ်ား
“တာမလန္းသစ္ အဝယ္လိုက္ေနတာ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ေနၿပီ။ အခုက သစ္ေတြတအားရွားလာလို႔ ရွာရ ခက္ၿပီး နာမည္ပိုႀကီး လာတာ။ တ႐ုတ္ေလာပန္းေတြက စဉ့္အိုင္၊ ေနာင္မြန္၊ ေနာင္ကြိဳင္း၊ ကုန္းေပါဝ္း၊ နမ့္မ ေတာပိုင္းဘက္ဆို ၿခံစည္းရိုးတိုင္ေတြ၊ လယ္ယာ တဲတိုင္ေတြပါ ဝယ္လိုက္ေနတယ္။ တာမလန္း သစ္ဆို လုံးပတ္ ႀကီးႀကီးေသးေသး အကုန္ဝယ္တာဘဲ” - ဟု လားရွိုးၿမိဳ႕ခံ (ဦး)လုံးခမ္းဆိုင္ ကေျပာ သည္။
ထို႔အတူ နမ့္ခမ္းေဒသခံတဦးကလည္း လုံးပတ္ ၁ ေပခန႔္ ၊ အရွည္ ၁၀ ေပ ခန႔္ရွိ တာမလန္းသစ္တလုံးလၽွင္ ေရႊလီ၊ ဂ်ယ္ေဂါင္တဘက္ကမ္း၌ က်ပ္ေငြ ၁၀ သိန္းထက္မနည္း ေရာင္းရေၾကာင္း ေျပာသည္။
ခိုလမ္ေဒသခံ စိုင္းလီကလည္း ခိုလမ္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ ေတာရြာပိုင္း၌ တာမလန္းသစ္ တစ္ပင္ရွာေတြ႕လၽွင္ တရက္တည္းျဖင့္ ထြက္ေျခကိုက္ကာ ဝင္ေငြ သိန္းဂဏန္းရသည္ဟု ေျပာသည္။
သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း၊ နမ့္ခမ္း၊ မူစယ္၊ မန္တုံ၊ ကြတ္ခိုင္၊ သိႏၷီ၊ လားရွိုး၊ နမၼတူ၊ သီေပါ၊ မိုင္းရယ္၊ သၽွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း မိုင္းကိုင္ ေက်းသီး မိုင္းရွူး ကြန္ဟိန္း နမ့္ဇန္ ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း၌ တာမလန္း သစ္မ်ား အဝယ္လိုက္မွုေၾကာင့္ အထူးရွားပါးလာေနသည္ဟုလည္း က်ားျဖဴပါတီ ဝင္ နန္းဆိုင္ ကေျပာသည္။
၂၀၁၂ - ၂၀၁၃ ဘ႑ာေရးႏွစ္တြင္ သၽွမ္းျပည္၌ သစ္မာ တန္ခ်ိန္ တသိန္းခြဲထြက္ေၾကာင္း၊ လက္ရွိတြင္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရသာ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားေၾကာင္း၊ ေျမေပၚ ေျမေအာက္ သယံဇာတမ်ားမွ ရသည့္ အခြန္အခ ၅၀ ရာခိုင္ႏွုန္းအား သၽွမ္းျပည္အစိုးရထံခြဲေဝေပးရန္ တင္ျပထားေၾကာင္း သၽွမ္းျပည္နယ္ အစိုးရ သစ္ေတာ ႏွင့္ သတၱဳတြင္းဝန္ႀကီး စိုင္းအိုက္ေပါင္းက ေျပာပါသည္။
တ႐ုတ္-ထိုင္း-ျမန္မာ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းဖြင့္လွစ္ေရး ျမန္မာအဆင္သင့္မျဖစ္ေသး
သၽွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္း က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕ ထိုင္း-ျမန္မာ ခ်စ္ၾကည္ေရး ကုန္စည္ျပပြဲ
သၽွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္း က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္က်င္းပေသာ ထိုင္း-ျမန္မာ ခ်စ္ၾကည္ေရးကုန္စည္ျပပြဲမွ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းဖြင့္ေရးအတြက္ေဆြးေႏြးရာတြင္ ျမန္မာဘက္မွ သေဘာတူညီမွုမရွိေသး ေၾကာင္း က်ိဳင္းတုံေဒသခံမ်ားကေျပာသည္။
“ ကုန္စည္ျပပြဲနဲ႔အတူ ႏွစ္ဘက္နိုင္ငံက အႀကီးအကဲေတြ ေဆြးေႏြးပါတယ္။ ခ်င္းမိုင္- က်ိဳင္းတုံ-ဆစ္ေဆာင္ပန္းနား(က်ိဳင္းဟုန႔္ / တ႐ုတ္နိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္) အထိ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းဖြင့္ဖို႔ေပါ့။ ေဒသခံတခ်ိဳ႕က ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာျပတယ္။ ေဒသတြင္းလူထု အလုပ္အကိုင္ေပါမွာေလ။ ျမန္မာ အာဏာပိုင္ဘက္ကေတာ့ သေဘာမတူေသးဘူးလို႔ၾကားသိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လက္မွတ္ မထိုးရေသး ပါဘူး” ဟု ပြဲသို႔သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့သည့္ က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕သား စိုင္းလူတစ္က ေျပာဆိုပါသည္။ 
သၽွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္း က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕ ထိုင္း-ျမန္မာ ခ်စ္ၾကည္ေရး ကုန္စည္ျပပြဲ
ျမန္မာဘက္မွ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးမေကာင္းေသးဟုဆိုကာ ေနျပည္ေတာ္အဆင့္ထပ္မံ ေဆြးေႏြးလက္မွတ္ေရးထိုးၾကရန္ သေဘာတူခဲ့ၾကေၾကာင္း စစ္တိုင္းမွူးႏွင့္နီးစပ္သည့္ အသက္ ၅၀ အရြယ္ က်ိဳင္းတုံသား စိုင္းနန္ယီ့က သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္အားေျပာျပပါသည္။
“ ပြဲစ တဲ့ ၂၁ ရက္ မွာခ်င္းမိုင္က ခရိုင္ဝန္ကိုယ္တိုင္တက္ေရာက္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ဘက္က စစ္တိုင္းမွူး နဲ႔အဖြဲ႕ေပါ့။ သိပ္မစည္ဘူးဘဲ။ လူသိ သိပ္မမ်ားလို႔ထင္တယ္” ဟု အဆိုပါအမ်ိဳးသားကေျပာသည္။
ကုန္စည္ျပပြဲ ဖြင့္ပြဲကို ထိုင္းနိုင္ငံခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ စက္တင္ဘာ ၁၇ ရက္ေန႔ကတည္းက အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး႐ုံးတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း၊ က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕တြင္ စက္တင္ဘာ ၂၁ မွ ၂၃ ရက္အထိ ကုန္စည္ျပပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
“က်ိဳင္းတုံမွာက ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ မွာလုပ္တာပါ။ ထိုင္းဘက္က ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ရဲ့ ရိုးရာအထည္ေတြ လာ ေရာင္းတယ္။ ေငြထည္ ယြန္းထည္ေတြအျပင္ အဝတ္အထည္ ပိုးထည္ေတြေပါ့ ။ ေဈးႀကီးေတာ့ သိပ္မဝယ္ၾကဘူး ။ အလွကုန္ ၂ မ်ိဳး ၃ မ်ိဳးလဲပါတယ္။ ေန႔ခင္းပိုင္းမွာ လာလည္တဲ့လူ နည္းတယ္ ညဘက္မွာဘဲ လာလည္ၾကတယ္” ကုန္စည္ျပပြဲသို႔သြားေရာက္ၾကည့္ရွုခဲ့သူ စိုင္းခမ္းက ေျပာပါသည္။ 
သၽွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္း က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕ ထိုင္း-ျမန္မာ ခ်စ္ၾကည္ေရး ကုန္စည္ျပပြဲ
ႏွစ္နိုင္ငံခ်စ္ၾကည္ေရး ကုန္စည္ျပပြဲတြင္ သၽွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္း က်ိဳင္းတုံႏွင့္ ထိုင္းနိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း ၿမိဳ႕ေတာ္ ခ်င္းမိုင္ ၿမိဳ႕တို႔ ေရွး ေစာ္ဘြားေခတ္ကတည္းက အဆက္အသြယ္ရွိခဲ့ပုံ၊ ကူးလူးဆက္ဆံပုံ သမိုင္းအက်ဥ္းကိုပါ ေရးသားျပသထားေၾကာင္းလည္း သိရပါသည္။
Oversea ႏွင့္ နယ္စပ္ကုန္သည္မ်ားအၾကား အခြန္ေကာက္ခံမွုတန္းတူမရွိ
ျမန္မာနိုင္ငံ စီးပြားကူးသန္း ၀န္ႀကီး႒ာနက နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားထံမွ ႀကိဳတင္အျမတ္ခြန္ေငြ ေကာက္ခံ ေနေသာ္လည္း Oversea ကုန္သည္မ်ားအေပၚ ကင္းလြတ္ခြင့္ျပဳထားရာ နယ္စပ္ႏွင့္ Oversea ကုန္သည္မ်ား အၾကား အခြန္ေကာက္ခံရာတြင္ တန္းတူမွု မရွိေၾကာင္း သိရသည္ ။
ယခုလဆန္းပိုင္းက စ၍ ႀကိဳတင္အျမတ္ခြန္ေငြအျဖစ္ ကုန္သြယ္ခြန္၏ ၂ ရာခိုင္ႏွုန္းကို နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး စခန္း အသီး သီးတြင္ ေကာက္ခံေနရာ Oversea သမားမ်ားႏွင့္ ႏွိုင္းယွဥ္ပါက အခြန္ တစ္ေဒၚလာေပးေဆာင္တိုင္း နယ္စပ္ကုန္သည္မ်ား က က်ပ္ေငြ ၂၀ ခန႔္ ဆုံးရွုံးေနေၾကာင္း မႏၲေလးၿမိဳ႕ခံ ကုန္သည္ႀကီးတစ္ဦးက သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္သို႔ ေျပာသည္ ။
“ႀကိဳတင္အျမတ္ခြန္ေပါ့ နယ္စပ္စခန္းအသီးသီးမွာ ေကာက္ေနတယ္။ တမူးဘက္မွာေတာ့ ၅ လပိုင္းက စေကာက္တယ္။ ျမဝတီမွာ ဒီလ ၂ ရက္ေန႔ မူစယ္က်ေတာ့ ဒီလ ရ ရက္ေန႔က စေကာက္တယ္။ ဘာပစၥည္းျဖစ္ျဖစ္ နယ္စပ္မွာ သြင္းေန ထုတ္ေနတဲ့ ကုန္အားလုံးအေပၚမွာ ၂ ပါဆင့္ေကာက္တာေပါ့။ အခြန္က ေဒၚလာလဲႏွုန္း လက္ရွိ ေပါက္ေစ်းနဲ႔ ေဆာင္ရတာ ဆိုေတာ့ တစ္ေဒၚလာကို ၁၉ က်ပ္ ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ နစ္နာေနတာေပါ့ ” ဟု သူက ေျပာသည္ ။
Oversea လမ္းမွတဆင့္ ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းသို႔ ၀င္ေရာက္လာသည့္ ကုန္မ်ားအေပၚ အဆိုပါအခြန္ ေကာက္ခံျခင္း မရွိသည့္ အေပၚ ဆက္ေျပာရာတြင္ “oversea မွာက်ေတာ့ ဒါကမရွိဘူး။ ရန္ကုန္ဆိပ္ ကမ္းကေန သြင္းကုန္၊ထုတ္ကုန္ေတြ က်ေတာ့ ႀကိဳတင္အျမတ္ခြန္ေဆာင္ စရာမလိုဘူး။ ကုန္သြယ္ေရးက မညီမၽွသလိုျဖစ္ေနတယ္။ ႀကိဳတင္အျမတ္ခြန္ ဆိုတာ ကလည္း မေရာင္းရေသးတဲ့ ကုန္အေပၚမွာ အျမတ္ခြန္ေကာက္သလို ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕ အဆက္အသြယ္ ေကာင္းတဲ့ သူေတြကေတာ့ နယ္စပ္ကကုန္ကို နယ္စပ္စခန္းေတြမွာ အခြန္မေဆာင္ေတာ့ပဲ ရန္ကုန္မွာပဲသြားေဆာင္ၾကတယ္ ” ဟု ဆို သည္ ။
အဆိုပါ ႀကိဳတင္အျမတ္ခြန္ေငြအျပင္ နယ္စပ္ကုန္သည္မ်ားက ဘဏ္ေဆာင္ရြက္ခ ( payment order ) အျဖစ္ ကာစတန္ ဂ်ဴတီခြန္၏ ၂ ရာခိုင္ႏွုန္းကိုပါ ထပ္မံ ေပးေဆာင္ရေသးေၾကာင္း သိရသည္ ။
သတ္မွတ္ေငြမသြင္းသည့္ တ႐ုတ္ကုန္သည္မ်ား ေနျပည္ေတာ္ေက်ာက္မ်က္ျပပြဲသို႔ ၀င္ခြင့္မရ
ေနျပည္ေတာ္တြင္ ယခုလ ၁၅ ရက္ေန႔မွ ၂၇ ရက္ေန႔အထိ ၁၃ ရက္ၾကာ က်င္းပေနသည့္ ေက်ာက္မ်က္ျပပြဲသို႔ ၀င္ေရာက္ ၾကည့္ရွုမည့္ ကုန္သည္မ်ားအား ႀကိဳတင္ေငြေပးသြင္းရန္ သတ္မွတ္ထားရာ အဆိုပါေငြမေပးသြင္းေသာ နိုင္ငံျခားသား ကုန္သည္မ်ား ေက်ာက္မ်က္ျပပြဲသို႔ ၀င္ေရာက္ခြင့္မရရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ေနျပည္ေတာ္တြင္ ေက်ာက္မ်က္ေလလံပြဲ က်င္းပေနစဥ္ ဓါတ္ပုံမ်ား
နိုင္ငံျခားသား ကုန္သည္တစ္ဦး ယူရိုေငြ ၅ ေသာင္းႏွုန္းႏွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံသားတစ္ဦး ယူရိုေငြ ၂ ေသာင္းႏွုန္းကို ယခုလ ၁၁ ရက္ေန႔ ေနာက္ဆုံးထား ေပးသြင္းရန္ သတ္မွတ္ထားျခင္း ျဖစ္ၿပီး ေနာက္က်ေရာက္ရွိလာသည့္ တ႐ုတ္ ေက်ာက္ကုန္သည္ အမ်ားစု ၀င္ခြင့္မရ ရွိေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ေက်ာက္မ်က္ပြဲ တက္ေရာက္ေနသည့္ ေက်ာက္စိမ္း ကုန္သည္ တစ္ဦးက သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္သို႔ ေျပာသည္။
“ေက်ာက္ျပပြဲတက္မဲ့ကုန္သည္ေတြကို ဒီလ ၁၁ ရက္ေန႔ ေနာက္ဆုံးထားၿပီး ႀကိဳတင္ေငြသြင္းခိုင္းတယ္၊ နိုင္ငံျခားသား တစ္ဦးကို ယူရို ၅ ေသာင္း ၊ ျမန္မာနိုင္ငံသားက ယူရို ၂ ေသာင္းေပါ့၊ အဲဒီအထဲကေနပဲ ျပပြဲအစအဆုံး ၀င္ၾကည့္ခေၾကးက နိုင္ငံျခားသားက ယူရို ၁၀၀ ၊ နိုင္ငံသားက က်ပ္ ၆ ေသာင္းျပန္ျဖတ္တာေပါ့ တ႐ုတ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ခါတိုင္းလို ထင္ၿပီး ေငြမသြင္းတာရွိတယ္၊ တခ်ိဳ႕ကလည္း ေနာက္က်မွေရာက္လာတယ္၊ သူတို႔က်ေတာ့ ၀င္ခြင့္မရေတာ့ဘူး။ အားလုံးဆို တ႐ုတ္ လူမ်ိဳး ၁၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ လွည့္ျပန္သြားရတယ္ ” ဟု ဆိုသည္ ။
ေက်ာက္မ်က္ျပပြဲတြင္ တစ္ရက္လၽွင္ ေက်ာက္စိမ္းေလလံအတြဲ ၁၈၀၀ ထုတ္ျပၿပီး ေလလံေအာင္သည့္ စာရင္းကို ေန႔စဥ္ နံနက္ ၉ နာရီတြင္ ေၾကျငာေၾကာင္း သူက ဆက္ေျပာသည္။
“တစ္ရက္ကို အတြဲ ၁၈၀၀ ႏွုန္း ေလလံတင္တာေပါ့ ေနာက္တစ္ရက္ဆိုရင္ အတြဲ ၃၆၀၀ ျဖစ္သြားမယ္၊ အားလုံး ေက်ာက္စိမ္းအတြဲက ၁၀၀၀၁ တြဲတင္မယ္၊ ေလလံေအာင္တဲ့စာရင္းကိုေတာ့ မနက္ ၉ နာရီမွာ ေၾကျငာတယ္” ဟု ဆိုသည္။
အဆိုပါ ေက်ာက္မ်က္ျပပြဲသို႔ တ႐ုတ္ကုန္သည္အမ်ားစု တက္ေရာက္ေနၿပီး မြတ္ဆလင္လူမ်ိဳးကုန္သည္မ်ား လာေရာက္သူ မရွိသေလာက္နည္းေၾကာင္း၊ ယခင္က ေလလံေအာင္ေသာ္လည္း ေလလံဆြဲသူမ်ားဘက္မွ ေက်ာက္မ်ား လာေရာက္ မထုတ္ယူသျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ ႀကိဳတင္ေငြ ေပးသြင္းရန္ စည္းကမ္းခ်က္ထုတ္ရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ကူမင္းၿမိဳ႕ကုန္စည္ျပပြဲအေပၚျမန္မာကုန္သည္မ်ား အားရမွုရွိ
ကူမင္းၿမိဳ႕ ကုန္စည္ျပပြဲ
ပထမအႀကိမ္ေျမာက္တ႐ုတ္ႏွင့္ေတာင္အာရွနိုင္ငံမ်ားကုန္စည္ျပပြဲႏွင့္ (၂၁) ႀကိမ္ေျမာက္တ႐ုတ္နိုင္ငံ သြင္းကုန္ထုတ္ကုန္ျပပြဲကိုတ႐ုတ္နိုင္ငံယူနန္ျပည္နယ္ကူမင္းၿမိဳ႕၌ယခုလ၆ရက္ေန႔မွ၁၀ရက္ေန႔ အထိ၅ရက္တာျပသေနရာအဆိုပါျပပြဲသို႔ျမန္မာကုန္သည္မ်ားတက္ေရာက္၍ျမန္မာ့ထြက္ကုန္မ်ားကိုျပသေရာင္း ခ်ေနေၾကာင္းသိရသည္။
ယခုႏွစ္ျပပြဲသည္ယခင္ႏွစ္မ်ားထက္လူပိုစည္ကားၿပီးအေရာင္းအဝယ္မ်ားေကာင္းမြန္သျဖင့္အားရေက်နပ္ မွုရွိေၾကာ င္းအဆိုပါျပပြဲတက္ေရာက္သည့္ျမန္မာကုန္သည္မ်ားကသၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္သို႔ေျပာၾကားသည္။
“လူတိုးမေပါက္ေလာက္ေအာင္ကိုစည္ပါတယ္။ အခုလိုမေတြ႕ရတာက်ေနာ္တို႔၁၀ႏွစ္ေလာက္ရွိပါၿပီ။ ဒီႏွစ္ထူးျခားတာကေတာင္အာရွနိုင္ငံေတြပါလာတယ္အိႏၵိယ၊ပါကစၥတန္၊ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေတြပါတယ္။ သူတို႔ကျပခန္းႀကီးတစ္ခုနဲ႔ဆိုေတာ့ေတာ္ေတာ့္ကိုစည္ပါတယ္။ အေရာင္းအဝယ္ေတြအေျခအေနက လည္းအမ်ားအားျဖင့္ေကာင္းၾကပါတယ္ ” ဟုေက်ာက္စိမ္းပန္းခ်ီလက္မွုပစၥည္းမ်ားျပသေနသည့္ျမန္မာ ကုန္သည္တစ္ဦးကဆိုသည္။
ျမန္မာျပည္ဘက္မွမူစယ္ -နမ့္ခမ္းနယ္စပ္ကုန္သည္မ်ားအသင္း၊ တ႐ုတ္နယ္စပ္ေက်ာက္စိမ္းကုန္သည္မ်ား ႏွင့္ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕မွကုန္သည္မ်ားလာေရာက္ၾကၿပီးျပခန္းအေနျဖင့္၃၀ခန႔္ခင္းက်င္းျပသေၾကာင္းသိရသည္။
ျမန္မာဘက္မွျပသသည့္ကုန္မ်ားမွာရာသီေပၚသစ္သီးဝလံမ်ား၊ သစ္အေခ်ာထည္ႏွင့္ပရိေဘာဂပစၥည္းမ်ား၊ လယ္ယာထြက္ကုန္မ်ားႏွင့္ေက်ာက္စိမ္းအေခ်ာထည္မ်ားျပသေၾကာင္းျမန္မာေက်ာက္ကုန္သည္ႀကီးဦးသန္း ထြန္း ကေျပာသည္။
“ဒီျပပြဲကိုနိုင္ငံတကာကလည္းလာၾကတာေပါ့ေနာ္။ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရတာေတာ့အာဖရိကနိုင္ငံေတြ၊ အေရွ႕ေတာင္ အာရွနဲ႔ေတာင္အာရွနိုင္ငံေတြျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔ကေတာ့သစ္သီးဝလံေတြ၊လယ္ယာထြက္ကုန္ေတြ၊ေက်ာက္ စိမ္း ေတြေက်ာက္စိမ္းနဲ႔လုပ္ထားတဲ့အေခ်ာထည္ေတြ၊သစ္အေခ်ာထည္ေတြပါတယ္။ လူေတြကေတာ့က်ိတ္က်ိတ္ တိုးေနတာေပါ့ဆိုင္တိုင္းလိုလိုပဲ။ ဒါေပမဲ့ဘယ္ေလာက္ေရာင္းရတယ္ဆိုတာေတာ့အတိအက်ေတာ့မသိရဘူး ေပါ့ေနာ္။ အေရာင္းအဝယ္ကေတာ့ခ်က္ျခင္းေငြေခ်စနစ္ေပါ့။ တန္ဖိုးမ်ားတာေတြကေတာ့ဘဏ္ကဒ္ေတြနဲ႔တစ္ခါ တည္းေငြလြဲတာေပါ့ ” ဟုသူကဆိုသည္။
၄င္းကုန္စည္ျပပြဲဖြင့္ပြဲအခမ္းအနားသို႔တ႐ုတ္သမၼတရွင္က်င္းဖိန္ကိုယ္တိုင္တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီးျမန္မာျပည္ဘက္ မွလည္းကုန္သြယ္ေရး၀န္ႀကီးမ်ားတက္ေရာက္ကာယခုျပပြဲကိုယေန႔ညေနတ႐ုတ္စံေတာ္ခ်ိန္၅နာရီခြဲတြင္ပိတ္ သိမ္းမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။
ျမန္မာနိုင္ငံရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုဥပေဒ မရွိေသးခ်ိန္ နိုင္ငံျခားသားမ်ားမွ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု မျပဳသင့္ ECDF ေျပာ
ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု ဥပေဒ မရွိေသးခ်ိန္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု မျပဳသင့္ေသးေၾကာင္း Ethnic Community Development Forum ECDF အဖြဲ႕ကေျပာဆိုလိုက္ပါသည္။
ေရႊဂက္စ္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ
ေမလ ၁၆ ရက္ ထိုင္းနိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕၌ ေရႊဂက္စ္လွုပ္ရွားမွုအဖြဲ႕က က်င္းပေသာ “ အရင္းအျမစ္စီမံခန႔္ခြဲမွု အနိမ့္ဆုံးအဆင့္ ရွိေနတဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံ ” ဟူသည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ၌ ECDF အေထြေထြအတြင္းေရးမွူး စိုင္းေခးဆိုင္က သၽွမ္းသံေတာ္ ဆင့္အားေျပာသည္။
“ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုတခုေၾကာင့္ ဘယ္သူက အက်ိဳးအျမတ္ ဘယ္လိုခံစားရမယ္။ ဆိုးက်ိဳးေတြက ဘာေတြရွိမယ္၊ ထိခို္ကနစ္နာမွုရွိလာရင္ ဘယ္သူကတာဝန္ယူမလဲ အစရွိတဲ့ ပြင့္လင္းျမင္သာမွုမရွိဘူး။ ပြင့္လင္းျမင္သာမွုမရွိေသးခင္ နိုင္ငံျခားလုပ္ငန္းရွင္ေတြ ျမန္မာနိုင္ငံထဲဝင္ၿပီး ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုလုပ္တာ မသင့္ေသးဘူး” ဟု စိုင္းေခးဆိုင္ကေျပာသည္။
အဓိကအက်ဆုံးျဖစ္ေသာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုဥပေဒ မရွိေသးသျဖင့္ ပို၍ပင္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုမျပဳသင့္ေၾကာင္း ၎ကေျပာသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ဥပေဒမ်ား ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္နိုင္ရန္အတြက္ ျဖစ္ေပၚေနေသာနိုင္ငံေရးျပႆနာမ်ားကို အစိုးရက ဦးစြာ ေျဖရွင္း သင့္ေၾကာင္း စိုင္းေခးဆိုင္က ေထာက္ျပေျပာဆိုသည္။
“ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံထဲမွာ ေျမေပၚေျမေအာက္သယံဇာတေတြကို အစိုးရပိုင္တယ္လို႔ေဖာ္ျပထားတယ္။ ဒီေတာ့ သယံဇာတေတြ ေဖာ္ထုတ္မယ့္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွုအတြက္ ဥပေဒလိုအပ္တယ္။ လူထုအတြက္ ပိုင္ဆိုင္မွုအခြင့္အေရးကိုလည္းေပးထားရမယ္။ ေနာက္တခုအေရးႀကီးဆုံး သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ကိုလဲ အျပည့္အ၀ ေပးထားတာျဖစ္သင့္တယ္ေလ။ လူမွုအသင္း အဖြဲ႕ေတြကိုပါ လြတ္လပ္စြာ လွုပ္ရွားခြင့္ေပးရမယ္။ ဒါမွ ပြင့္လင္းျမင္သာမွုရွိ လာမယ္” ဟု ဆိုပါသည္။
ျမန္မာနိုင္ငံသည္ ကမၻာေပၚတြင္ သယံဇာတ အထြက္မ်ားဆုံး ၅၈ နိုင္ငံအနက္ တနိုင္ငံအျဖစ္ပါရွိၿပီး သဘာ၀အရင္းအျမစ္ စီမံခန႔္ခြဲမွုမွာမူ အနိမ့္ဆုံးအဆင့္ျဖစ္ေသာ အဆင့္ ၅၈ တြင္ ရွိေနေသးေၾကာင္း ၊ ထိုကဲ့သို႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမွုရွိေသာ စီမံခန႔္ ခြဲမွု မရွိေသးသေရြ႕ နိုင္ငံျခားမွာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမွု လာေရာက္ျပဳလုပ္ရန္အခ်ိန္ေစာေနေသးေၾကာင္း ေရႊဂက္စ္လွုပ္ရွား မွုမွ ထုတ္ျပန္ေသာ ေၾကျငာခ်က္တြင္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားပါသည္။
ထိုသို႔ စီမံခန႔္ခြဲမွု ညႊန္းကိန္းအနိမ့္ဆုံးအဆင့္မွ ျပန္လည္ျမႇင့္တင့္နိုင္ရန္အတြက္ နိုင္ငံေရးႏွင့္တိုက္ရိုက္ ဆက္စပ္ေန ေသာ ေၾကာင့္ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးေရးမွာလည္း အေရးပါဆုံးက႑တခုျဖစ္ေနေၾကာင္း ေရႊဂက္စ္လွုပ္ရွားမွုအဖြဲ႕ေခါင္း ေဆာင္ျဖစ္ သည္ ကိုဝင္းေအာင္က ေျပာဆိုလိုက္ပါသည္။
လြယ္ဂ်ယ္ - ဗန္းေမာ္လမ္း တ႐ုတ္ကုန္တင္သြင္းမွု က်ဆင္း
တ႐ုတ္ - ျမန္မာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး အဓိကလမ္းေၾကာင္းျဖစ္သည့္ မူစယ္ - မႏၲေလးလမ္းတြင္ မိုဘိုင္း အဖြဲ႕မ်ားက တ႐ုတ္ နယ္စပ္မွ တင္သြင္းသည့္ ကုန္စည္မ်ားအေပၚ ဂ်ဴတီခြန္ ေဆာင္ခိုင္းလၽွက္ရွိရာ အက်ိဳးဆက္ အေနျဖင့္ ဗန္းေမာ္ - လြယ္ဂ်ယ္လမ္းမွ တဆင့္ တ႐ုတ္ကုန္တင္သြင္းမွု က်ဆင္းလာေၾကာင္း သိရသည္ ။
နယ္စပ္လြယ္ဂ်ယ္မွ သယ္လာသည့္ တ႐ုတ္ကုန္မ်ား ဗန္းေမာ္မွ မႏၲေလးသို႔ တဆင့္ ျပန္သယ္ရာတြင္ ဂ်ဴတီေဆာင္ခိုင္း သည့္ အက်ိဳးဆက္ေၾကာင့္ ကုန္သည္မ်ား အခက္အခဲ ျဖစ္လာကာ တ႐ုတ္ကုန္တင္သြင္းမွု က်ဆင္းလာျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ခံ ကုန္သည္ တစ္ဦးက သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္သို႔ ေျပာသည္ ။
“အခု လြယ္ဂ်ယ္ - ဗန္းေမာ္လမ္းမွာ ဘာကုန္မွမဆင္းဘူး ၊ မဆင္းသေလာက္ပဲေပါ့ ၊ မူစယ္ - မႏၲေလးလမ္းဘက္မွာ မို ဘိုင္းေတြ တအားဖမ္းလို႔ မိုဘိုင္းက မႏၲေလးမွာရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ ဗန္းေမာ္ကေန မႏၲေလးျပန္သယ္တဲ့အခါ အဖမ္းခံရ တယ္ေလ။ ဒီကေန ကုန္သည္နဲ႔ ကာစတန္နဲ႔ေပါင္းၿပီး ဂ်ဴတီလိမ္တင္တဲ့ကိစၥေတြရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ မႏၲေလးသယ္ဖို႔ခက္ တယ္ ” ဟု ၄င္းကုန္သည္က ေျပာသည္ ။
တ႐ုတ္ - ျမန္မာနယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရးလမ္းတြင္ လြယ္ဂ်ယ္ - ဗန္းေမာ္လမ္းသည္ ဒုတိယအႀကီးဆုံး ကုန္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္း တစ္ခု ျဖစ္သည္ ။
အဆိုပါလမ္းမွတဆင့္ ပုံမွန္အားျဖင့္ တ႐ုတ္ဘက္မွ အသီးအႏွံ ၊ အထည္အလိပ္ ၊ လၽွပ္စစ္ပစၥည္း ၊ ဆိုင္ကယ္ ေထာ္လာဂ်ီ ႏွင့္ စက္အပိုပစၥည္း ၊ လူသုံးအိမ္သုံးပစၥည္း အေျမာက္အမ်ား တင္သြင္းေနေသာ္လည္း ယခုအခါ အသီးအႏွံႏွင့္ လူသုံး အိမ္သုံးပစၥည္း တခ်ိဳ႕ တင္သြင္းမွုသာရွိေတာ့ေၾကာင္း သိရသည္ ။
အထူးသျဖင့္ ျမန္မာျပည္မွ တ႐ုတ္ဘက္သို႔ တရားမဝင္ သစ္မ်ား တင္သြင္းေနေၾကာင္း သိရသည္ ။
၁၂ ႀကိမ္ေျမာက္ တ႐ုတ္ - ျမန္မာ ကုန္စည္ျပပြဲ ဒီဇင္ဘာ ၉ ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပမည္
၁၂ ႀကိမ္ေျမာက္ တ႐ုတ္ - ျမန္မာနယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရး ကုန္စည္ျပပြဲကို သၽွမ္းျပည္ (ေျမာက္ပိုင္း) မူစယ္ ၁၀၅ မိုင္ ကုန္ သြယ္ေရးဇုန္၌ လာမည့္ ဒီဇင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔မွ ၁၁ ရက္ေန႔အထိ ၃ ရက္ၾကာ က်င္းပမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ယမန္ႏွစ္က ေတြ႕ရေသာ တ႐ုတ္ - ျမန္မာနယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရး ကုန္စည္ျပပြဲ
ႏွစ္နိုင္ငံနယ္စပ္ၿမိဳ႕မ်ားျဖစ္သည့္ တ႐ုတ္ဘက္ျခမ္း က်ယ္ေဂါင္(ဝ္) ၿမိဳ႕ႏွင့္ ျမန္မာဘက္ျခမ္း မူစယ္ (၁၀၅) မိုင္ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ ေနရာမ်ားတြင္ ႏွစ္စဥ္ တစ္လွည့္စီ က်င္းပလာျခင္း ျဖစ္သည္ ။
ယခုႏွစ္ ခင္းက်င္းျပသမည့္ ဆိုင္ခန္းေပါင္း ၄၀၀ ခန႔္ရွိၿပီး ဆိုင္ခန္းတစ္ခန္းလၽွင္ ျမန္မာကုန္သည္ မ်ားအတြက္ ငွားရမ္းခ က်ပ္တစ္သိန္း ခြဲႏွင့္ တ႐ုတ္ကုန္သည္မ်ားအတြက္ ယြမ္ေငြ ၁၅၀၀ ျဖစ္ေၾကာင္း မူစယ္ ၁၀၅ မိုင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္မွ ကုန္ သည္တစ္ဦးက သၽွမ္းသံ ေတာ္ဆင့္သို႔ ေျပာသည္။
“ကုန္သည္ေတြငွားဖို႔အတြက္ေလ ၂၄၄ ခန္းေပါ့။ ဒီ ၂၄၄ ခန္းက ပစၥည္း ျပခန္းေတြေပါ့ေနာ္။ ေခါင္းေလၽွာ္ရည္တို႔ ေကာ္ဖီမစ္ ထုတ္တို႔ ျပတဲ့အခန္းေတြေပါ့ ။ ေနာက္ေခါက္ဆြဲတို႔ ဘီယာဆိုင္တို႔လို စားေသာက္ကုန္ေတြ ေရာင္းဖို႔အတြက္က အခန္းေပါင္း ၁၃၆ ခန္းရွိတယ္။ အားလုံးဆို အခန္းက ၄၀၀ ရွိတာေပါ့ေနာ္ ” ဟု သူက ေျပာသည္။
အဆိုပါ ဆိုင္ခန္းေပါင္း ၄၀၀ အနက္ ၂၄၄ ခန္းမွာ ၁၀ ေပပတ္လည္ အခန္းမ်ားျဖစ္ၿပီး ၁၃၆ ခန္းမွာ အလ်ား ေပ ၂၀ x အနံ ၁၀ ေပ ပတ္လည္ အခန္းမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ႏွစ္စဥ္ က်င္းပေနေသာ အဆိုပါ ကုန္စည္ျပပြဲမ်ားတြင္ ျမန္မာဘက္မွ ပဲမ်ိဳးစုံ ၊ ရာဘာ ၊ စားေသာက္ကုန္ ၊ လက္မွု အႏု ပညာ ပစၥည္း ၊ ပရိေဘာဂ၊ ေရထြက္ ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ တိုင္းရင္းေဆးမ်ား ၊ တ႐ုတ္ဘက္မွ စက္မွုထုတ္ကုန္မ်ား အဝတ္ အထည္မ်ား ၊ လၽွပ္စစ္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ လူသုံးအိမ္သုံးပစၥည္း အမ်ိဳးအမည္ မ်ားစြာခင္းက်င္းျပသေလ့ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ယခုႏွစ္တြင္ တ႐ုတ္ဘက္ျခမ္း ေနထိုင္သည့္ ျမန္မာေက်ာက္ကုန္သည္တခ်ိဳ႕ ေက်ာက္စိမ္းလက္မွု အႏုပညာပစၥည္းမ်ား ခင္းက်င္းၿပ သမည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။
တ႐ုတ္ - ျမန္မာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး အဓိကလမ္းေၾကာင္းျဖစ္သည့္ မူစယ္ - မႏၲေလးလမ္း လက္ရွိ ကုန္စည္ စီးဆင္းမွုမွာ က်ဆင္း ေနၿပီး ျမန္မာဘက္မွ ဖရဲ ၊ ေျပာင္း ႏွင့္ဆန္မ်ား တ ႐ုတ္ ဘက္သို႔ အဓိက တင္သြင္းေန၏။ တ႐ုတ္ ဘက္မွ အဝတ္အထည္၊ လူသုံး အိမ္သုံးပစၥည္းမ်ား ၊ လၽွပ္စစ္ပစၥည္းမ်ား ျမန္မာဘက္သို႔ တင္သြင္းေနေၾကာင္း သိရသည္။
အခြန္မဲ့ တ႐ုတ္ပစၥည္း အဆင့္ ၃ ဆင့္ စီမံခ်က္ခ် ႏွိမ္နင္း ၊ ကုန္သည္ငယ္မ်ား ထိခိုက္
တ႐ုတ္ - ျမန္မာနယ္စပ္ အဓိကကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္း တစ္ခုျဖစ္သည့္ မူစယ္ - မႏၲေလးလမ္းမွတဆင့္ ျပည္တြင္းသို႔ အခြန္မေဆာင္ ပဲ တင္သြင္းေနေသာ တ႐ုတ္ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို အဆင့္ ၃ ဆင့္ ခ်မွတ္၍ ႏွိမ္နင္း ေနေၾကာင္း ကုန္သည္ အ သိုင္းအဝိုင္း အဆိုအရသိရသည္။
မူစယ္ - မႏၲေလးလမ္းမွ တ႐ုတ္ကုန္ပစၥည္းတင္ကားႀကီး ပထမအဆင့္အေနျဖင့္ သတိေပးျခင္းကို ေအာက္တိုဘာလအတြင္းက ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ယခုလဆန္းပိုင္းမွ စ၍ သတ္မွတ္ အခြန္ထက္ ၃ ဆ ပိုေဆာင္ခိုင္းသည့္ ဒုတိယအဆင့္ အေရးယူမွု စတင္ေနေၾကာင္း သိရသည္ ။
လာမည့္ ဒီဇင္ဘာလဆန္းပိုင္းတြင္ ေနာက္ဆုံးအဆင့္ စတင္မည္ျဖစ္ၿပီး ၄င္းအဆင့္တြင္ ကုန္ပစၥည္း ၊ သယ္ယူသည့္ယာဥ္ ႏွင့္ ပစၥည္းပိုင္ရွင္ အား ဖမ္းဆီးအေရးယူမည္ဟု ဆိုသည္ ။
“ကာစတန္ ၊ နကသ စတဲ့ ၀န္ထမ္းစုံပါတဲ့ မိုဘိုင္းအဖြဲ႕ဖြဲ႕ထားတယ္။ ဒီအဖြဲ႕ကို ၅ ရက္တစ္ႀကိမ္ခ်ိန္းတယ္။ အခု ဒီအဖြဲ႕ ဖမ္းမိ တဲ့ ပစၥည္းေတြကို မူစယ္ - က်ယ္ေဂါင္ မန္ဝိန္းေပါက္က ကုန္သြယ္လယ္ယာ ဂိုေဒါင္မွာ လာခ်ခိုင္းတယ္။ ပစၥည္းတစ္ခုကို ဂ်ဴတီေစ်းက ေငြတစ္ေသာင္း ေပါက္ တယ္ဆိုရင္ ၃ ေသာင္းအထိ ေတာင္း ေနတာေပါ့ ” ဟု အမည္မေဖၚလိုသူ ကုန္သည္ တစ္ဦးက ဆိုသည္။
လက္ရွိ အေရးယူမွုမ်ားအတြင္း မူစယ္ ၁၀၅ မိုင္ ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ ကုန္စစ္ေဆးေရးဂိတ္မွ တရားဝင္လႊတ္ ေပးသည့္ ပစၥည္းမ်ားပါ အေရးယူခံ ေနရေၾကာင္း သိရသည္။
“၁၀၅ မိုင္ဂိတ္ကေနလႊတ္လိုက္ရင္ မႏၲေလးအဝင္ ၁၆ မိုင္အထိ သူတို႔စစ္ခ်င္တဲ့ေနရာမွာ စစ္မွာပဲ ။ ေတြ႕တဲ့ ေနရာကေန မူစယ္အထိ ကားျပန္ လွည့္ရမယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ နမ့္ဖတ္ကာကေန ျပန္လွည့္ရတဲ့ ကားေတြေတာ့ရွိတယ္။ ၁၀၅ မိုင္ ကေနတရားဝင္လႊတ္ေပးတဲ့ပစၥည္း ေတြကိုပါ အေရးယူေနတာ ” - ဟု သူက ဆိုသည္။
အဆိုပါ အေရးယူမွုေၾကာင့္ ကုန္သည္ငယ္မ်ား၊ တစ္နိုင္တစ္ဆြဲသမားမ်ားႏွင့္ လက္လုပ္လက္စား ကယ္ရီ သမားမ်ားထိ ခိုက္နစ္နာေနေၾကာင္း ေနာက္ထပ္ကုန္သည္တစ္ဦးက ေျပာသည္။
“အေရာင္းအဝယ္ ေအးသြားတယ္။ ပစၥည္းကဲ့ေပးတဲ့သူေတြ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္သြားတယ္။ လက္လုပ္ လက္စား ေတြ ဒုကၡ ေရာက္ေနတယ္။ ေနာက္ေငြ ၁၀ သိန္းေလာက္ပိုက္ၿပီး လာတဲ့ ကုန္သည္ေလးေတြ အရမ္းခက္ သြားတယ္။ ဂ်ဴတီခြဲတဲ့ စရိတ္ သိပ္ႀကီးတယ္။ ပစၥည္းနည္းနည္း မ်ားမ်ား ဂ်ဴတီတန္ဖိုးကအတူတူပဲ။ ကုန္သည္ငယ္ေလးေတြနဲ႔ တစ္နိုင္တစ္ပိုး သမားေတြ က်ေတာ့ ဒီေငြနဲ႔ဘယ္လိုဂ်ဴတီေဆာင္မလဲ။ ကုန္ သည္ႀကီးေတြနဲ႔ ဘယ္လိုမွ ယွဥ္နိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး ” ဟု ဆိုသည္ ။
“အခုကိစၥမွာ ထင္သာျမင္သာမရွိတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္ ဆိုလိုတာက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းဗ်ာ။ ပစၥည္းတစ္ခု ဂ်ဴတီေဆာင္လို႔ ရ၊မရ အမ်ား သိေအာင္ လုပ္ေပးရမယ္။ အဲလိုလုပ္ထားၿပီးမွ ကားေပၚတင္မဲ့ပစၥည္း ခ်က္ျခင္း ဂ်ဴတီ ေဆာင္ခိုင္း။ ဒါအ ေကာင္းဆုံးနည္းေပါ့ဗ်ာ” - ဟု ၄င္းက ဆက္ေျပာသည္။
လက္ရွိဂ်ဴတီခြန္ေဆာင္ခိုင္းရာတြင္ ေအာ္တိုဂ်ဴတီမွာ ၃ ရက္ခန႔္ ၾကာၿပီး ေၾကးနန္းဂ်ဴတီမွာ ၇ ရက္ တစ္ပတ္ အနည္းဆုံး ၾကာျမင့္ေၾကာင္း လည္း သိရသည္။
ဆိုင္ခန္းခ တိုးျမႇင့္လိုက္သည့္အေပၚ မေက်နပ္၍ မူစယ္ၿမိဳ႕၌ စာေရးတိုင္ၾကားမွုျဖစ္
သၽွမ္းျပည္ (ေျမာက္ပိုင္း) မူစယ္ၿမိဳ႕အမွတ္ ၂ ေစ်းအတြင္းရွိ ဆိုင္ခန္းခမ်ား ႐ုတ္တရက္ တိုးျမႇင့္ ေကာက္ခံ လိုက္ သည့္ အေပၚ မေက်နပ္သျဖင့္ ေစ်းသူေစ်းသား ၃၀ ခန႔္က မူစယ္ၿမိဳ႕ခရိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး႐ုံးႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္ စည္ပင္႒ာနမ်ားသို႔ ယေန႔ စာ ေရး တိုင္ၾကားလိုက္ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္ ။
ေစ်းဆိုင္ခန္းမ်ားအား ႏွင္းႏွင္းခိုင္ကုမၸဏီမွ ေဆာက္လုပ္ထားျခင္း ျဖစ္ၿပီး ၄င္းကုမၸဏီမွ ေအာက္တိုဘာလ အတြက္ ဆိုင္ခန္း ခမ်ားကို တ႐ုတ္ေငြယြမ္ ၄၀၀ မွ ယြမ္ ၇၀၀ အထိ တိုးျမႇင့္ေကာက္ခံသျဖင့္ စာေရးတိုင္ၾကား ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေစ်းအသိုင္း အဝိုင္းက သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္သို႔ ေျပာသည္။
“ပထမေတာ့ ဆိုင္ခန္းတစ္ခန္း တစ္လ ယြမ္ ၃၀၀ ေပါ့ေနာ္ ေနာက္ ၄၀၀ အထိတက္လာတယ္ အခုစာ ထြက္တာ ယြမ္ ရ၀၀ အထိ တက္ေတာင္းတာေပါ့ေနာ္ ေစ်းကဖြင့္တာမၾကာေသးဘူး မစည္ေသးဘူးေပါ့ေနာ္ အဲဒါေၾကာင့္ ေစ်းသူေစ်းသား ၃၀ ေလာက္က ေရွ႕ေနငွားၿပီးမွ စည္ပင္ရယ္ ခရိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး႐ုံးရယ္ကို စာတင္လိုက္တယ္ ” ဟု ၄င္းေစ်းဆိုင္ပိုင္ရွင္ တစ္ဦးက ဆိုသည္။
အဆိုပါေစ်းမွာ စည္ပင္သာယာ႒ာန ႀကီးၾကတ္မွုေအာက္မွ ကင္းလြတ္ေနသျဖင့္ ေစ်းအတြင္း အမွိုက္သရိုက္ မ်ား သိမ္း ဆည္းမည့္သူ မရွိျခင္း ၊ ေရႏူတ္ေျမာင္းမ်ား ပ်က္စီးျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚေနကာ လၽွပ္စစ္မီးခမွာ တစ္ ယူနစ္ တ႐ုတ္ေငြ ၂ ယြမ္ ႏွုန္း ေပးေဆာင္ရေၾကာင္း သိရသည္။
ထိုင္း ေမွာင္ခိုဒီဇယ္ လီတာသိန္းခ်ီ အစိုးရတပ္ေငြေကာက္၍ တင္သြင္းခြင့္ျပဳ
လြန္ခဲ့သည့္လမွစ၍ သံလြင္အေရွ႕ျခမ္း မိုင္းတုံၿမိဳ႕နယ္အတြင္းအေျခစိုက္သည့္အစိုးရတပ္က လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕တခုမွ တင္သြင္းသည့္ ထိုင္းဒီဇယ္မ်ားအား တလီတာ(ထိုင္းေငြ) ႏွစ္ဘတ္ႏွုန္းျဖင့္ေကာက္ကာေန႔စဥ္ တင္သြင္းခြင့္ျပဳေနသည္ဟု စုံစမ္းသိရွိရပါသည္။
“စက္တင္ဘာလလယ္ကေန ဒီေန႔အထိဘဲ။ ဆီေဘာက္ဇာကား နဲ႔ ေန႔တိုင္း တင္သြင္းေနတယ္ ။ ဝ တပ္ ဌာနခ်ဳပ္ ေဟြ႕ေအာ့္မွာ သိုေလွာင္ထားတယ္ ေျပာတယ္ ” - ဟု ထိုင္းနယ္စပ္ေရာက္ မိုင္းဟန္ရြာသား တဦး ကေျပာပါသည္။
သံလြင္အေရွ႕ျခမ္း မိုင္းတုံၿမိဳ႕နယ္အတြင္း အေျခစိုက္သည့္ ဝ ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္ အမွတ္ ၁၇၁ စစ္ေဒသ တပ္မဟာတခု၏ ဌာနခ်ဳပ္ ေဟြေအာ့္သို႔ ထိုင္းမွ ဒီဇယ္မ်ားတင္သြင္းေနေၾကာင္း၊ တစီး ဂါလံ ၁၆၀၀ ဆန႔္ တ႐ုတ္လုပ္ ဆီေဘာက္ဇာကားျဖင့္ တရက္ႏွစ္စီးသယ္ယူေနေၾကာင္း၊ ထိုင္းမွ ဒီဇယ္သယ္ယူ သို ေလွာင္နိုင္ေရးအတြက္ ဂိတ္ေစာင့္အစိုးရတပ္ ခလရ ၂၂၅ ႏွင့္ ၆၅ တို႔ထံ တဂါလံ ၂ ဘတ္ ပိုက္ဆံေပး ရ ေၾကာင္း - ဝ တပ္ဖြဲ႕ႏွင့္နီးစပ္သည့္ ေဒသခံတဦးက ေျပာပါသည္။
“ဒီလုပ္ရပ္က ေဒသခံလူထုအတြက္ အက်ိဳးမရွိဘူး။ သၽွမ္းျပည္ဝင္ေငြလဲ မဟုတ္ဘူး။ ဒီေမွာင္ခို ပစၥည္းကို အစိုး ရစစ္တပ္က လာဘ္စားၿပီးခြင့္ေပးတယ္။ ဝ တပ္ဖြဲ႕အက်ိဳးသက္သက္အတြက္ဘဲေလ။ သူတို႔ရဲ့ရာဘာၿခံ လုပ္ငန္း၊ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္အတြက္ သုံးဖို႔ဘဲ။ ခလရ ၂၂၅ ေျပာင္းသြားေတာ့ ဒီဟာေတြရပ္သြားၿပီလို႔ ထင္ေန တာ။ နားေကာင္းမူးအေျခစိုက္တဲ့ ခလရ ၆၅ ေရာက္လာေတာ့လဲ ဆက္ရွိေနေသးတာဘဲ” - ဟု နိုင္ငံေရး ပါတီဝင္ သၽွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္းသားတဦးက ေျပာပါသည္။
၎ႏွင့္ပတ္သက္၍ ၀ ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္ထံမွ အတည္ျပဳခ်က္မရေသးေပ။
အလားတူသီးျခားအတည္မျပဳနိုင္ေသးသည့္သတင္းအရ ဩဂုတ္လက သၽွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ (RCSS/SSA) စီးပြားေရး တာဝန္ခံအဖြဲ႕က ထိုင္းမွ ဓါတ္ဆီ၊ ဒီဇယ္မ်ားအား သၽွမ္းျပည္သို႔ တရားဝင္ တင္သြင္း ခြင့္ပါမစ္ကို ေနျပည္ ေတာ္သို႔သြားေရာက္ေတာင္းခံခဲ့ေၾကာင္း၊ ေနျပည္ေတာ္အစိုးရက သၽွမ္းျပည္အစိုးရထံမွ ေတာင္းခံရန္ လႊဲခ်ခဲ့ သည္ဟုဆို၏။
သၽွမ္းျပည္နယ္ အစိုးရထံေတာင္းခံေသာ္ ထိုင္းနိုင္ငံမယ္ဆိုင္မွတင္သြင္းမည္ဆိုပါက တာခ်ီလိတ္ခရိုင္အာဏာ ပိုင္ႏွင့္သာဆိုင္ေၾကာင္း၊ တာခ်ီလိတ္ခရိုင္ကလည္း ‘ ေပးပိုင္ခြင့္ အာဏာ လုံး၀မရွိ အဆိုပါကိစၥမ်ား ေနျပည္ေတာ္အစိုးရႏွင့္သာ သက္ဆိုင္သည္’ ဟု တုန႔္ျပန္ေျပာဆိုလိုက္သျဖင့္ ထိုကိစၥအေပၚ သၽွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္မွ စိတ္လက္မအီမသာျဖစ္ခဲ့ရေၾကာင္း နီးစပ္သူတဦးက ေျပာပါသည္။
မူစယ္- နမ့္ခမ္းနယ္စပ္ ကုန္သည္မ်ားအသင္း ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းရန္ လက္မွတ္ထိုးေတာင္းဆို
နယ္စပ္ေနကုန္သည္မ်ား အက်ိဳးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးနိုင္ျခင္း မရွိသျဖင့္ သၽွမ္းျပည္ (ေျမာက္ပိုင္း) မူစယ္ၿမိဳ႕ရွိ မူစယ္ - နမ့္ခမ္း နယ္စပ္ ကုန္သည္မ်ားအသင္း အလုပ္အမွုေဆာင္အဖြဲ႕အား ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းရန္ ကုန္သည္မ်ား ဦးေဆာင္၍ လက္မွတ္ထိုး ေတာင္းဆို မွုကို ယခုလ ၁၆ ရက္မွ ၁၈ ရက္ေန႔အထိ ၃ ရက္ဆက္တိုက္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္ ။
တ႐ုတ္ - ျမန္မာနယ္စပ္ က်ယ္ေဂါင္ၿမိဳ႕ အပါအဝင္ မူစယ္ၿမိဳ႕ႏွင့္ မူစယ္ ၁၀၅ မိုင္ကုန္သြယ္ေရးဇုန္ အတြင္းရွိ ကုန္သည္ ၁၅၀ ေက်ာ္ခန႔္ စုေပါင္းလက္မွတ္ထိုး ေတာင္းဆိုခဲ့ေၾကာင္း နယ္စပ္ကုန္သည္ တစ္ဦးက သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္သို႔ ေျပာသည္ ။
“ကုန္သည္ေတြ ဦးေဆာင္ၿပီး ကုန္သည္မ်ား အသင္း အလုပ္အမွုေဆာင္အဖြဲ႕ ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းေရး အတြက္ လက္မွတ္ေတြ စုေဆာင္းတာေပါ့ ၃ ရက္ဆက္တိုက္လုပ္တယ္ ” ဟု သူက ေျပာသည္ ။
လက္မွတ္ထိုး ေတာင္းဆိုရျခင္းမွာ အလုပ္အမွုေဆာင္အဖြဲ႕မွ ကုန္သည္မ်ား တိုးတက္မွုအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးနိုင္ျခင္း မရွိသည့္အျပင္ အခြင့္အေရး တစ္ေျပးညီ ခံစားရျခင္းမရွိေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ဆက္ေျပာသည္ ။
“ေအးဂ်င့္အသင္းဝင္ဖို႔အတြက္ ေငြတည့္ရတယ္။ ကုန္သည္အသင္းဝင္ဖို႔လည္း ေငြထည့္ရတယ္။ လိုင္စင္အတြက္လည္း ေငြ ထည့္ရတယ္။ ရတဲ့ေငြေတြကို က်ေတာ့ စာရင္းဇယားနဲ႔ မျပနိုင္ဘူး ။ ေဂါက္ပြဲေတြက်ေတာ့ သိန္းရာခ်ီ အကုန္အက်ခံလုပ္ တယ္။ လိုင္စင္ေလၽွာက္တဲ့အခါဆိုလည္း သူတို႔ဆီတင္ျပရတယ္။ သူတို႔က ဆုံးျဖတ္ေပးမွ လိုင္စင္ရတယ္။ တခ်ိဳ႕က လိုင္စင္ က်ဖို႔အတြက္ ရက္ရွည္ေစာင့္ရတယ္ အခြင့္အေရး တစ္ေျပးညီ မရွိဘူးေပါ့။ ” ဟု သူက ဆိုသည္ ။
လက္ရွိဖြဲ႕စည္းထားသည့္ မူစယ္ - နမ့္ခမ္း ကုန္သည္မ်ားအသင္းတြင္ အလုပ္အမွုေဆာင္ လူႀကီးပိုင္း တခ်ိဳ႕မွာ လြန္ခဲ့သည့္ ၁၀ ႏွစ္ခန႔္မွ ယေန႔အခ်ိန္အထိ တာဝန္ယူေနသူမ်ားျဖစ္ၿပီး အလုပ္အမွုေဆာင္ အဖြဲ႕ဝင္ ၆၀ ခန႔္ရွိသည့္အနက္ ၂၀ ေက်ာ္မွာ လက္မွတ္ထိုးေတာင္းဆိုေၾကာင္း သိရသည္ ။
