သၽွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ/သၽွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ RCSS/SSA ဥကၠ႒ ဒု-ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ယြတ္စစ္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးခရီးလမ္းမွာ အေတြအၾကဳံရွိသူ ၀ ျပည္ ေသြးစည္းညီညႊတ္ေရး တပ္မေတာ္ UWSA ကို လူထုဘဝ ျမင့္မားေရး အတြက္ လက္တြဲေဆာင္ရြက္ဖို႔ အႀကံဉာဏ္ေတာင္းတဲ့စာတေစာင္ ေရးသားေပးပို႔ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္ သတင္းဌာနက စဝ္ယြတ္စစ္ကို 19/6/2012 က သြားေရာက္ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းထား ပါတယ္။

ေမး။ ။ RCSS/SSA က UWSA ဝ တပ္ဖြဲ႕ကို စာေရးသားေပးပို႔တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဘယ္လိုအေၾကာင္း ေၾကာင့္ ေရးသားေပးပို႔ရပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ အေၾကာင္းရင္း ၂ ခ်က္ ရွိပါတယ္။ RCSS က တခါမွအပစ္မရပ္ဖူးဘူး။ အေျခအေနေၾကာင့္ အပစ္ရပ္ ရတယ္။ ၀ တပ္က အပစ္ရပ္တာ အေစာဆုံးအဖြဲ႕တခုျဖစ္တယ္။ အပစ္ရပ္ၿပီးေနာက္ ဘာလုပ္သင့္တယ္ ဆိုတာ သူတို႔နဲ႔ တိုင္ပင္ဖို႔လိုတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ေနာက္တခ်က္က ၀ တပ္ဖြဲ႕နဲ႔ သၽွမ္းတပ္က အေနခ်င္းနီးတယ္။ မိုင္းေတာ့-မိုင္းထားဟာ ညီညြတ္ေသာ သၽွမ္းေတာ္လွန္ေရး တပ္မေတာ္ (SURA) ရဲ့ နယ္ေျမေဟာင္းျဖစ္ တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔က မိုင္းေတာ့-မိုင္းထားကို ေတာင္းတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္က တပ္ဆုတ္ေပးရင္ က်ေနာ္တို႔ အတူတူ ဘယ္လိုေနမလဲ၊ ျမန္မာတပ္က တပ္မဆုတ္ေပးရင္ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္လိုေနၾကမလဲ၊ တကယ္လို႔ ျမန္မာတပ္က ၀ တပ္ဆုတ္ေပးဖို႔ ေတာင္းလာရင္ ၀ ဖက္က ဘယ္လိုလုပ္မလဲစသျဖင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးဖို႔ပါ။ ဒါကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အခ်င္းခ်င္း ေလးစားယုံၾကည္တဲ့အေၾကာင္း ျပသတာပါ။

ေမး။ ။ ဘယ္တုန္းက ေပးပို႔ခဲ့ပါသလဲ။ UWSA ဘက္က ဘယ္လိုတုံ႔ျပန္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ အပစ္ရပ္ၿပီးေနာက္ ေဖေဖာ္ဝါရီလတုန္းက ေပးပို႔ခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔အစည္းအေဝးထိုင္ဦးမယ္လို႔ ေျပာလာတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုထက္ထိေတာ့ ဘာမွအေၾကာင္းမျပန္ေသးဘူး။


ေမး။ ။ မိုင္းေတာ့-မိုင္းထားကို ေတာင္းတဲ့အတြက္ RCSS/SSA နဲ႔ ျမန္မာတပ္တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး မူးယစ္ေဆးဝါး အေၾကာင္းျပၿပီး ၀ တပ္ဖြဲ႕ကို ႏွင္ထုတ္မွာကို ၀ ဖက္က စိုးရိမ္ပူပန္ေနတယ္လို႔ ၾကားရပါတယ္။
ေျဖ။ ။ ဒါကေတာ့ သူတို႔ဖာသာေတြးၿပီး ပူပန္ေနတာပါ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္တယ္ဆိုတာ ျမန္မာစစ္ တပ္နဲ႔ဘဲ တည္ေဆာက္ဖို႔ မဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာတနိုင္ငံလုံးမွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ဖို႔လိုတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ျမင္တယ္၊ ယုံၾကည္တယ္။ ေနာက္တခ်က္က ၀၊ လားဟူ၊ ပအိုဝ္းဆိုတာ သၽွမ္းျပည္သားေတြဘဲ။ တျပည္တည္းသားေတြမို႔ ပိုၿပီးညီညႊတ္ဖို႔လိုတယ္။ ျမန္မာတပ္နဲ႔ေပါင္းၿပီး သူတို႔ကို တိုက္ မယ္ဆိုတာ တဖက္သတ္အေတြးနဲ႔ ပူပန္ေနတာပါ။

ေမး။ ။ မိုင္းေတာ့-မိုင္းထားက ၀ တပ္ လွုပ္ရွားတဲ့နယ္ေျမျဖစ္တယ္။ RCSS က သြားေတာင္းေတာ့ ဘယ္လိုျပႆနာေတြ ျဖစ္လာဖြယ္ရွိလဲ။
ေျဖ။ ။ တကယ္ေတာ့ မိုင္းေတာ့-မိုင္းထား-ဟိုမိန္းဆိုတာ SURA ေနာက္ MTA တို႔ရဲ့ ဌာနျဖစ္တယ္။ အရင္က မိုင္းေတာ့-မိုင္းထားမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ဘဲရွိတာ။ ၀ တပ္ေတြက ခိုင္းလုံမွာ လာေနတယ္။ မိုင္းေတာ့- မိုင္းထားမွာ လာေနတယ္ဆိုတာ ျမန္မာစစ္တပ္က က်ေနာ္တို႔ အခ်င္းခ်င္း တိုက္ခိုက္ဖို႔ စီစဥ္ေပးလို႔ျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ သတိမမူရင္ အခ်င္းခ်င္း တိုက္ၾကမွာဘဲ။ မိုင္းေတာ့-မိုင္းထားေၾကာင့္ တိုက္ပြဲမျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။

ေမး။ ။ RCSS ေတာင္းဆိုတာ ျဖစ္လာနိုင္မွာလား။ ၀ ဖက္ကေရာ လြယ္လြယ္နဲ႔ လိုက္ေလ်ာမွာလား။
ေျဖ။ ။ အဲဒါေတာ့ မေျပာနိုင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာတနိုင္ငံလုံးအတြက္ က်ေနာ္တို႔ ညီညႊတ္မွု တည္ေဆာက္ ရမယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ေတာ့ အပစ္ရပ္ၿပီး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ေတြကို ထိုးစစ္ဆင္မယ္ ဆိုတာ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။

ေမး။ ။ RCSS/SSA နဲ႔ UWSA တို႔ လြယ္ေကာ္ဝမ္းမွာ စစ္ေရးတင္းမာ ေနတယ္လို႔ ၾကားရပါတယ္။ အေျခအေန ဘယ္လိုရွိပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ အဲဒါေတာ့ ကေလးအခ်င္းခ်င္း ရန္ျဖစ္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။နိုင္ငံေရး စစ္ေရးနဲ႔မပတ္သက္ဘူး။လယ္ယာ စိုက္ပ်ိဳးတာကို အျမင္မွားၿပီး တင္းမာတာပါ။

ေမး။ ။ အေျခအေနေကာ ဘယ္လိုရွိပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ အေျခအေနေတာ့ ၿငိမ္သက္သြားပါၿပီ။ ၀ လူႀကီးေတြလည္း အေျခအေနကို စစ္ေဆးသိရွိသြားၿပီလို႔ ယုံၾကည္ပါ တယ္။

ေမး။ ။ UWSA ဘက္က လူႀကီးေတြကို ဘယ္လိုအမွာစကားေျပာၾကားခ်င္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ က်ေနာ္တို႔ ေပၚလစီက သၽွမ္းျပည္ေအးခ်မ္းဖို႔၊ ျမန္မာျပည္ေအးခ်မ္းဖို႔၊ တိုင္းရင္းသားအားလုံး ညီညႊတ္ ဖို႔ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တခ်က္က UWSA ေခါင္းေဆာင္ ေပါက္ယိုခ်မ္ကို ေလးစားယုံၾကည္တယ္။ အခ်င္းခ်င္း မျမင္ဖူးေပမဲ့ သူ႔ရဲ့စိတ္ဓာတ္ကို ေလးစားတယ္။ ၀ ကိုတိုက္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔မွာ ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔က အျမင္မွားၿပီး က်ေနာ္တို႔ကို လာတိုက္ရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကလည္း ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကာကြယ္ရမွာေပါ့။

ေမး။ ။ ေရွ႕ဆက္ၿပီး UWSA နဲ႔ ဆက္သြယ္ဖို႔ ရွိပါသလား။
ေျဖ။ ။ တကယ္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အျမဲတမ္း ဆက္သြယ္ၾကပါတယ္။ ၀ ဖက္က လူေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ အျမဲ တမ္း ဆက္သြယ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ အေနနီးေပမဲ့ ျပႆနာ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ တခါမွမရွိခဲ့ဘူး။ ေအာက္လက္ ငယ္သား အခ်င္းခ်င္း ရန္ျဖစ္တာေတာ့ ရွိတာေပါ့။

ေမး။ ။ မိုင္းေတာ့-မိုင္းထားမွာ ဌာနခ်ဳပ္ထားဖို႔ ဘယ္အဆင့္ထိ ေရာက္ၿပီလဲ။
ေျဖ။ ။ ဂ်ႏၷဝါရီ ၁၆ ရက္ ေတာင္ႀကီးမွာ ေဆြးေႏြးတုန္းက မိုင္းေတာ့-မိုင္းထားကို RCSS ရဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ ေျမလို႔ သတ္မွတ္ေပးတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဦးေအာင္မင္းက ကတိသာေပးသြားတယ္။ တာဝန္ေတာ့မယူဘူး။ ဒီေန႔ထိ ျပႆနာေတြ ရွိေနတုန္း။ ေမလ ၁၉ ရက္ က်ိဳင္းတုံမွာ ေဆြးေႏြးတုန္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး စိုးဝင္း လည္း တိုက္ပြဲထပ္မျဖစ္ေတာ့ဘူးလို႔ ကတိေပးသြားတယ္။ ဒီလ ၁၆ ရက္မွာဘဲ တိုက္ပြဲထပ္ျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ အေျပာတမ်ိဳး အလုပ္တမ်ိဳးလို႔ ေျပာရမွာျဖစ္တယ္။ ေမၽွာ္လင့္ထားသလိုမွ မျဖစ္လာဘဲ။

ေမး။ ။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး RCSS/SSA ဘက္က ဘယ္လိုအစီအစဥ္ေတြ ရွိပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ဒီအတြက္ က်ေနာ္တို႔ ၃ က႑ ခြဲထားပါတယ္။ က်ိဳင္းတုံမွာ ေဆြးေႏြးၿပီးေနာက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး စိုးဝင္း က သူရဲ့စစ္ တပ္အေပၚ ၾသဇာဘယ္ေလာက္ရွိမွာလဲ။ သူေျပာထားတဲ့အတိုင္း လုပ္မွာလားဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ ေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ သေဘာတူညီခ်က္အတိုင္း နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမယ္။ထို႔အျပင္ နိုင္ငံေရးဆိုတာ RCSS တဖြဲ႕တည္းကဘဲ တာဝန္ယူထားတာ မဟုတ္ဘူး။ ျပည္သူေတြလည္း ပါ၀င္ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိရမယ္။ ျပည္သူေတြ ပါ၀င္ရမယ္။

ေမး။ ။ ျပႆနာေတြရွိလို႔ မိုင္းေတာ့-မိုင္းထားမွာ ဌာနခ်ဳပ္ သြားမထားေသးနိုင္ဘူးဆိုတာ ဘာျပႆနာပါလဲ။
ေျဖ။ ။ ျမန္မာစစ္တပ္က တပ္မဆုတ္ေပးတဲ့ ျပႆနာပါ။ က်ေနာ္တို႔ကို ၀င္ခြင့္မေပး ေသးဘူး ။

ေမး။ ။ ဒီလိုဆိုရင္ ေခါင္းေဆာင္တေယာက္အေနနဲ႔ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ က်ေနာ္တို႔ဘက္ေတာင္းတဲ့သူ ။ သူတို႔ဖက္က ေပးရမဲ့သူ။ သူတို႔က ေပးမယ္ လို႔ေျပာၿပီး မေပးေတာ့ သူတို႔ဘဲ ေရွ႕ဆက္ျပႆနာေတြ ႀကံဳဦးမွာ။ ဒီေလာက္ေလးေတာင္ သူတို႔မေပးနိုင္ ေတာ့ ေရွ႕ဆက္ က်ေနာ္တို႔က သူတို႔ကို ဘယ္လိုယုံရမွာလဲ။

ေမး။ ။ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေဆြးေႏြးၿပီးတာေတာင္ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတုန္းဆိုေတာ့ ဘာေၾကာင့္လဲ။
ေျဖ။ ။ တိုက္ပြဲျဖစ္တာ ၃ ခ်က္ ၾကည့္ရမယ္။ တခ်က္က လက္ေအာက္ငယ္သားေတြ ျပႆနာလား။ ဘယ္အဆင့္ရဲ့ စီမံခ်က္လဲ။ ဥပမာ-ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္႐ုံးလား၊ ဗ်ဴဟာအဆင့္လား၊ တိုင္းအဆင့္လားေပါ့။ တကယ္လို႔ တိုင္းအဆင့္ဆိုရင္ေတာ့ ႀကီးမားတဲ့ ျပႆနာဘဲ။ တပ္ရင္းမွူးတို႔ ဗ်ဴဟာမွူးတို႔ အဆင့္ေလာက္ဘဲဆိုရင္ က်ေနာ္ တို႔ ေျဖရွင္းလို႔ရတယ္။ ဒီလိုတိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနတာဟာ အထက္က သိသည္ျဖစ္ေစ မသိသည္ျဖစ္ေစ ျမန္မာစစ္ တပ္ဘက္က အရင္ဆုံးမွားတာဘဲ။

ေမး။ ။ အထက္က မသိဘူးဆိုတာ ျဖစ္နိုင္သလား။
ေျဖ။ ။ မသိဘူးဆိုတာ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တပ္စခန္းအခ်င္းခ်င္း နီးနီးကပ္ကပ္ေန ရင္ေတာ့ ျပႆနာရွိမွာဘဲ။ စစ္ဆိုတာ တေယာက္ေသာသူရဲ့ အမိန႔္ကိုဘဲ နာခံတာမဟုတ္ဘူး။ စစ္တိုက္လာ တာ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီၿပီ။ ၄-၅ လအတြင္း အခ်င္းခ်င္းယုံၾကည္စိတ္ခ်ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္နိုင္ဘူး။ ေနာက္တခုက ျမန္မာ စစ္တပ္က တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ေတြ သူတို႔ကို ယုံၾကည္လာေအာင္ လုပ္ရမယ္။ တိုက္ပြဲေတြ အႀကိမ္ႀကိမ္ ထပ္ျဖစ္ေနရင္ ေတာ့ ဘယ္သူက ယုံေတာ့မွာလဲ။ ယုံၾကည္မွုမရွိရင္ ညီညႊတ္မွု မတည္ေဆာက္ နိုင္ဘူး။ ညီညႊတ္မွုမရွိရင္ တိုင္းျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေအာင္ မလုပ္နိုင္ဘူး။ ထာဝရၿငိမ္းခ်မ္းမွုဆိုတာလည္း မျဖစ္လာနိုင္ဘူး။

ေမး။ ။ တကယ္လို႔ ေရွးဆက္ၿပီး တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို ထိခိုက္နိုင္ပါသလား။
ေျဖ။ ။ တကယ္လို႔ ဆက္ျဖစ္ေနၿပီး ျပႆနာကို မေျဖရွင္းရင္ေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလည္း ပ်က္ျပယ္မွာဘဲ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကေန ရန္သူေတြျဖစ္ၿပီး တိုက္ပြဲေတြျဖစ္လာမွာဘဲ။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕ေတြက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရခ်င္လို႔သာ အပစ္ရပ္တယ္။ နိုင္ငံေရးျပႆနာကို နိုင္ငံေရးနည္းလမ္းနဲ႔ ေျဖရွင္းခ်င္လို႔ အပစ္ရပ္ တယ္။ အႏွစ္ ၄၀-၅၀ တိုက္ခိုက္လာၾကတာ ဘယ္သူကမွ ဘယ္သူ႔ကို မနိုင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အပစ္ရပ္တယ္။ အပစ္ရပ္တယ္ဆိုတာ ယုံၾကည္မွု တည္ေဆာက္ဖို႔ျဖစ္တယ္။ အပစ္ရပ္ၿပီးတာေတာင္ သူတို႔ဖက္က ထပ္တိုက္ ခ်င္ရင္ေတာ့ ျပန္တိုက္ရမွာဘဲ။ တိုက္ပြဲျဖစ္ရင္ ျပည္သူေတြလည္း ဒုကၡေတြ႕မယ္။ ျမန္မာျပည္ကို စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံျဖစ္ေအာင္၊ စစ္မွန္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုနိုင္ငံျဖစ္ေအာင္ ထူေထာင္ၿပီးေတာ့ ကမၻာ့နိုင္ငံအတြက္ လမ္းဖြင့္ေပးမယ္ဆိုတာ တိုက္ပြဲျဖစ္ရင္ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္လာနိုင္ဘူး။ ဒါကို အထက္က ေခါင္းေဆာင္ေတြလည္း စဥ္းစားမယ္ဆိုတာ ယုံၾကည္ပါတယ္။

ေမး။ ။ သူတို႔ကို ေစာင့္ၾကည့္သြားမယ္လို႔ ေျပာတာ ဘယ္အခ်ိန္ထိလဲ။ သတ္မွတ္ထားတာရွိလား။
ေျဖ။ ။ ဒါကေတာ့ အခ်ိန္ေပးရမယ္။ အလုပ္ႀကီးအကိုင္ႀကီးလုပ္တဲ့ေနရာမွာ အလုပ္ေသးအကိုင္ေသးေၾကာင့္ ဆုံးရွုံးသြား ရတာ မျဖစ္သင့္ဘူး။ အခ်ိန္တိုတိုေလးအတြင္းမွာ ေကာင္းလာဖို႔ မျဖစ္နိုင္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အခုအခ်ိန္မွာ ႀကိဳးစားၿပီး ဆက္သြယ္ၾကမယ္။ ႀကိဳးစားၿပီး ျပႆနာေျဖရွင္းမယ္။ နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးနိုင္တဲ့ အဆင့္အထိေပါ့။ နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးဖို႔ ျပည္သူ၊ ပါတီ၊ အဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမယ္။ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးတဲ့အခါ ဘာေတြလုပ္ သင့္တယ္ဆိုတာ ဆုံးျဖတ္မယ္။ က်ေနာ္တို႔လည္း ျပည္သူေတြရဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ခံယူမယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆိုေတာ့ စစ္သားဆိုတာ လည္း ျပည္သူ႔ႏွလုံးသားပါ။

ေမး။ ။ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနတဲ့အေၾကာင္းကို ျမန္မာဘက္က လူႀကီးေတြကို အေၾကာင္းၾကားလား။ သူတို႔ဘာေျပာလာသလဲ။
ေျဖ။ ။ တိုက္ပြဲျဖစ္တဲ့ေန႔ကဘဲ က်ိဳင္းတုံကို ခ်က္ခ်င္းအေၾကာင္းၾကားသြားတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး စိုးဝင္း ကိုေတာ့ အေၾကာင္းမၾကားရဘူး။ ျပႆနာငယ္ေလးဘဲျဖစ္ေသးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ပါ။ သူတို႔ စစ္ေဆးၾကည့္ မယ္လို႔ ေျပာလာပါတယ္။

ေမး။ ။ အပစ္ရပ္ၿပီးေနာက္ RCSS/SSA ရဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ျပည္သူေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးတယ္။ ဘာေတြေဆြးေႏြးပါသလဲ။ ဘာအက်ိဳးေက်းဇူးေတြရပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေစလႊတ္တာ က်ိဳင္းတုံသေဘာတူညီခ်က္အရေပါ့။ သတင္းမီဒီယာဌာနဖြင့္ လွစ္ဖို႔ပါ။ ေနာက္ အေနာက္နိုင္ငံရဲ့အကူအညီနဲ႔ ျပည္သူေတြကို ကူညီနိုင္ဖို႔ NGOs ႐ုံးဖြင့္ဖို႔။ ေနာက္ အပစ္ရပ္ အေပၚ ေစာင့္ၾကည့္မယ့္ ပုဂၢိဳလ္ေတြကို ရွာဖို႔ပါ။ ဘယ္သူ႔ဘက္က မွားတယ္ မွန္တယ္ ဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ အတြက္ပါ။ ကခ်င္နဲ႔ တိုက္တာျဖစ္ျဖစ္ SSPP နဲ႔တိုက္တာျဖစ္ျဖစ္ အစိုးရဘက္ကလည္း သူတို႔မွန္တယ္။ တိုင္းရင္းသားဖက္ကလည္း သူတို႔မွန္တယ္။ ဘယ္သူကမွ တရားမစီရင္နိုင္ဘူး။ ဒါဟာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ သင္ခန္းစာျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေစာင့္ၾကည့္တဲ့အဖြဲ႕ရွိရမယ္။ နိုင္ငံေရး ျပႆနာေျဖရွင္းဖို႔ ဘယ္လိုလုပ္သင့္ တယ္ဆိုတာ ျပည္သူေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးတာလည္းပါတယ္။ သူတို႔တင္ျပလာအရ အားလုံးအေကာင္း ျမင္ၾကပါတယ္။

ေမး။ ။ RCSS/SSA အေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ နိုင္ငံေရး ျပႆနာကို ေျဖရွင္းေနတာကို ဒုကၡသည္ေတြ၊ သၽွမ္းျပည္သားေတြက ရန္သူ႔လွည့္ကြက္ထဲဝင္ၿပီလို႔ ပူပန္ေနၾကပါတယ္။ ဒီကစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာမ်ား ေျပာၾကားခ်င္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ ရန္သူ႔လွည့္ကြက္ထဲဝင္ မဝင္ဆိုတာ သၽွမ္းျပည္သားေတြအေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ RCSS မွာဘဲ မူတည္တာ မဟုတ္ဘူး။ ဘာေတြလုပ္သင့္တယ္ဆိုတာ သူတို႔လည္း ၾကားရ၊ သိရၿပီး ေျပာျပမွာဘဲ။ က်ေနာ္တို႔ က ဆုံးျဖတ္မဲ့သူျဖစ္တယ္။ သၽွမ္းျပည္လူထုက ထင္ျမင္ခ်က္ေပးမဲ့သူျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ အခြင့္အေရးကို မဆုံးရွုံးသြားေအာင္ ႀကိဳးစားသြားမယ္။ က်ေနာ္တို႔ တခါမွ အပစ္မရပ္ဖူးေပမဲ့ ဘာေတြျဖစ္ခဲ့ သလဲဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ဖူးတယ္။ ဒါဟာ က်ေနာ္တို႔ရဲ့ သင္ခန္းစာဘဲ။

ေမး။ ။ နိုင္ငံေရး ျပႆနာကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းသင့္လဲ။ အစိုးရက ဘာဘဲျပင္ခ်င္ျပင္ခ်င္ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ျပင္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။

ေျဖ။ ။ လႊတ္ေတာ္တြင္းကဘဲျဖစ္ျဖစ္ လႊတ္ေတာ္ျပင္ပကဘဲျဖစ္ျဖစ္ လက္ခံတဲ့အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ အပစ္ရပ္တဲ့အဖြဲ႕ေတြ လႊတ္ေတာ္ထဲ ဘယ္လိုဝင္မွာလဲ။ နိုင္ငံေရးကို လႊတ္ေတာ္ျပင္ပမွာ ေဆြးေႏြးဖို႔ ရည္ရြယ္ၾကတယ္။ လႊတ္ေတာ္ျပင္ပက သေဘာတူညီခ်က္ကို လႊတ္ေတာ္ထဲ ယူသြားမယ္။ အျပင္ဘက္မွာ သေဘာမတူေသးဘဲ အတြင္းဘက္ကို မဝင္နိုင္ေသးဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မရွိေသးဘူး။ လႊတ္ေတာ္ထဲသြားေျပာဖို႔ ျဖစ္နိုင္မွာလား။

ေမး။ ။ တပ္မေတာ္တခုတည္းထားရွိမယ္ဆိုတဲ့အေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ ျပည္ေထာင္စုဆိုတာ တိုင္းရင္းသားအားလုံးကို အေျခခံတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စုတပ္မေတာ္ ဆိုတာလည္း တိုင္းရင္းသားေတြကို အေျခခံရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္နယ္နဲ႔တိုင္းကေန ဖြဲ႕စည္းထူေထာင္မွာသာ ျပည္ေထာင္စုတပ္မေတာ္ျဖစ္တယ္။

ေမး။ ။ အပစ္ရပ္တဲ့အေပၚ RCSS/SSA ဘယ္ေလာက္ထိ ေက်နပ္အားရလဲ။
ေျဖ။ ။ ေက်နပ္အားရတာ မရွိေသးပါဘူး။ အပစ္ရပ္တဲ့အေတာအတြင္း နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးရမယ္လို႔ ျမင္တယ္။ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြလည္း အသက္ရွုေခ်ာင္လာမယ္၊ သြားလာတာ လြယ္ကူမယ္၊ ေခ်ာဆြဲတာ ေလ်ာ့လာမယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ထာဝရၿငိမ္းခ်မ္းေရးကေတာ့ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးနိုင္တဲ့အခ်ိန္မွဘဲျဖစ္မယ္။

ေမး။ ။ ဖြံ့ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္မယ္ဆိုတာ ဘယ္အဆင့္ထိ ေရာက္ၿပီလဲ။ ဘာေတြလုပ္ၿပီးၿပီလဲ။
ေျဖ။ ။ ဖြံ့ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြလုပ္ဖို႔ အခ်ိန္မေရာက္ေသးဘူး။ နိုင္ငံေရးသေဘာတူညီခ်က္မရသေရြ႕ ဖြံ့ၿဖိဳး ေရးလုပ္ငန္းလည္း လုပ္နိုင္မွာမဟုတ္ဘူး။ အခုလုပ္မဲ့ ဖြံ့ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းဆိုတာ တပ္သားေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ မိသားစု၊ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ေတြအတြက္ပါ။ သူတို႔ေတြ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ေနထိုင္သြားဖို႔ က်ေနာ္တို႔မွာ တာဝန္ရွိတယ္။ သၽွမ္းျပည္ဖြံ့ၿဖိဳးေရးအတြက္ေတာ့ အခ်ိန္မေရာက္ေသးဘူး။ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးၿပီးမွ ျပႆနာ ေတြ ေျဖရွင္းၿပီးမွ ျဖစ္နိုင္မယ္။ တိုင္းျပည္ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ဟာလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ျပည္သူေတြ တိုးတက္ ေအာင္ အရင္ဆုံးလုပ္ရမယ္။ ျပည္သူၿပီးမွ တိုင္းျပည္ေပါ့။ တိုင္းျပည္ဖြံ့ၿဖိဳးဖို႔ဆိုတာ ျပည္သူေတြ အသိဉာဏ္ ႂကြယ္ဝရမယ္။ အသိဉာဏ္ ဗဟုသုတမရွိရင္ သူမ်ားကို မမွီနိုင္ဘူး။ ေနာက္ဆုံးေတာ့ သူေတာင္းစား ျပန္ျဖစ္တာ ဘဲ။

ေမး။ ။ ဆက္သြယ္ေရး႐ုံးေတြဖြင့္တာ၊ ကုမၸဏီေတြ ဖြင့္တာေတြကေရာ။
ေျဖ။ ။ ဆက္သြယ္ေရး႐ုံးဖြင့္တာ ျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းဖို႔။ အစိုးရက ဘာေျပာခ်င္ေျပာခ်င္ က်ေနာ္တို႔႐ုံးကို သြားရမယ္။ က်ေနာ္တို႔လူ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ေဒသခံအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ ျပႆနာျဖစ္လာရင္ အျမန္ဆုံးေျဖရွင္းနိုင္ဖို႔အတြက္ပါ။ ျပည္သူေတြ ျပႆနာရွိလာရင္ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြကို မေျပာရဲရင္ က်ေနာ္တို႔ဆီလာပါ။ က်ေနာ္တို႔ ကူညီမယ္။ ညီညႊတ္ေရးရေအာင္ နိုင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ဖို႔။ စီးပြားေရးကေတာ့ ကုမၸဏီေထာင္မယ္။ ကုမၸဏီေထာင္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းက တပ္အတြင္း ျပႆနာေျဖရွင္းဖို႔။ ကုမၸဏီေထာင္တာ ေအာင္ျမင္လာရင္ ျပည္သူေတြအေပၚ အခြန္ေကာက္တာေတြ အားလုံး႐ုပ္သိမ္းမယ္။ အခြန္မေကာက္ေတာ့ဘူး။

ေမး။ ။ ျပည္သူေတြကို အရင္ဆုံးထူေထာင္မယ္ဆိုတာ ဘယ္လိုစထူေထာင္မွာလဲ။
ေျဖ။ ။ ျပည္သူေတြကို ထူေထာင္မယ္ဆိုတာ ပညာေရးမွာပါ။ ပညာေရးက အေရးႀကီးဆုံးဘဲ။ ပညာေရး အဆင့္မမွီရင္ သူမ်ားကို မွီဖို႔မျဖစ္နိုင္ဘူး။ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း စသျဖင့္ေပါ့။

ေမး။ ။ ေနာက္ဆုံးအေနနဲ႔ ျပည္သူေတြကို ဘာမ်ားမွာၾကားခ်င္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ အပစ္ရပ္တဲ့အေတာအတြင္းမွာ ျပည္သူေတြ ကိုယ့္ရဲ့ဇာတိ ေမြးရပ္ေျမကို ျပန္သြားေနေစခ်င္တယ္။ ရြာေတြျပန္တည္ပါ။ ရြာပ်က္ေတြ မရွိေစခ်င္ဘူး။ ေနာက္ မွတ္ပုံတင္လုပ္ ေပးမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ မွတ္ပုံတင္လုပ္ ၾကဖို႔။ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းေတြ လုပ္ၾကပါ။ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း၊ မွတ္ပုံတင္ရွိရင္ တရားဝင္ျဖစ္မယ္။ တကယ္ လို႔ မွတ္ပုံတင္မရွိ အိမ္ေထာင္စုမရွိရင္ နိုင္ငံမဲ့ ေတြျဖစ္ကုန္မယ္။ အားလုံးတစုတစည္းတည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ဖို႔အခ်ိန္တန္ၿပီ။ ညီညႊတ္ၾကရမယ္။ ေခတ္လူငယ္ေတြ ေဆးစြဲတာ အမ်ားႀကီးဘဲ။ ေဆးျဖတ္ခ်င္ရင္ က်ေနာ္တို႔ ဆီကိုလာခဲ့ပါ။ မေၾကာက္ပါနဲ႔။ အေရးမယူပါဘူး။ စာရင္းမေပးဘဲ ဖမ္းမိတဲ့အခါ က်ရင္ေတာ့ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရမယ္လို႔ မွာၾကားခ်င္ပါတယ္။