သၽွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ေပၚရွိ လူမွုအဖြဲ႕အစည္း မ်ားစုေပါင္းၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြားေနေသာ  အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မွုမွ ဒုကၡသည္မ်ားကို ကူညီေထာက္ပ့ံမွုေပးရန္အတြက္ ေတာင္ႀကီးမွ စစ္ေတြသို႔ ခရီးစတင္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။


“ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ အလွူေငြေတြအားလုံး ဒုကၡသည္ေတြလက္ထဲေရာက္ ေအာင္ပို႔နိုင္ ဖို႔ပါ။ေလာေလာဆယ္ေတာ့ သၽွမ္းျပည္အလွူရွင္မ်ားဆိုတဲ့နာမည္နဲ႔ဘဲသြားပါတယ္။” - ဟုလည္း ခရီးစဥ္တြင္လိုက္ပါသူ စိုင္းစိုင္း ကသၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္အားေျပာျပသည္။

ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ေပၚရွိ  တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကြန္ရက္၊ သၽွမ္းေတာင္ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ အက်ိဳးေဆာင္အသင္း၊ ရခိုင္မိသားစုသာေရးနာေရးအသင္း၊ သၽွမ္းျပည္မ်ိဳးဆက္အင္အားစု ႏွင့္ သၽွမ္းျပည္နိုင္ငံေရးအဖြဲ႕  စုစုေပါင္း ၅ ဖြဲ႕ စုေပါင္းၿပီး စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္ေန႔ ယေန႔ မနက္ပိုင္းက ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕မွ ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕သို႔ စတင္ထြက္ခြာသြားေၾကာင္း သိရသည္။


“အဓိကကေတာ့ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ကို အေျချပဳေကာက္ခံတယ္။ ေနာက္ ဟိုပုံးကို တစ္ရက္ခဏသြားတယ္  က်န္တာကေတာ့ အဖြဲ႕အစည္းအသီးသီးကမိတ္ေဆြေတြ နယ္စုံက  လွူၾကပါတယ္၊ ေလာေလာဆယ္ စစ္ေတြကို ဦးတည္ၿပီးသြားမယ္ စစ္ေတြေရာက္မွ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာဘက္ကို တရားဝင္ခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔  ဆက္သြားမွာပါ” ဟု တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရကြန္ရက္  ဝင္းနိုင္စိုး ကေျပာသည္။


စက္တင္ဘာ ၄ ရက္ မွ  ၁၅ ရက္ေန႔အထိ အလွူေငြ ေကာက္ခံရသည့္ ေငြသား က်ပ္သိန္း (၁၅၀) ေက်ာ္ ႏွင့္ ေထာက္ပံ့ေရး ပစၥည္း ၁၅ သိန္းေက်ာ္ တို႔ကို  သြားေရာက္ကူညီမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။


“က်ေနာ္တို႔ နိုင္ငံက တိုင္းရင္းသားေတြ ဒုကၡေရာက္ေနတာ အဲ့ဒီအတြက္ ဝိုင္းဝန္းကူညီ ေပးၾကပါလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္” ဟု တရားဥေပဒစိုးမိုးေရးကြန္ရက္ ဝင္းနိုင္စိုး ကေျပာသည္။


ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မွုမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္တပ္မေတာ္ဘက္က နယ္ေျမရွင္းလင္းမွု စစ္ဆင္ေရးမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာ (မိမိကိုယ္ကို ရိုဟင္ဂ်ာဟုေခၚဆိုသည့္) ဘဂၤါလီမ်ိဳးႏြယ္စု ဒုကၡသည္ ၄ သိန္းေက်ာ္ ထြက္ေျပးခိုလွုံေနပါသည္။ ထိုသူမ်ားအတြက္ ဘဂၤလားအစိုးရက နိုင္ငံတကာအဖြဲ႕ အစည္းႏွင့္ပူးေပါင္းကာ ဒုကၡသည္စခန္းတည္ေဆာက္ေပးသြားမည္ျဖစ္ ေၾကာင္းသိရသည္။


အဆိုပါစစ္ေဘးေရွာင္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရအေပၚ ဖိအားေပးရန္ နိုင္ငံတကာ ေတာင္းဆိုမွုမ်ား ထြက္ေပၚလာၿပီး ဘဂၤါလီအေရးကို  ကုလသမဂၢ လုံျခဳံေရးညီလာခံတြင္ ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးရန္ ၿဗိတိန္ ႏွင့္ ဆြီဒင္ တို႔က အဆိုျပဳခဲ့သည္။

သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း လားရွိုးသား သၽွမ္းအဆိုေတာ္ စိုင္းငိတ္ခမ္း ေသြးတိုးေရာဂါျဖင့္ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါသည္။


အသက္ ၄၄ ႏွစ္အရြယ္ စိုင္းငိတ္ခမ္းသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ စက္တင္ဘာလ ၁၁ ရက္ေန႔က လားရွိုးၿမိဳ႕တြင္ကြယ္လြန္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။


“အရမ္းကိုႏွေမ်ာမိပါတယ္။ ခ်က္ခ်င္းႀကီးဆိုေတာ့ ႏွေမ်ာပါတယ္။ မိသားစု ၀င္ေတြနဲ႔ထပ္တူ ၀မ္းနည္းေၾကကြဲမိပါတယ္။ သူဟာ စိတ္ရင္းေကာင္း သူျဖစ္တယ္။ကိုယ္က်င့္တရားေကာင္းတယ္။ ပရဟိတလုပ္ငန္းဆိုရင္လည္း အားႀကိဳးမာန္တက္လုပ္ပါတယ္။ မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္းေတြအေပၚ ဘယ္တုန္းကမွ ခိုက္ရန္စကားမ်ားတာေတြမျဖစ္ဖူး ဘူး။သူဟာသေဘာ ထားႀကီးသူတေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။” - ဟု လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္တဦးျဖစ္သည့္ မူစယ္ၿမိဳ႕သား စိုင္းခြန္စိုင္းကေျပာသည္။

စိုင္းငိတ္ခမ္းသည္ လားရွိုးၿမိဳ႕ေန ဦးလုံးဆန္ေအ ပါ့ခမ္းလ်န္တို႔၏သားျဖစ္ၿပီး ေမြးခ်င္း ရ ေယာက္ရွိပါသည္။ မူစယ္ၿမိဳ႕သူ နန္းေအ့ခမ္းႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳၿပီး သမီး နန္းဟြမ္ဆိုင္ဟိန္းႏွင့္ သား စိုင္းေနာ္ခမ္းတို႔ ၂ ဦးထြန္းကားခဲ့သည္။ လားရွိုးၿမိဳ႕ ရပ္ကြက္ ၆ တြင္ေနထိုင္လၽွက္ရွိပါသည္။


“သူက သီခ်င္းအယ္လဘမ္ ၃ ခု ထြက္ပါတယ္။ သီခ်င္းအပုဒ္ေရ ၃၀ နီးနီး ထြက္ပါတယ္။ နန္းမိုမိုခမ္းေအးတို႔နဲ႔က အယ္လဘမ္ ၂ ခု။ သူ႔တကိုယ္ေ တာ္ က ၁ ခုေပါ့။ သူေတးဂီတေလာကထဲကို ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္ ကတည္းက ၀င္လာပါတယ္။ ပြဲလမ္းသဘင္ေတြမွာသီခ်င္းသြား ဆိုေပးပါတယ္။”- ဟု စိုင္းခြန္စိုင္းကေျပာသည္။


စိုင္းငိတ္ခမ္းသည္ ေဆာင္ဟန္လီမိန္းတိုင္း သီခ်င္းျဖင့္ သၽွမ္းလူထု လူငယ္ၾကားနာမည္ႀကီးခဲ့ပါသည္။

အမ်ားအက်ိဳးသယ္ပိုးသူ သၽွမ္းလူငယ္မ်ားအား တႏွစ္တေယာက္ ေရြးခ်ယ္ကာ  ေပးအပ္ခ်ီးျမင့္သည့္ ‘စဝ္သုစႏၵီေခါင္းေဆာင္ဆု’ အတြက္ ေလၽွာက္ထားနိုင္ေၾကာင္း ဆုရွင္ေရြးခ်ယ္ ေရးေကာ္မတီက ယေန႔ ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။


၂၀၁၇ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ ေပးအပ္ခ်ီးျမင့္မည့္ ‘စဝ္သုစႏၵီေခါင္းေဆာင္ဆု’ ရွင္အတြက္ ကိုယ္က်ိဳးစြန႔္သူ လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ စက္တင္ဘာ ၁၅ ရက္ ေနာက္ဆုံးထားကာ အျမန္ဆုံးေလၽွာက္လႊာတင္ၾကရန္ ဆုခ်ီးျမင့္ေရးေကာ္မတီ မွ တိုက္တြန္းသည္။

“အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ ကိုယ္က်ိဳးစြန႔္တဲ့ သၽွမ္းလူငယ္ေတြကို ဒီဆုက အသိအမွတ္ျပဳတဲ့အတြက္ စိတ္ ဓါတ္ ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ အရမ္းခြန္အားျဖစ္ေစပါတယ္။ တင္ေလၽွာက္ဖို႔ အ ခ်ိန္အရမ္းကပ္ လာေနလို႔ အျမန္ဆုံး တင္ေလၽွာက္ေစခ်င္တယ္။ ဒါကတပိုင္းေပါ့။ ေနာက္တခုက်ေတာ့လဲ က်ေနာ္တို႔ေတြက ဘာဘဲျဖစ္ေနျဖစ္ေန က်ေနာ္တို႔ေမၽွာ္လင့္ရာပန္းတိုင္ဆီကို အေရာက္ေလၽွာက္လွမ္းရမွာဘဲ။ ေဒသအက်ိဳး အမ်ားအက်ိဳးဆက္လက္ထမ္းေဆာင္သြားၾကရမွာဘဲ” - ဟု ၂၀၁၆ ခုက  ‘စဝ္သုစႏၵီေခါင္း ေဆာင္ဆု’ ရွင္ စိုင္းဆု က ေျပာသည္။


အဆိုပါ  ‘စဝ္သုစႏၵီေခါင္းေဆာင္ဆု’ ရွင္အား ယခင္ႏွစ္မ်ားက ဂုဏ္ျပဳလႊာ ႏွင့္အတူ ဆုေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃၀၀၀ ေပးအပ္ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့သည္။ ယခုႏွစ္တြင္မူ ေဒၚလာ ၄၀၀၀ တိုး၍ ခ်ီးျမႇင့္သြားမည္ဟု လည္း သိရပါသည္။


သီေပါေစာ္ဘြား စဝ္ၾကာဆိုင္၏ မဟာေဒဝီ စဝ္ဆုစႏၵီမွ ခ်ီးျမင့္ေသာ Sao Thusandi Leadership Award စဝ္ဆုစႏၵီေခါင္းေဆာင္ဆုကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွစ၍ အမ်ားအက်ိဳး သယ္ပိုးသူ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေအာက္ ကိုယ္က်ိဳးစြန႔္ သၽွမ္းလူငယ္မ်ားအား တႏွစ္တဦးေရြးခ်ယ္ကာ ဆုခ်ီးျမင့္လာခဲ့သည္ မွာ ယခုႏွစ္တိုင္ ျဖစ္ပါသည္။

ဒသတြင္းလူငယ္မ်ား မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ကင္းေဝးေစေရးအတြက္ရည္ရြယ္ကာ သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း လားရွိုးၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း သၽွမ္းလူငယ္ေဘာလုံးအသင္းအဖြဲ႕ ၂၀ ေက်ာ္ ေက်းရြာအုပ္စုမ်ားအဆင့္ ၿပိဳင္ပြဲက်င္းပမည္ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။


လူငယ္မ်ားေဘာ္လုံးၿပိဳင္ပြဲက်င္းပေရးေကာ္မတီမွ ပထမအႀကိမ္ အျဖစ္ယွဥ္ၿပိဳင္က်မည့္ ေက်းရြာအုပ္စုအလိုက္ ေဘာ္လုံးၿပိဳင္ပြဲကို စက္တင္ဘာလ ၂၅ ရက္ေန႔ လားရွိုးၿမိဳ႕ ၁၂ ရပ္ကြက္ရွိ ျပည္သူ႔အားကစားကြင္း ေဘာလုံး ကြင္းတြင္ျပဳလုပ္က်င္းပမည္ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။


“ဟုတ္ပါတယ္။ လားရွိုးၿမိဳ႕နယ္ထဲက ေက်းရြာအုပ္စုလိုက္ ေဘာ္လုံးအသင္းေတြ ၿပိဳင္ၾကမယ္။ စာရင္းလာေပးတာလဲ ၄-၅ အုပ္စုရွိၿပီ။ ၂၅ ရက္ေန႔မွ ၿပိဳင္ပြဲက်င္းပမယ္ဆိုေတာ့ ေလ့က်င့္ခ်ိန္ ရက္ ၂၀ ေလာက္ရွိေနတယ္ေလ။ ဆုကလည္း က်င္းပေရးေကာ္မတီကဘဲ ေပးမွာပါ။ ၿပိဳင္ပြဲ ၀င္ဖို႔ ၿမိဳ႕တြင္း ရပ္ကြက္ နဲ႔ ဆို အသင္းေပါင္း ၂၀ ေလာက္ရွိမယ္ ”- ဟု ဦးေဆာင္ေကာ္မတီအဖြဲ႕မွ႕လူငယ္ နန္းဖူးစာ ကသၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္အားေျပာျပသည္။

ၿပိဳင္ပြဲက်င္းပေရးေကာ္မတီကိုၿပီးခဲ့သည့္ ၄ ရက္ေန႔က နိုင္ငံေရးပါတီ၊ လူမွုအေျချပဳအဖြဲ႕အစည္း၊ သၽွမ္းလူငယ္မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကေတြ႕ဆုံကာစုေပါင္း ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။


လားရွိုးၿမိဳ႕TYO လူငယ္အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္ေသာ စိုင္းဟန္က - “ခုေတာ့အုပ္စုအဆင့္ၿပိဳင္မွာပါ။ အဲဒီကရ လာတဲ့အေတာ္ဆုံးအဖြဲ႕ကို ခရိုင္အဆင့္ ၊ ေျမာက္ပိုင္းကိုယ္စားျပဳအဆင့္ သၽွမ္းျပည္နယ္အဆင့္ဆိုၿပီး တဆင့္ၿပီးတဆင့္ ၿပိဳင္ပြဲေတြလုပ္နိုင္ေအာင္ႀကိဳးစားသြားပါမယ္။ ” - ဟု သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္အားေျပာသည္။


လက္ရွိၿပိဳင္ပြဲတြင္ လားရွိုးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း စဉ့္အိုင္အုပ္စု၊ ေနာင္မြန္အုပ္စု၊ အီနိုင္းအုပ္စု၊ မိုင္းယန္းအုပ္စု၊ေမာက္ေတာင္းအုပ္စု၊ ပုန္းထြန္အုပ္စု၊ နမ့္ေပါင္အုပ္စု၊ ဟိုပိတ္အုပ္စု၊ မိုင္းေယာ္အုပ္စု၊ ဟန္နားအုပ္စု၊ ၀မ့္ပ်န႔္အုပ္စု၊ မိန္းတင္အုပ္စု၊ နမ့္ပူအုပ္စု တို႔မွ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည္ျဖစ္ပါသည္။


ေဒသတြင္းလူငယ္မ်ား မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ကင္းေဝးေစရန္၊ အက်င့္စာရိတၱေကာင္းမြန္ေစရန္၊ က်န္းမာသန္စြမ္းေစရန္၊ အားကစားစိတ္ဓါတ္ရွင္သန္ေစရန္၊ ထူးခၽြန္ေစရန္၊ ရိုင္းပင္းကူညီတတ္ေစရန္၊ ေဒသရပ္ရြာအက်ိဳးဝိုင္းဝန္းသယ္ပိုးတတ္ေစရန္ ရည္ရြယ္ေၾကာင္းသိရပါသည္။


လားရွိုးၿမိဳ႕ ေဘာလုံးၿပိဳင္ပြဲက်င္းပေရးေကာ္မတီတြင္ ဥကၠဌအျဖစ္ စိုင္းထြန္းတင္၊ဒုဥကၠဌအျဖစ္ စိုင္းဝန္းေနာင္၊ စိုင္းျမင့္သိန္း၊ စိုင္းနီတြတ္တို႔ျဖစ္ၿပီး အလုပ္အမွုေဆာင္စုစုေပါင္း ၃၀ ဦးရွိေၾကာင္းသိရပါသည္။

သၽွမ္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တိုင္ၾကားစာ စီစစ္ေရးေကာ္မတီႏွင့္ ေတာင္သူလယ္သမား၊ ျပည္သူလူထုမ်ားေတြ႕ဆုံ ကာ အသိမ္းခံရ လယ္ယာေျမမ်ား စုေပါင္း ေတာင္းဆိုသြားၾကမည့္အေၾကာင္းေဆြးေႏြးခဲ့သည္ဟုသိရသည္။


  ၾသဂတ္စ္လ ၂၉  ရက္ေန႔က ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ၊ ေအာင္ေျမဘုံစံ ေက်ာင္းတိိုက္တြင္ ေတြ႕ဆုံပြဲ က်င္းပခဲ့ၿပီး သၽွမ္းျပည္ နယ္ေတာင္ပိုင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္္း  ရ   ၿမိဳ႕ နယ္မွ  ေျမယာသိမ္းဆည္းခံ ေတာင္သူေပါင္း  ၁၅၀  ခန႔္တက္ေရာက္ ခဲ့သည္ဟုသိရသည္ ။


အဆိုပါေတြ႕ဆုံပြဲကို္ သၽွမ္းျပည္နိုင္ငံေရးအဖြဲ႕မွ စီစဥ္က်င္းပျခင္းျဖစ္ၿပီး ၄င္းအဖြဲ႕မွ ဦးတင္ေမာင္တိုးက " အဓိက ကေတာ့ ျပည္နယ္အစိုးရပဲ ၊  ျပည္နယ္အစိုးရအေနနဲ႔ ေတာင္သူေတြကို တကယ္ေစတနာထားၿပီး ေျဖရွင္းေပး မယ္ဆိုရင္ ၿပီးသြားနိုင္တဲ့အမွုေတြက အမ်ားႀကီးပဲ ၊ ဒါေပမဲ့ အခ်ိန္မေပးဘူး ကြင္းမဆင္းဘူး ျဖစ္ေနတယ္ ။  အစိုးရကိုလည္း က်ေနာ္တို႔က လယ္ယာေျမကိစၥကို ဦးစားေပးေျဖရွင္းေစခ်င္တယ္ ။ အဲ့ဒီအတြက္နဲ႔ က်ေနာ္ တို႔ လႊတ္ေတာ္ကိုအကူအညီေတာင္းတယ္။ လႊတ္ေတာ္က ေရးရာေကာ္မတီႏွစ္ခုက လည္းသူတို႔ကူညီမယ္။ ေတာင္သူေတြနဲ႔ေတြ႕ေပး ပါမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဒီပြဲေလးကို စီစဥ္ေပးျဖစ္တာပါ " ဟု ေျပာသည္ ။

ပအိုဝ္းအမ်ိဳးသား အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ PNO က သိမ္းဆည္းထားေသာ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ ထီေဖာင္းေက်းရြာအုပ္စုႏွင့္ ဖာမြန္းေက်းရြာ ရွိရြာေပါင္း  ၈  ရြာ မွစိုက္ပ်ိဳးေၿမ ဧကေပါင္း ၁၇၀၀ ခန႔္အား မူလပိုင္ရွင္မ်ားထံလြတ္လပ္စြာ စိုက္ပ်ိဳးလုပ္ကိုင္ခြင့္ရရွိရန္ ေတာင္းဆို တင္ျပသြားမည္ဟု ေျမယာသိမ္းဆည္းခံရသည့္ ၊ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ ညိဳမီးေက်းရြာမွကိုေမာင္ေအးကေျပာသည္ ။


ဆက္လက္၍ ၄င္းက " လက္ရွိအေၿခ အေနကေတာ့ သူတို႔ေရာင္းစားထား တာေတာ္ ေတာ္မ်ားေနၿပီ။ နစ္နာ ေၾကးလဲမရဘူး ၊ ခုလဲ ကုမၸဏီတစ္ခုကို ဧက တစ္ရာေက်ာ္ေရာင္း လိုက္ၿပီလို႔က် ေနာ္တို႔သိထားတယ္ ၊ က်ေနာ့္သိမ္းဆည္းခံရတဲ့ေျမဧက ၄၀ ေက်ာ္ပါ တယ္ ၊ တကယ့္ နစ္နာတဲ့ မူလပိုင္ရွင္ေတြဆီ ေျမေတြျပန္ရ ေစခ်င္ပါတယ္  " ဆိုသည္ ။


ေတာင္ႀကီး ၊ ေညာင္ေရႊ ၊ ဟိုပုံး ၊ ပင္းတယ ၊ ရြာငံ ၊  ကေလာ ၊ ဆီဆိုင္ စသည့္ (၇) ၿမိဳ႕နယ္မွ တင္ျပလာ ေသာေျမယာအမွုေပါင္း (၄၀) ေက်ာ္ခန႔္ရွိၿပီး အဆိုပါမ်ားအား  အမ်ားဆုံးသိမ္းဆည္းသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမွာ တပ္မေတာ္  ၊ ဒုတိယအမ်ားဆုံးမွာ ကုမၸဏီ ၊တတိယ အဆင့္ ဌာနဆိုင္ရာ ႏွင့္ ဌာေန ျပည္သူ႔စစ္အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားျဖစ္ သည္ဟု ဦးတင္ေမာင္တိုး ကေျပာသည္ ။


အဆိုပါေတြ႕ဆုံပြဲတြင္ သၽွမ္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာ္မတီ မွ ဦးစိုင္းလုံ (နမ့္စန္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္) ႏွင့္ ဦးစိုင္းမ်ိဳးျမင့္(မိုးနဲၿမိဳ႕နယ္  ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ) တို႔က တက္ေရာက္ခဲ့ ၿပီး ေတာင္သူမ်ား တင္ျပလာေသာအခ်က္အလက္မ်ား မွတ္တမ္းတင္ေကာက္ယူသြားသည္ဟု သိရသည္ ။

အမ်ိဳးသမီးမ်ားအားလုံး၏ လိုအပ္ခ်က္အသီးသီးကို အဖြဲ႕အစည္းအခ်င္းခ်င္း ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ကူညီေျဖရွင္းနိုင္ ရန္အတြက္ ပထမအႀကိမ္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးပြဲကို သၽွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕၌  သၽွမ္း/ေတာင္ အမ်ိဳးသမီးကြန္ရက္မွ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။


ၾသဂတ္စ္ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ျပဳလုပ္သည့္ အဆိုပါ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ေပၚရွိ အမ်ိဳးသမီး အေရးလွုပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အဖြဲ႕အစည္းေပါင္း  ၂၅ ဖြဲ႕ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါသည္။

ေဒသအသီးသီးရွိ  အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မွုအား ႀကိဳတင္ကာကြယ္နိုင္ေရးအတြက္ က်ား/မ ေရးရာ ခြဲျခားဆက္ဆံမွုကို ျဖစ္တည္ေစသည့္ ဓေလ့ထုံးစံမ်ားႏွင့္ အျမင္သေဘာထားမ်ားပေပ်ာက္ ေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း ၊ ျပစ္ဒဏ္ေပးခံရျခင္းမွ ကင္းလြတ္ခြင့္မ်ားမရွိေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း စသည္တို႔ကို လုပ္ ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း၊ ယေန႔ေခတ္အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ မီးဖိုေခ်ာင္တြင္သာ အခ်ိန္ကုန္ဆုံး ေနရသည့္ ေခတ္ မဟုတ္ေတာ့ေၾကာင္း သၽွမ္းျပည္နယ္ ဗမာတိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီး (အမ်ိဳးသမီးေရးရာ ေကာ္မတီဥကၠဌ) ေဒါက္တာ ေအာင္သန္းေမာင္ ကေျပာသည္။


“အရင္က အမ်ိဳးသမီးေတြ အိမ္တြင္းမွာပဲေနတယ္၊ အိမ္တြင္းကိစၥေတြပဲေဆာင္ရြက္တယ္ ခုေခတ္မွာ လူမွု ေရးနယ္ပယ္မွာေကာ စီးပြားေရးနယ္ပယ္မွာေကာ  သူတို႔မွာရွိတဲ့ အရည္အခ်င္းေတြကို  ဦးေဆာင္ နိုင္တယ္ ဆိုတာ ျပသဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္၊ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ့ လိုအပ္ခ်က္ အသီးသီးကို ဒီမွာ ရွိတဲ့ ကြန္ရက္အားလုံးခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့မွ ကူညီေျဖရွင္းသြားဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္ ” ဟု (Morning Star) မသန္စြမ္းအဖြဲ႕အစည္း  မွ ဆရာမ ေဒၚသန္းႏြယ္ေအာင္ ကေျပာသည္။


အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္  တန္းတူရည္တူ အခြင့္အေရးရွိၿပီး တန္းတူလုပ္ကိုင္နိုင္ျခင္းႏွင့္ တန္းတူညီမၽွမွုအားလုံးရရွိရန္ အခြင့္အေရးရွိရန္အတြက္လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သၽွမ္း/ ေတာင္ အမ်ိဳး သမီးအဖြဲ႕ ညႇိႏွိုင္းေရးတာဝန္ခံ  ေဒၚမ်ိဳးႏြယ္စီ ကေျပာသည္။


“ဒါေပမယ့္ ခုေလာေလာဆယ္ အမ်ိဳးသမီးစြမ္းေဆာင္ရည္ ျမင့္တင္ေပးဖို႔က႑၊ ေခါင္းေဆာင္မွုပိုင္းမွာ ပါဝင္နိုင္ဖို႔ အခန္းက႑ေတြမွာ က်မတို႔ အဓိကထားၿပီးလုပ္ေဆာင္မယ္။ ဒါေပမယ့္  ၾကားထဲမွာ အမ်ိဳး သမီးအၾကမ္းဖက္မွုေတြရွိမယ္။ တတ္နိုင္တဲ့ဘက္က ပါဝင္ကူညီမယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြအမ်ားဆုံး ခံစားရ တာက ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မွု နဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မွုေတြ လည္းရွိတယ္” ဟု ေဒၚမ်ိဳးႏြယ္စီ ကေျပာသည္။


သၽွမ္းေတာင္အမ်ိဴးသမီးမ်ား ကြန္ရက္ အဖြဲ႕ကို ၂၀၁၄ တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး စတင္ဖြဲ႕စည္းစဥ္က အဖြဲ႕ အစည္း ၁၀ ခု ပါ၀င္ပါသည္။  ယခုခ်ိန္တြင္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ေပၚရွိ အဖြဲ႕အစည္း ၂၅ ဖြဲ႕ ႏွင့္ မိတ္ဖက္နယ္ အဖြဲ႕ (၁၅) ဖြဲ႕ စုစုေပါင္း သၽွမ္း/ေတာင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကြန္ရက္သည္ အဖြဲ႕အစည္းေပါင္း ၄၀ ပါဝင္ပါသည္။

၂၀၁၆-၂၀၁၇ ပညာသင္ႏွစ္ တကၠသိုလ္ဝင္တန္းစာေမးပြဲ ထူးခၽြန္ေအာင္ျမင္ခဲ့ေသာ သၽွမ္းတိုင္းရင္းသား ေက်ာင္းသား/သူမ်ားအား ဂုဏ္ျပဳခ်ီးျမႇင့္ပြဲတရပ္ကို သၽွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ရွိ သၽွမ္းစာေပယဥ္ေက်းမွု အသင္းမွျပဳလုပ္ေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။


ၾသဂတ္စ္ ၁၂ ရက္ေန႔က သၽွမ္းစာေပယဥ္ေက်းမွုခန္းမ၌ က်င္းပေသာ အဆိုပါ  ဂုဏ္ျပဳပြဲအခမ္းအနားတြင္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ရွိ သၽွမ္းလူမွုအသင္းအဖြဲ႕ အသီးသီးမွ ၂၀၁၆-၂၀၁၇ ပညာသင္ႏွစ္က ထူးခၽြန္ေအာင္ျမင္ခဲ့ေသာ သၽွမ္းတိုင္းရင္းသား ေက်ာင္းသား/သူ ၅၆ ဦးရွိေၾကာင္း သိရသည္။

၆ ဘာသာ ဂုဏ္ထူးရွင္ နန္းဝိုေဖာင္ဟြမ္ က “ဒီလိုေအာင္သြားေတာ့ ေပ်ာ္လည္းအရမ္းေပ်ာ္တယ္၊ ေဆးေက်ာင္းတက္မယ္  ဆရာဝန္ျဖစ္ခ်င္တယ္ မိဘကလည္း ဆရာဝန္ျဖစ္ေစခ်င္တယ္ က်မကိုယ္တိုင္ လည္း ဆရာဝန္ျဖစ္ခ်င္တယ္၊ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့  က်မ ငယ္ငယ္ကတည္းက က်မျမင္ဖူး ေတြ႕ဖူးတာက  က်မတို႔ မ်ိဳးရိုးထဲမွာ  ဖ်ားနာတာေတြရွိရင္ တစ္ခ်ိဳ႕လည္း ျပန္ကုလို႔ ေကာင္းတာ ရွိသလို တစ္ခ်ိဳ႕လည္း  ကုမရဘဲ ေသဆုံးသြားတာလည္း ရွိတယ္ အဲ့လိုေတြ႕ေတာ့ စိတ္မေကာင္းဘူး ႀကီးလာရင္ ဆရာဝန္လုပ္ၿပီး လူတကာကို ကုေပးခ်င္တယ္၊ ဘာအလုပ္မဆို  ႀကိဳးစားၿပီး ျဖစ္ေအာင္လုပ္ရင္  ေအာင္ျမင္မွာဘဲ လို႔ေျပာခ်င္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။


အဆိုပါအခမ္းအနားသို႔ သၽွမ္းလူမွုအသင္းအဖြဲ႕အသီးသီး ႏွင့္ ေက်ာင္းသား မိဘမ်ားေက်ာင္းသား/သူ စုစုေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္တက္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။


ေတာင္ႀကီး သၽွမ္းစာေပယဥ္ေက်းမွု ဥကၠဌ လုံးစိုင္းတင္ က  “က်ေနာ္တို႔ ကေလးေတြ အရင္ကထက္ ပိုမိုခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးမွု ရွိလာေအာင္ ကိုယ့္လူမ်ိဳး  စာေပအတြက္ ေရွ႕ဆက္ လက္တြဲေဆာင္ရြက္သြားဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ဒီဂုုဏ္ျပဳပြဲကို လုပ္ခဲ့တာပါ ” ေျပာသည္။


၂၀၁၆-၂၀၁၇  ပညာသင္ႏွစ္ တကၠသိုလ္ဝင္တန္း ေအာင္ျမင္ေသာ သၽွမ္းတိုင္းရင္းသား ေက်ာင္းသား/သူမ်ားမွာ ၆ ဘာသာ ဂုဏ္ထူးရွင္ (၂ ) ဦး၊ ၅ ဘာသာဂုဏ္ထူးရွင္ (၂ ) ဦး၊ ၄ ဘာသာဂုဏ္ထူးရွင္ (၃ ) ဦး ၊ ၃ ဘာသာဂုဏ္ထူးရွင္ ( ၅ ) ဦး၊ ၂ ဘာသာဂုဏ္ထူးရွင္(၇) ဦး ၊ ၁ ဘာသာဂုဏ္ထူးရွင္ (၆) ဦး ႏွင့္ ရိုးရိုးေအာင္ျမင္ေသာ ေက်ာင္းသား/သူ (၃၁ ) ဦး  တို႔ကို ဂုဏ္ျပဳခ်ီးျမႇင့္ ခဲ့ပါသည္။


သၽွမ္းျပည္နယ္အတြင္းရွိ ၂၀၁၆-၂၀၁၇  ပညာသင္ႏွစ္မွာ တကၠသိုလ္ဝင္တန္း ေျဖဆိုသူ ေက်ာင္းသား/သူ စုစုေပါင္း ၄၆၀၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး  ေအာင္ျမင္သူ ၁၅၀၀၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနမွထုတ္ျပန္ထားသည္။

သၽွမ္းလူငယ္ကြန္ရက္ TYN က ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးရွိ သၽွမ္းမ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံကာ ျမန္မာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ သၽွမ္းလူငယ္ကြန္ရက္ တတိယအႀကိမ္ ညီလာခံအတြက္ေဆြးေႏြးျပင္ဆင္ၾကေၾကာင္းသိရသည္။


ဂ်ဴလိုင္လ ၂၇ ရက္ ညေန ၃ နာရီက သၽွမ္းလူငယ္ကြန္ရက္မွလူငယ္ေခါင္းေဆာင္ ၆ ဦး ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီး ေက်ာက္တံခါးၿမိဳ႕နယ္  အတြင္းရွိေဒသခံသၽွမ္းမ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုမွတဆင့္ ေတာင္ငူ၊ ျဖဴး၊ ေက်ာက္ႀကီး၊ ေက်ာက္တံခါး ၄ ၿမိဳ႕နယ္ရွိ သၽွမ္းမ်ားႏွင့္ထပ္မံေတြ႕ဆုံကာ ညီလာခံက်င္းပေရးအတြက္ ရွင္းလင္းျပသခဲ့သည္။

သၽွမ္းလူငယ္ကြန္ရက္ TYN က ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးရွိ သၽွမ္းမ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံ

TYN လူငယ္ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္သည့္ စိုင္းလြယ္ခမ္းပန္က - လာမယ့္တတိယအႀကိမ္ ညီလာခံ အတြက္ႀကိဳ တင္ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးစီစဥ္တာ။  အခုလိုလာေရာက္ေတြ႕ဆုံဖို႔အတြက္ ဒုတိယအႀကိမ္ညီလာခံက တည္းကစီစဥ္ ထားၿပီးသား။ တတိယအႀကိမ္ညီလာခံကိုလည္း ေက်ာက္တံခါးၿမိဳ႕ သေျပတန္းမွာလုပ္ဖို႔ ေဆြးေႏြးၾကတယ္” - ဟုေျပာဆိုသည္။


၂၈ ရက္ေန႔တြင္မူ ေတာကၽြဲအင္းၿမိဳ႕သို႔သြားေရာက္ကာ သၽွမ္းေဒသခံမ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံခဲ့ၾကေသးသည္။ ယခုက်င္းပမည့္ညီလာခံသည္ ေဒသတြင္းလူငယ္အခ်င္းခ်င္းလက္တြဲေဆာင္ရြက္သြားနိုင္ရန္ ၊ အေတြ႕ အၾကဳံဗဟုသုတ မ်ားဖလွယ္နိုင္ရန္ႏွင့္ လူငယ္ထုအေရးလက္တြဲေဆာင္ရြက္သြားနိုင္ရန္ရည္ရြယ္သည္ဟုေျပာသည္။


ပထမအႀကိမ္ ျမန္မာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ သၽွမ္းလူငယ္ကြန္ရက္ ညီလာခံကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကလည္းေကာင္း၊ ဒုတိယအႀကိမ္ကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကလည္းေကာင္း မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္က်င္းပခဲ့ၿပီး ယခုတတိယအႀကိမ္ကို ပဲခူးတိုင္းတြင္သြားေရာက္က်င္းပျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းသိရပါသည္။

WIN-Peace ႏွင့္ သၽွမ္းျပည္ ေတာင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားအဖြဲ႕ ကြန္ရက္တို႔ ပူးေပါင္း၍ အစိုးရအဖြဲ႕မ်ား ၊ အရပ္ဖက္လူမွု အဖြဲ႕ အစည္းမ်ား၊ ႒ာနဆိုင္ရာမ်ားအၾကား ပိုမိုခ်ိတ္ဆက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွု အားေကာင္းလာေစေရး အလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲ ကို ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ Classic ခန္းမ တြင္  ယမန္ေန႔က က်င္းပခဲ့သည္။


သၽွမ္းျပည္နယ္တြင္ ေဒသတြင္းဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား လုပ္ေဆာင္ရာ၌အစ္ိုးရ ၊ ဌာနဆိုင္ရာ မ်ားႏွင့္  အရပ္ဖက္လူမွုအဖြဲ႕အစည္းမ်ားၾကား ပူးေပါင္းခ်ိတ္ဆက္မွု အားနည္းေနသည္ဟု WIN-Peace ဒါရိုက္တာ ေဒၚခ်ယ္ရီအုန္းကေဝဖန္သုံးသပ္သည္။

"တိုင္းေဒသႀကီးေတြထက္ျပည္နယ္ေတြမွာ အရပ္ဖက္လူမွုအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ အစိုးရဌာနဆိုင္ရာအဖြဲ႕ အစည္းေတြ ၾကားယုံၾကည္မွုအားနည္းေနေသးတယ္။ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ေနရာမွာ  ခက္ခဲေနတာ ၊ ေအးစက္ေနေသးတာေတြ႕ရပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာဌာနဆိုင္ရ မ်ား ကလဲ ဖိတ္ၾကားလို႔သာ တာဝန္ရွိလို႔လာသြား တာရွိသလို တကယ္ နားေထာင္သြားၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္သြားတာလဲရွိပါတယ္" - ဟု ၄င္းက ဆက္လက္ေျပာသည္။


အရပ္ဖက္လူမွုအဖြဲ႕အစည္း မ်ား၏ အဓိကအားနည္းခ်က္မွာ မိမိအဖြဲ႕အစည္း လုပ္ေဆာင္ေနေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအား အစိုးရ ယႏၲရား တစ္ခုလုံးသိရွိနိုင္ေစရန္ တင္ျပသည့္အပိုင္းတြင္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားရွိေနေသးသည္ဟု ေျပာသည္ ။


"အစိုးရဖက္ကလည္း က်ေနာ္တို႔ CSO ေတြတင္ျပလာတဲ့အေပၚ အေရးယူေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔လိုအပ္ပါတယ္ "ဟုဆက္ေျပာသည္။
သၽွမ္းျပည္နယ္ အရပ္ဖက္လူမွုအဖြဲ႕အစည္း ကြန္ရက္ ဥကၠ႒  နန္းမိုမိုသီတာကလည္း "အဓိကကေတာ့ အစိုးရနဲ CSO ေတြၾကား အျပန္အလွန္ ယုံၾကည္မွု ၊ အျပန္အလွန္ ေလးစားမွုရွိဖို႔ လိုအပ္တယ္"ဟုဆိုသည္ ။


၂၀၁၆ ခုႏွစ္ မတ္လအတြင္းက်င္းပခဲ့ေသာ သၽွမ္းျပည္နယ္ အရပ္ဖက္လူမွုအဖြဲ႕အစည္း မ်ားအလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲ တြင္အစိုးရဌာန ဆိုင္မ်ား ႏွင့္ CSO မ်ားၾကားအျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးမွုမ်ား ရွိခဲ့သျဖင့္ အခ်င္းခ်င္း နားလည္မွု တိုးတက္မွု ရွိခဲ့ေၾကာင္း ေဒၚနန္းမိုမိုသီတာကေျပာသည္ ။

တာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ဝုန္းဝမ္းေဆးတိုက္ပိုင္ရွင္ သၽွမ္းစာေပပညာရွင္ လုံးတန္းေကး အသက္ ၉၄ ႏွစ္ သည္ ေမလ ၉ ရက္ေန႔ မနက္ ၉ နာရီက သက္ႀကီးေရာဂါျဖင့္ ကြယ္လြန္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။


ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕မရပ္ကြက္ရွိ ၀ုန္းဝမ္းေဆးတိုက္ေနအိမ္တြင္သာ ကြယ္လြန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး က်န္ရွိ႐ုပ္အေလာင္း အား မီးသၿဂိဳဟ္မည့္ေန႔ကို သားသမီးေျမးျမစ္က ေဆြးေႏြးေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုပါသည္။

သၽွမ္းစာေပပညာဆုရွင္မ်ားရွင္   ဆရာလုံးတန္းေကးသည္ သက္ႀကီးေရာဂါျဖင့္ အိပ္ရာတြင္လဲေလ်ာင္း ေနရသည္မွာ ၂၀၁၂ ကတည္းကျဖစ္ပါသည္။


သၽွမ္းစာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမွုကိုျမတ္နိုးေသာ လုံးတန္းေကးမွာ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕မေစ်းတိုက္တြင္ သၽွမ္းရိုးရာ ၀တ္စုံမ်ား၊ သၽွမ္းရိုးရာအသုံးအေဆာင္မ်ားအျပင္ သၽွမ္းစာအုပ္စာေပမ်ားကိုေရာင္း ခ်ခဲ့ပါသည္။ ၁၉၅၉ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္အထိ လုံးတန္းေကးကိုယ္တိုင္ေရးသား ထုတ္ေဝခဲ့ သည့္ သၽွမ္းေဝါဟာရစာအုပ္မ်ား သၽွမ္းကဗ်ာ လကၤာ ၊ သၽွမ္းရာဇဝင္ ဇာတ္ေတာ္ စာအုပ္မ်ား ရာခ်ီရွိရာ  သၽွမ္း-ဗမာ စကားေျပာ စာအုပ္မွာ ထင္ရွား လၽွက္ရွိသည္။


ဆရာလုံးတန္းေကးသည္  ၁၉၅၄ ခုႏွစ္က ရန္ကုန္ တကသိုလ္မ်ားအသင္းမွ ဦးေဆာင္ကာ သီေပါၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ ယဥ္ေက်းမွုႏွင့္ ဗဟုသုတပိုင္းဆိုင္ရာ ဖလွယ္ျခင္းစာေပၿပိဳင္ပြဲတြင္ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ရာ ပထမဆုရရွိခဲ့သည္။


လုံးတန္းေကးအား ၁၉၂၄ ခုႏွစ္ ဂ်ဴလိုင္လ ၁၃ ရက္ေန႔က သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕နယ္ ဟိုေနာင္ ရပ္ကြက္တြင္ ဖခင္ လုံးစိုင္းယြက္ငင္း မိခင္ပါ့ဆြယ့္ဆိုင္ တို႔မွ ေမြးဖြားပါသည္။ ငယ္အမည္မွာ စိုင္းယီျဖစ္ၿပီး ဘုန္းေတာ္ႀကီးပညာေရး ေလ့လာဆည္းပူးခဲ့သည္။


နန္းဆြယ့္ဆိုင္ေခါင္ႏွင့္အိမ္ေထာင္ျပဳကာ သားသမီး ရ ဦး ထြန္းကားခဲ့သည္။ ဇနီးျဖစ္သူ နန္းဆြယ့္ဆိုင္ေခါင္ ေခၚ နိုင္းတန္းေကးမွာ လြန္ခဲ့ေသာ ၂ ႏွစ္ ၃ ႏွစ္က ကြယ္လြန္သြားခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါသည္။


လုံးတန္းေကးသည္ ၁၉၈၇ မွ ၁၉၉၂ အထိ အဘိဓမၼာေတာင္သာအဖြဲ႕တြင္ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး ထိုေနာက္ပိုင္း အစိုးရမွ ဖြဲ႕စည္းေသာ တိုင္းရင္းေဆးဝါး သမားေတာ္ႀကီးမ်ားအသင္းတြင္ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၉ တြင္ ဂ်ပန္နိုင္ငံ တိုက်ိဳတကၠသိုလ္မွ ဖိတ္ၾကားမွုျဖင့္ တိုက်ိဳတကၠသိုလ္တြင္ သၽွမ္းစာေပသင္တန္း ၃ လ သြားေရာက္ ပို႔ခ် ခဲ့ဖူးသည္။


သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ ျပည့္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ သၽွမ္းစာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမွုအသင္းက လုံးတန္းေကးအား ရကၡိတ ေဂါဝိဒ ကဝိ သၽွမ္းစာေပပညာရွင္ဆုခ်ီးျမႇင့္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္မူ မူစယ္ၿမိဳ႕ သၽွမ္းစာေပႏွင့္ယဥ္ေက်း မွုအသင္းက လုံးတန္းေကးအား စဝ္ေဆခန္ဖွဆု ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္မူ ပင္လုံၿမိဳ႕ ပရိယတၱိ သဒၵမၼပါလ စာသင္တိုက္ ေရႊရတုပြဲတြင္လည္း ဆရာလုံးတန္းေကးအား သၽွမ္းစာေပပညာရွင္ဆု ထပ္မံခ်ီးျမႇင့္ ခဲ့ပါသည္။

ႏွစ္ ရ၀ ျပည့္ သၽွမ္းအမ်ိဳးသားေန႔အထိမ္းအမွတ္ အေနျဖင့္ ျမန္မာနိုင္ငံ လုံးဆိုင္ ရာ သၽွမ္းလူငယ္ကြန္ရက္ TYN မွဦးေဆာင္သည့္ ေဒသအသီးသီးမွ သၽွမ္း လူငယ္မ်ားအင္အား တစ္ေထာင္နီးပါးမွာ သၽွမ္းျပည္ေတာင္ ပိုင္း မိုင္းရွူးၿမိဳ႕နယ္ ရွိ လြိဳင္ေဆာင္ေထာက္ေတာင္တက္ သၽွမ္းအမ်ိဳးသားအလံ စိုက္ထူသည့္ လွုပ္ရွား မွု တခုျပဳခဲ့ သည္ဟု သိရသည္။

ဓါတ္ပုံ- Tai Youth Network

မိုင္းရွူးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း အျမင့္ေပ ၆၀၀၀ ေက်ာ္ရွိ လြိဳင္ေဆာင္ေထာက္ေတာင္ ကို ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၅ ရက္ေန႔က လူငယ္အင္အား ရ၀၀ ခန႔္က တက္ေရာက္ကာ သၽွမ္းျပည္အလံေတာ္ကိုစိုက္ ထူခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။


ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္မူ စာေပေဟာေျပာပြဲ ကိုပါပူးတြဲက်င္းပ ခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ ရာ သၽွမ္းလူငယ္ကြန္ရက္ TYN ၏ အတိုင္ပင္ခံလည္းျဖစ္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဆုစႏၵီ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ ဆုရွင္ လည္းျဖစ္သည့္ စိုင္းဆု က ေျပာသည္။


“ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ သၽွမ္းလူငယ္ေတြ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ကို ေလ့လာေစခ်င္တယ္၊ မိုင္းရွူးရတနာေၿမ မွာေနထိုင္တဲ့ လူေနမွု ဘဝက ဘယ္လိုအေျခေနေတြရွိလဲဆိုတာ ေလ့လာေစခ်င္ တယ္၊ အဓိက အေရးႀကီးဆုံးက ႏွစ္ ရ၀ ျပည့္ သၽွမ္းအမ်ိဳးသားေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ သၽွမ္းအမ်ိဳးသားအလံ ကို ေတာင္ေပၚမွာ သြားစိုက္ထူတယ္” ဟု ၄င္းကေျပာသည္။


မိုင္းရွူး လြိဳင္ေဆာင္ေထာက္ေတာင္တက္ၿပီး ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ သၽွမ္းစာေပပညာရွင္မ်ား က မိုင္းရွူးရတနာေၿမ လြိဳင္ေဆာင္ေထာက္ သမိုင္းေၾကာင္းမ်ား၊နိုင္ငံေရး ၊ လူမ်ိဳးေရး၊ပညာေရး ႏွင့္ လူငယ္အေၾကာင္း မ်ား ေဟာေျပာသြားေၾကာင္း ေတာင္တက္အဖြဲ႕တြင္ ပါဝင္ေသာ သၽွမ္းလူငယ္ အမ်ိဳးသမီး ေအးကူ ကေျပာသည္။


ျမန္မာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ သၽွမ္းလူငယ္ကြန္ ရက္ သည္ သၽွမ္းအမ်ိဳးသားေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အျဖစ္ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း သၽွမ္းျပည္တြင္းရွိ သမိုင္းဝင္ ေတာင္မ်ား ကို တက္ေရာက္ၿပီး ေတာေတာင္ သဘာဝ သယံဇာတမ်ားကို လူငယ္မ်ား ထိန္းသိမ္းတတ္ေစရန္ ႏွင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး အႏၲရာယ္ ကာကြယ္တတ္ေစရန္ စသည့္တို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား ပါဝင္သည္။


“သၽွမ္းျပည္ထဲက ေတာေတာင္သဘာဝ ေရေျမကို ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရတဲ့ ေကာင္းက်ိဳး ေတြရရွိမယ္လို႔ေမၽွာ္လင့္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေနာက္ ႏွစ္ေ တြမွာျပဳလုပ္မယ့္ ေတာင္တက္လွုပ္ရွားမွုေတြမွာ လည္း အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ေတာင္တက္ခြင့္မရွိတဲ့ လူငယ္ေတြ ကို ေတာင္တက္ခြင့္ရွိလာေအာင္ ေဖးမကူညီေစခ်င္တယ္။ အခုလို အရမ္းကိုအဖိုး တန္တဲ့ သၽွမ္းျပည္ရဲ့ သဘာဝ ကိုေလ့လာခြင့္ရဖို႔ဆိုတာ လြယ္တဲ့အခြင့္အေရးမဟုတ္ပါဘူး။ ပူးေပါင္းလက္တြဲလာၾကေစ ခ်င္ပါတယ္ ” - ဟု သီေပါလူငယ္ နန္းေလာဝ္ဆိုင္ က ေျပာသည္။


ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၅ ရက္ ေတာင္ေပၚမွအဆင္း လူငယ္မ်ားသည္ သဘာဝ ပတ္ ၀န္းက်င္ျမတ္နိုး ထိန္းသိမ္းေရးလွုံ႔ေဆာ္သည့္ ဗီနိုင္းမ်ား ဆိုင္းဘုတ္ မ်ားကိုင္ေ ဆာင္ကာ မိုင္းရွူးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း စီတန္း လွည့္လည္ ခဲ့ၾကေသး သည္ဟုလည္း သိရသည္။


၁၉၄၇ ေဖေဖၚဝါရီ ၁၂ ရက္ ျပည္ေထာင္စုေန႔ မတိုင္မီ ၅ ရက္အလိုတြင္ သၽွမ္းေ စာ္ဘြား ကိုယ္စားလွယ္ ရ ဦး ၊ လူထု ကိုယ္စားလွယ္ ရ ဦးတို႔စုေပါင္း၍ သၽွမ္းျပည္ေကာင္စီဖြဲ႕စည္းနိုင္ သည့္ေန႔ ကို ဂုဏ္ျပဳသည့္ အေနျဖင့္ သၽွမ္းျပည္ အမ်ိဳးသားေန႔ဟု သတ္မွတ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္ ။


ယခုႏွစ္ သၽွမ္းလူငယ္ကြန္ယက္မွ ဦးေဆာင္သည့္ လူငယ္မ်ားေတာင္တက္ျခင္း လွုပ္ရွားမွုမွာ ရ ႀကိမ္ေျမာက္ေတာင္တက္ျခင္းလွုပ္ရွားမွုျဖစ္ပါသည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ထိုသို႔ေတာင္တက္လွုပ္ရွားမွု စတင္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ၿပီး မိုင္းရယ္ၿမိဳ႕ရွိ လြယ္လိန္းေတာင္ ၊ သီေပါၿမိဳ႕ရွိ လြယ္ေခးေတာင္၊ သိႏၷီၿမိဳ႕နယ္ လြယ္ဆာမ္ဆစ္ေ တာင္၊ မိုင္းကိုင္ၿမိဳ႕နယ္ လြယ္စန႔္ေတာင္၊ မူစယ္ၿမိဳ႕တဖက္ကမ္း စယ္လန႔္ရွိ လြယ္ေတးမိန္းေတာင္ႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ရွိ လြယ္ဝိလာသ ေတာင္ တို႔ကိုတက္ေရာက္ ခဲ့ၾကပါသည္။

သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း နမၼတူၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေနရပ္မျပန္နိုင္ေသးသည့္ စစ္ေဘးေရွာင္လူထုအတြက္ ေတာင္ႀကီးအေျခစိုက္ We are Tai သၽွမ္းလူငယ္အဖြဲ႕ မွ ကူညီေထာက္ပံ့မွုႏွင့္အတူ လက္မွုအ တတ္ပညာ သြားေရာက္သင္ၾကားေပးသည္ဟုသိရွိရသည္ ။

Photo Credit to N.K4

“တဖက္တလွမ္းက အေထာက္အကူျပဳနိုင္ေအာင္၊ စစ္ေဘးစစ္ဒဏ္ေၾကာင့္ ပူပန္ေသာက ေရာက္ေန တဲ့ခံစားခ်က္ေတြကို ကုစား နိုင္ေအာင္လို႔ ကေလးေတြ ေပ်ာ္ေအာင္လုပ္ေပးတယ္။ အရြယ္ေရာက္ တဲ့ သူေတြအတြက္၊ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ အိမ္တြင္းမွုလုပ္ငန္းေလးေတြ၊ အကၤ်ီ၊ တဘက္၊ ဇာထိုးပန္းထိုးေလးေတြ၊ အသုံးအေဆာင္ပစၥည္းေလး ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ ဆံထိုးတို႔ အက်ီၾကယ္သီးတို႔  အဲတာကို အဲဒါေတြ လာေရာက္ပို႔ခ်ေပးတာ” - ဟု We are Tai အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ နန္းေကဆီ က ေျပာသည္ ။


စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအား ကူညီေထာက္ပံ့မွုမ်ားကို We Are Tai အဖြဲ႕က ေဖေဖာ္ဝါရီလဆန္းအတြင္းကသြားေရာက္ကူညီေထာက္ပံ့မွုေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ ။


နမၼတူၿမိဳ႕နယ္အတြင္း စစ္ေဘးေရွာင္စခန္း ၆ ခုရွိေၾကာင္း၊ ကခ်င္ ၊ လီဆူး၊ သၽွမ္း၊ ပေလာင္ စသျဖင့္ စခန္းမ်ားကိုယ္စီ၌ေနထိုင္ေၾကာင္း၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္မ်ားအေနျဖင့္ တနဂၤေႏြ ဝတ္ျပဳဆုေတာင္းျခင္း၊ အခ်င္းခ်င္းေတြ႕ဆုံအျမင္ဖလွယ္ကျခင္းမ်ား ရွိေနေၾကာင္း၊ သၽွမ္းလူမ်ိဳးစစ္ေဘးေရွာင္မ်ားက ဝိဟန္မုံဆာ (ေရႊျမင္သာေက်ာင္းတိုက္) ၌ ေနထိုင္ၾကေၾကာင္း၊ စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားအားလုံး ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ရွိေနေသးေၾကာင္း သိရွိရသည္ ။


“ မန္တုံၿမိဳ႕နယ္ဘက္ ေက်းရြာ ၄-၅ ရြာက ရြာသားေတြက လုံး၀ မျပန္ရဲၾကဘူး။ အခု ေလာေလာ ဆယ္ေတာ့ စခန္းေကာ္မတီကေနဘဲ သူတို႔ေတြကိုစားေသာက္ဖို႔ ရိကၡာေတြ ထုတ္ေပးထားတယ္။ ဆန္ဆီအတြက္ေတာ့ ရွိတယ္။ တျခားအသုံးအေဆာင္ေတြဝယ္ျခမ္းဖို႔ေတာ့ အခက္ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ ေရွ႕ဆက္ဘယ္လိုလုပ္ကိုင္စားေသာက္ၾကမလဲဆိုတာ စိုးရိမ္စိတ္ေတြရွိေနၾကတယ္။ ဘယ္ေတာ့ ေနရပ္ျပန္မလဲဆိုတာ မသိၾကဘူးေလ၊  သူတို႔ရြာေတြထဲမွာလည္း စစ္တပ္ဘက္ က ခံတုတ္က်င္းေတြ ဘာေတြလာတူးၿပီးစခန္းအျဖစ္လာခ်ထားေတာ့ မျပန္ရဲၾကေသးဘူးတဲ့၊ ဒီစစ္အျမန္ဆုံး ၿပီးဆုံးရင္ေကာင္းမယ္” - ဟု နန္းေကဆီက ဆက္ေျပာသည္ ။


သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း နမၼတူၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္၊ နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕နယ္၊ မူစယ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္ တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ တအာင္း TNLA၊ ကခ်င္ KIA၊ ကိုးကန႔္ MNDAA၊ ရခိုင္AA လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ အစိုးရတပ္၊ တအာင္း(ပေလာင္) TNLA ႏွင့္ RCSS/SSA သၽွမ္းလက္နက္ကိုင္တပ္ တို႔ ၾကား တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ ေဒသခံ ေသာင္း ဂဏန္းစစ္ေဘးသင့္ ေနၾက ျခင္းျဖစ္သည္ ။

သီေပါေစာ္ဘြား မဟာေဒဝီ စဝ္ဆုစႏၵီမွ ခ်ီးျမႇင့္မည့္ Sao Thusandi Leadership Award  နဝမႀကိမ္ေျမာက္ ဆုစႏၵီသၽွမ္းလူငယ္ စြမ္းေဆာင္ရည္ဆု ၂၀၁၆ ကို သၽွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ပင္လုံၿမိဳ႕မွ သၽွမ္းလူငယ္ ေခါင္းေဆာင္ စိုင္းဆု အား ဆုခ်ီးျမင့္ေရးေကာ္မတီမွ ေရြးခ်ယ္ခ်ီးျမႇင့္လိုက္ေၾကာင္း သိရ သည္ ။

ကိုယ္က်ိဳးစြန႔္ၿပီး ၄- ၅ ႏွစ္တာကာလ အတြင္း လူငယ္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီလွုပ္ရွားမွုအေရး၊ သၽွမ္းလူငယ္ အခ်င္း ခ်င္းၾကား ဆက္သြယ္လွုပ္ရွားမွု၊ စည္းလုံးညီညြတ္မွုမ်ားရွိလာေအာင္ ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ခဲ့မွုအေပၚ ဂုဏ္ျပဳ သည့္ အေနျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ကာ ဆုခ်ီးျမင့္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု  ဆုခ်ီးျမင့္ေရးေကာ္မတီက အေၾကာင္းၾကား စာေပးပို႔လာေၾကာင္း သၽွမ္းလူငယ္ စိုင္းဆု ကေျပာသည္ ။


“ ဝမ္းသာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီဆုကလည္း ေဒသတြင္းလူငယ္ေတြနဲ႔ သၽွမ္းျပည္ကလူငယ္ေတြ အထူးသျဖင့္ ဒီမိုကေရစီအေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အေရးကိစၥေတြမွာ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ယဥ္ေက်းမွု ကိစၥေတြမွာ လွုပ္ရွားတဲ့ လူငယ္ေတြကို အားေပးခ်ီးေျမႇာက္ဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီးေတာ့ ေပးတဲ့ဆု လို႔ ေျပာဆိုလာတဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ႀကိဳးစားမွုကို အသိအမွတ္ျပဳတဲ့အေပၚ အမ်ားႀကီး ဂုဏ္ယူဝမ္းသာပါတယ္” ဟု စိုင္းဆုကေျပာသည္ ။


ၿပီးခဲ့ေသာ ဂ်ဴလိုင္လ ေနာက္ဆုံးပတ္က ပင္လုံၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပျပဳလုပ္ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ တို္င္းရင္း ညီလာခံ အတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မွု၊ ေနရာထိုင္ခင္း အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕မွုအတြက္ ေဒသခံ သၽွမ္းလူငယ္ အေနျဖင့္  စိုင္းဆုမွ တာဝန္ယူ လွုပ္ရွားေဆာင္ရြက္ခဲ့မွုမ်ားလည္းပါ၀င္ေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားစာအရ သိရသည္ ။


 ဆုစႏၵီဆု ခ်ီးျမႇင့္ရန္အတြက္ နိုင္ဝင္ဘာလ သို႔မဟုတ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ အခမ္းအနား က်င္းပျပဳလုပ္သြား  မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊သို႔ေသာ္ ေနရာႏွင့္ရက္အတိအက်မူ မသိရေသးေၾကာင္း စိုင္းဆုကေျပာသည္ ။


“  ဒီဆုရဖို႔လည္း က်ေနာ့္ကို အဘက္ဘက္က ပံ့ပိုးမွုေတြေပးတဲ့  သူငယ္ခ်င္း အေပါင္းအသင္းေတြ ေနာက္ၿပီး TYN တစ္ဖြြဲ႕လုံး က ဦးေဆာင္ေကာ္မတီ  ေဟာင္းေတြ၊ အတူတကြ လွုပ္ရွားခဲ့ၾကတဲ့  သူငယ္ခ်င္း ေတြအေပၚ အေၾကာင္းၾကားမယ္။  သူတို႔နဲ႔ တို္င္ပင္ၿပီးေတာ့ ဘယ္ေနရာ ဘယ္ေန႔ရက္မွာ အဆင္ေျပမလဲ၊ ဘယ္လိုမ်ိဳးလုပ္သင့္လဲ ဆိုတာ နည္းနည္းအခ်ိန္ယူတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးခ်င္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ေနရာနဲ႔ ရက္မဆုံးျဖတ္ရေသးဘူးလို႔ဘဲ ေျပာရမွာေပါ့ေနာ္” ဟု ၄င္းကေျပာသည္ ။


ဆက္လက္ၿပီး အနာဂတ္ သၽွမ္းျပည္နယ္ ၿငိမး္ခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္လည္းေကာင္း လူငယ္ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး လုပ္ငန္းတြင္လည္းေကာင္း အတူတကြ ဆက္လက္လွုပ္ေဆာင္သြားရန္ ရည္မွန္းထားၿပီး ဆု ရရွိၿပီး ေနာက္ပိ္ုင္းတြင္လည္း ပိုမိုႀကိဳးစားသြားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။


 သၽွမ္းစာေရး ဆရာ ဟိန္းကာယန္းက “ စို္င္းဆုအတြက္ အရမ္းဂုဏ္ယူဝမ္းသာပါတယ္၊ ဂုဏ္ျပဳထိုက္သူကို ဂုဏ္ျပဳတာေကာင္းပါတယ္၊ ဒါဟာ အနာဂတ္မွာ လူငယ္ေတြ က်ေနာ္တို႔ရဲ့ လူ႔အသိုင္းအဝို္င္းအတြက္၊ လူမ်ိဳးအတြက္၊ အမ်ိဳးသားေရးအတြက္ ၊တိုင္းျပည္အတြက္ က်ရာက႑ကေန စြမ္းစြမ္းတမံ တက္တက္ႂကြႂကြ လုပ္ေဆာင္သူကို တြန္းအားေပးလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ေၾကာင့္မလို႔ စို္င္းဆုလိုမ်ိဳး လူငယ္ေတြ အမ်ားႀကီး ေပၚေပါက္ပါေစလို႔ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္”ဟု ေျပာသည္ ။


သီေပါေစာ္ဘြား စဝ္ၾကာဆိုင္၏ မဟာေဒဝီ စဝ္ဆုစႏၵီမွ ခ်ီးျမင့္ေသာ Sao Thusandi Leadership Award စဝ္ဆုစႏၵီေခါင္းေဆာင္ဆုကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွစ၍ အမ်ားအက်ိဳး သယ္ပိုးသူမ်ားအား တႏွစ္လၽွင္တဦးေရြးခ်ယ္ကာ ဆုလက္မွတ္ႏွင့္ အတူ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၀၀၀ ခ်ီးျမင့္ခဲ့သည္။


၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ သၽွမ္းေရႊ႕ ေျပာင္းအလုပ္သမားအေရးလွုပ္ရွားသူ စိုင္းဖူးမိန္းကိုလည္းေကာင္း ၊ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ လယ္သမားအေရးလွုပ္ ရွားသူ စိုင္းဆဲန္ဖန္းကိုလည္းေကာင္း ၊ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ိဳးသမီးအေရးလွုပ္ရွားသူ (SWAN) မွ နန္းမြန္းကိန္ ကိုလည္းေကာင္း ၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ လြယ္ေကာ္ဝမ္းမွ နယ္လွည့္ေက်ာပိုးအိတ္ေဆးမွူး စိုင္းေပတ ကိုလည္း ေကာင္း ၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ သမိုင္းျပတိုက္ တည္ေထာင္သူ ၀တ့္ဖွဝိန္းအင္းမွ အရွင္သီရိဓမၼ ကိုလည္းေကာင္း ၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ တြင္ SNLD မွ နိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရးတာဝန္ခံ စိုင္းဆမ္ဖြန္ဆိုင္ကိုလည္းေကာင္း ၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ တာခ်ီလိတ္ ၿမိဳ႕နယ္ လယ္သမားအေရးလွုပ္ရွားသူ သြားဖြားဆရာမ နန္းလာ ကိုလည္းေကာင္း ၊ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း  သိႏၷီၿမိဳ႕က ေတာင္သူလယ္သမား ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး  ၊  တန္းတူအခြင့္အေရးအတြက္ လွုပ္ရွားသူ  လူငယ္ နန္းႏြန္းဟြမ္ အား လည္းေကာင္း ဆုစႏၵီဆု ေရြးခ်ယ္ေပးအပ္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ ၉ ဦးေျမာက္ ဆုရွင္မွာ သၽွမ္းလူငယ္မ်ားစည္းလုံးညီညြတ္ေရးအတြက္ အားစိုက္ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူ ပင္လုံၿမိဳ႕မွ စိုင္းဆုအား ေရြးခ်ယ္ဆုခ်ီးျမင့္ခဲ့ပါသည္ ။

သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း လားရွိုးၿမိဳ႕နယ္ရွိ  သၽွမ္းစာေပယဥ္ေက်းမွုခန္းမ၌  သုံးရက္တာကာလအတြင္း က်င္းပျပဳလုပ္သည့္ သၽွမ္းလူထုအျချပဳအဖြဲ႕  အစည္းအေဝးမွ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ၅ ခ်က္ ခ်မွတ္နို္င္ေၾကာင္း သိရသည္ ။

သၽွမ္းလူထုအျချပဳအဖြဲ႕  အစည္းအေဝးတက္ေရာက္သူမ်ား

၄င္းတို႔မွာ မူးယစ္ေဆးဝါး ဆန႔္က်င္တိုက္ဖ်က္ေရး ၊သၽွမ္းအမ်ိဳးသားေရး အတြက္ အဖြဲ႕အစည္းၾကား ပိုမိုခိုင္မာေစၿပီး  စည္းလုံးညီညြတ္ေရးတည္ေဆာက္နိုင္ရန္ ၊ သၽွမ္းလူထုတစ္ရပ္လုံး ခံစားေနရသည့္ ဒုကၡျပႆနာမ်ားကို  ၀ုိင္းဝန္းေျဖရွင္းရန္  ၊ ကိုယ္ပိုင္အမ်ိဳးသား ေက်ာင္း ဖြင့္လွစ္နိုင္ရန္ ႏွင့္ သၽွမ္းဘာသာ စာေပယဥ္ေက်းမွုကို အေျခခံသည့္ ပညာေရးျမႇင့္တင္ခ်မွတ္သြားနိုင္ရန္ စသည္ တို႔ကို ဆုံးျဖတ္နိုင္ၾကေၾကာင္း  အစည္းအေဝးက်င္းပသည့္ အဖြဲ႕ေကာ္မတီဝင္ စိုင္းလြိဳင္ခမ္းပန္ ကေျပာသည္ ။


“ၿမိဳ႕နယ္အလိုက္ အမ်ားဆုံးျဖစ္ေနတဲ့ မူးယစ္ေဆးဝါး နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ၾကဳံေတြ႕ေနရတယ္။ ေဘးအႏၲရာယ္ေတြ၊ ဒီမလုံၿခံဳမွုေတြ၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မွုဆိုင္ရာ ကိစၥေတြ ၊ ေနာက္ၿပီး စစ္ေရးပဋိပကၡေၾကာင့္  ခံစားေနရတဲ့ ျပႆနာေတြ  ပညာေရးနိမ့္က်မွု က်န္းမာေရးနိမ့္က်မွု ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ျပႆနာေတြ ဒါေတြ အဓိကထားၿပီးေဆြးေႏြးျဖစ္ပါတယ္္” ဟု ၄င္းကေျပာသည္ ။


ေအာက္တိုဘာ ၅ ရက္မွ ရ ရက္ေန႔ထိ က်င္းပျပဳလုပ္သည့္ အစည္းအေဝးတြင္  လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္း ၈၀ ေက်ာ္တက္ေရာက္ၿပီး သၽွမ္းျပည္နယ္အတြင္းရွိ သၽွမ္းလူမွုအေျချပဳအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ သံယာေတာ္မ်ား၊ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ နိုင္ငံေရးပါတီမ်ား ႏွင့္ သၽွမ္းစာေပယဥ္ေက်းမွုမ်ားသာမက ကခ်င္ျပည္နယ္ စစ္ကိုင္းတိုင္း တြင္ရွိသည့္ တိုင္းလ်ဲန္ ႏွင့္ တိုင္းခမ္းတီး  လူငယ္မ်ား၊ၿမိဳ႕နယ္အသီးသီးမွ သၽွမ္းစာေပယဥ္ေက်းမွုအဖြဲ႕မ်ား ႏွင့္  ပဲခူးတိုင္းရွိ သၽွမ္းလူငယ္မ်ား   တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးေၾကာင္း သိရသည္ ။


“ သၽွမ္းလူထုေတြမွာ ႀကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ အခက္ခဲေတြ ေဒသတြင္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြ  နိုုင္ငံေရး စီးပြားေရး၊လူမွုေရးေတြမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ စိန္ေခၚမွုေတြကို စည္းလုံးညီညြတ္စြာနဲ႔ ပူးေပါင္းအေျဖရွာၿပီးေတာ့ လက္တြဲလုပ္ေဆာင္နိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔  ဒီဖိုရမ္ကို က်င္းပရျခင္းျဖစ္ပါတယ္” ဟု စိုင္းလြိဳင္ခမ္းပန္ ကေျပာသည္ ။


သၽွမ္းလူထုအေျချပဳအဖြဲ႕အစည္း အစည္းအေဝးတက္ေရာက္ခြင့္ရျခင္းသည္ သၽွမ္းတိုင္းရင္းသားအ အဖြဲ႕အစည္းအားလုံးသည္ မိမိေနရာေဒသအလိုက္ ကိုယ္စီလွုပ္ရွားေဆာင္ရြက္မွုရွိၿပီး မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္ကိုယ္စီရွိသည္ဟု ေလ့လာေတြ႕ရွိေၾကာင္း အစည္းအေဝးတက္ေရာက္သူ စိုင္းအိုက္ေဆ ကေျပာသည္ ။


“ ဒီလိုမ်ိဳး အစည္းအေဝးေတြ ေနာက္ထပ္ရွိလာရင္ ပိုေကာင္းတယ္၊ တကယ္လို႔ ေနာက္ထပ္ရွိလာရင္ ျဖစ္ခ်င္တာက  အစည္းေဝးလာတက္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြအားလုံး ပိုၿပီး ရင္းႏွီးမွု ရွိေအာင္ ေနရာထိုင္ခင္းေတြ နဲနဲအဆင္မေျပေပမယ့္ အတူတူလာေရာက္ ေနထိုင္ေစခ်င္တယ္။ အဲ့လိုလုပ္ရင္ က်ေနာ္တို႔ ပိုၿပီး ရင္းႏွီးမွု ပိုရလာမယ္။  အခု က်ေနာ္တို႔နဲနဲလိုေနတာက အဖြဲ႕အစည္းေတြရင္းႏွီးမွု သိပ္မရွိေသးဘူး  ” ဟု ၄င္းကေျပာသည္ ။


သၽွမ္းလူထုအေျချပဳအဖြဲ႕အစည္းမ်ား  အစည္းအေဝးမွ ရွမ္းလူမွုအေျချပဳပူးေပါင္းအဖြဲ႕  အလုပ္အမွုေဆာင္အဖြဲ႕ ကိုဖြဲ႕စည္းနိုင္ခဲ့သည္။  အလုပ္အမွု ေဆာင္အဖြဲ႕တြင္ ကိုယ္စားလွယ္ ၂၁ ဦးျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားၿပီး အဖြဲ႕ဝင္ေဟာင္း ၉ ဦးႏွင့္အဖြဲ႕ဝင္သစ္ ၁၂ ဦး တို႔ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္ ။


ျပည္သူလူထု၏အခက္အခဲျပႆနာကိုစုေပါင္းေျဖရွင္းနိုင္ဖို႔၊ ရင္းႏွီးမွုတည္ေဆာက္ဖို႔၊ အမ်ိဳးသားဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ ေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ေၾကာင္းလည္းသိရပါသည္ ။

၂၁ ရာစု ပင္လုံညီလာခံႀကီးဖြင့္ပြဲအၿပီးမၾကာမီပင္ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ျဖစ္ပြါးလာေနေသာ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ အရပ္သားႏွင့္ လူမမယ္ ကေလးငယ္မ်ား ေသေၾကဒဏ္ရာရရွိမွုမ်ားရွိေနၿပီး စိုးရိမ္စရာ အေျခေအေနျဖစ္လာေနေသာေၾကာင့္ အစိုးရတပ္မေတာ္ဘက္မွ ထိုးစစ္ရပ္ဆိုင္းေပးရန္ ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္တည္းအပစ္ရပ္ေၾကျငာေပးရန္ ၂၁ ပင္လုံ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ဖိုရမ္ျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီ ယာယီမွ ေၾကျငာခ်က္ထုတ္ျပန္ေတာင္းဆိုလိုက္သည္ ။

ေအာက္တိုဘာလ ၆ ရက္ေန႔ ရက္စြဲျဖင့္ ထုတ္ျပန္ေသာ ေၾကျငာခ်က္တြင္ အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ား ႏွစ္ဘက္စလုံးမွ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးကို ေၾကျငာေပးရန္ ေတာင္းဆိုထားၿပီး ကခ်င္ ၊ သၽွမ္းႏွင့္ ကရင္ ျပည္နယ္တို႔တြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္တိုက္ပြဲမ်ားသည္ ၂၁ ရာစု ပင္လုံညီလာခံကို ထိခိုက္ေစနိုင္ေၾကာင္းလည္း ေဖာ္ျပထားသည္ ။


‘ အဓိကကေတာ့ ထိုးစစ္ေတြရပ္ဖို႔လိုတယ္။ထိုးစစ္ေတြရပ္ၿပီး ႏွစ္ဘက္ တၿပိဳင္နက္တည္း အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး ေၾကျငာေပးဖို႔ဆိုတာ ေတာင္းဆိုထားတာၾကာၿပီး အခုထိ အေကာင္ထည္ေဖာ္နိုင္ျခင္းမရွိဘူး။ လတ္တေလာ ပဋိပကၡအတြင္းအရြယ္မမယ္ကေလးေတြ ေသဆုံးတာေတြလည္း ရွိလာေနတယ္။ ‘ ဟု ၂၁ ပင္လုံ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းဖိုရမ္ ျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီ ယာယီမွ ကိုသြင္လင္းေအာင္က ေျပာသည္ ။


လတ္တေလာျဖစ္ပြားေနသည့္ ကခ်င္ ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းရွိတိုက္ပြဲမ်ားမွ တိုက္ပြဲမ်ားမွာ ျပင္းထန္မွုရွိခဲ့ကာ အစိုးရ တပ္မေတာ္ဘက္မွ ေလေၾကာင္း အသုံးျပဳတိုက္ခိုက္ မွုမ်ားရွိခဲ့သည္ ။


ေအာက္တိုဘာလ ၁ ရက္က မုံးကိုးၿမိဳ႕နယ္ခြဲအတြင္း ပူဝမ္းေက်းရြာအတြင္း အစိုးရစစ္တပ္မွ ပစ္ခတ္သည့္ လက္နက္ႀကီးဒဏ္ေၾကာင့္ ကေလးငယ္တစ္ဦးေသဆုံးခဲ့ၿပီး အျခားကေလးငယ္အခ်ိဳ႕မွာ ဒဏ္ရာျပင္းထန္စြာရရွိခဲ့သည္ ။


၂၁ ပင္လုံမွာ ဖြင့္ပြဲၿပီးစီးသြားေသာ္လည္း ေနာက္ဆက္တြဲနိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပရန္ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ နိုင္ငံေရးမူေဘာင္မ်ား ျပင္ဆင္နိုင္မွုမရွိေသးျခင္း ၊ ၈ ဖြဲ႕သာ နိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ အပစ္ရပ္နိုင္ေသးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ စိုးရိမ္မွုမ်ားရွိေနသည္ ။


လက္ရွိ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ပဋိပကၡအတြင္း ဘ႑ာေငြက်ခံသုံးစြဲမွုမ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ထုတ္ျပန္ေပးရန္၊ လူသားအရင္းအျမစ္ဆုံးရွုံးမွုမ်ားကိုလည္း ထုတ္ျပန္ေပးရန္ ၊ လူသားခ်င္းစာနာမွုဆိုင္ရာ အေထာက္အကူမ်ား ပံ့ပိုးေပးရန္ႏွင့္ ပဋိပကၡေဒသအတြင္း လူသားအရင္းအျမစ္ ဆုံးရွံုးမွုမရွိေစရန္ အကာကြယ္ေပးေရးအစီအမံမ်ားကို အေကာက္ထည္ေဖာ္ေပးရန္ ၂၁ ပင္လုံ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားဖိုရမ္ ျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီ ယာယီ၏ ေၾကျငာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္ ။

သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း နမ့္ခမ္းၿမိဳ႕ ႏွင့္ ဆက္စပ္လၽွက္ရွိသည့္ ဗန္းေမာ္ခရိုင္ မန္စီၿမိဳ႕နယ္ ထြန႔္လြယ္ဟိုေဆ လူငယ့္ စြမ္းရည္ျမႇင့္တင္ေရးသင္တန္းသို႔ သၽွမ္းလူငယ္ ၃၀၀ ေက်ာ္  တက္ေရာက္ေလ့လာသည္ဟု သိရွိရသည္ ။

သၽွမ္းလူငယ္အဖြဲ႕  TYO ႏွင့္  ‘ေကာ္တိုင္း’ ပညာေရးအဖြဲ႕တို႔ပူးေပါင္းကာ လူငယ္စြမ္းရည္ျမႇင့္တင္ေရး သင္ တန္းကို ဩဂတ္စ္လ ၂၅ ရက္မွ ၂၇ ရက္ေန႔အထိ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဗန္းေမာ္ခရိုင္ မန္စီၿမိဳ႕နယ္ ထြန႔္လြယ္ ဟိုေဆေဒသ နမ့္ဟီးရြာရွိ သၽွမ္းစာေပယဥ္ ေက်းမွုအသင္း႐ုံးတြင္က်င္းပခဲ့ရာ ေဒသခံ လူငယ္ ၃၅၀ ထက္မနည္း တက္ေရာက္ ေလ့လာဆည္းပူးၾကသည္ဟု သင္တန္းျဖစ္ေျမာက္ေရးဦး ေဆာင္ေကာ္ မတီဝင္ သူတဦးက ေျပာသည္ ။


TYO ဥကၠဌ စိုင္းဆိုင္ေခးက - “လူငယ္ေတြကိုအခုလိုတက္တက္ႂကြႂကြပါဝင္လာတာေတြ႕ေတာ့ အားရတယ္။ ေက်နပ္ဝမ္းသာတယ္။ ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့သၽွမ္းလူငယ္ေတြ ႐ုံး-ကနားကို မေၾကာက္ၾကဖို႔နဲ႔ ေဒသတြင္း အခက္အခဲမွန္သမၽွကို စာတင္တိုင္တန္းတတ္ဖို႔ အတြက္မေၾကာက္ၾကဖို႔ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္” - သၽွမ္း သံေတာ္ဆင့္အားေျပာသည္ ။


အဆိုပါ လူငယ္စြမ္းရည္ျမင့္တင္ေရးသင္တန္းတြင္ ဆရာမ နန္းခ်ိမ္ဝမ္း၊ ဆရာ စိုင္းေဆဟန္၊ စိုင္းေအာင္ လ်န္းေခး၊ စိုင္းကြန္းလ်န္း၊ စိုင္းဆိုင္မိန္းတို႔မွ ဒီမိုကေရစီအေျခခံ၊ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးလုပ္ငန္း၊  နိုင္ငံသား တာဝန္၊  ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရးက႑၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑၊ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ လူမွုအသိုင္းအဝိုင္းက႑တို႔ကို ပို႔ခ်သင္ၾကားေပးေၾကာင္း သင္တန္းျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီဝင္ကေျပာသည္ ။


ဆရာမ နန္းခ်ိမ္ဝမ္းက- “ သၽွမ္းလူငယ္ေတြ စိတ္ရွည္သီးခံတတ္ဖို႔၊ အသိပညာ အတတ္ပညာေတြကို စိတ္ရွည္ရွည္ထားေလ့လာသင္ယူဖို႔အတြက္နဲ႔ အရွုံးမေပးဖို႔ ေပါ့ေနာ္ အဲတာေတြက ရည္ရြယ္ပါတယ္။” ဟုေျပာသည္ ။


ထို႔အျပင္ လူငယ္မ်ား အရည္အခ်င္းျမင့္မားသည့္ အနာဂတ္ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းျဖစ္လာေစရန္၊ ရပ္ရြာ အေရး သယ္ပိုးထမ္းရြက္တတ္ေစရန္၊ တေယာက္ႏွင့္တေယာက္ ကူညီရိုင္းပင္း  တတ္ေစရန္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္ ။


သင္တန္းျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီဝင္ စိုင္းေအာင္ပင္းတိုင္းက - “ ဒီသင္တန္းျဖစ္ေျမာက္ဖို႔ အတြက္ မညီးမညဴပဲ  ပံ့ပိုးေပးတဲ့ ရပ္မိဖေတြ ၊ အလွူရွင္ေတြကို အထူးေက်းဇူးတင္တယ္” - ေျပာသည္ ။


သၽွမ္းလူငယ္အဖြဲ႕  TYO ႏွင့္  ‘ေကာ္တိုင္း’ ပညာေရးအဖြဲ႕တို႔ပူးေပါင္း ဖြင့္လွစ္သည့္သင္တန္းသည္ ယခု ဒုတိယ အႀကိမ္ျဖစ္၏ ။ ပထမအႀကိမ္ကမူ လြန္ခဲ့သည့္ ၂၁-၂၃ ရက္ေန႔ ဩဂတ္စ္ ၂၀၁၆ က မူစယ္တ ဘက္ကမ္း မန႔္ဟ်ိဳးၿမိဳ႕နယ္ခြဲ မွာ က်င္းပခဲ့ပါသည္ ။

ျမန္မာနိုင္ငံတိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ားမဟာမိတ္မွပင္လုံၿမိဳ႕တြင္က်င္းပေသာတိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ားညီလာခံႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးသတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတရပ္အားယေန႔က်င္းပရာျပည္တြင္းျပည္ပမွသတင္းဌာန မ်ား တက္ေရာက္နားေထာင္ေၾကာင္းသိရသည္ ။

တိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ားမွ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲျပဳလုပ္ေနစဥ္ (Photo: Photo:Kyaw Min Htaik)

ၾသဂတ္စ္လ ၁၇ ရက္မြန္းလြဲ ၁ နာရီခြဲမွ ညေန ၃ နာရီခြဲအထိ တိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ားသတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတရပ္ကိုရန္ကုန္ၿမိဳ႕ Myanmar Journalist Network တြင္က်င္းပရာ ၿပီးခဲ့သည့္လက သၽွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ပင္လုံၿမိဳ႕တြင္က်င္းပခဲ့သည့္ျမန္မာနိုင္ငံတိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ား ညီလာခံအေၾကာင္း၊သၽွမ္းျပည္နယ္အစိုးရ၏တားျမစ္ျခင္းခံရသည့္အေၾကာင္း၊လူငယ္မ်ားအဖြဲ႕၏ေရွ႕ဆက္လုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္တို႔ကိုရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္ ။


လူငယ္အဖြဲ႕၏ဘ႑ာေရးႏွင့္ဆက္ဆံေရးတာဝန္ခံစိုင္းေအာင္ျမင့္ဦးက -"က်ေနာ္တို႔ပင္လုံမွာလုပ္ခဲ့တဲ့ညီလာခံနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးလူငယ္ထုသိေအာင္၊က်ေနာ္တို႔ဘယ္လိုႀကိဳးစားျပင္ဆင္ရသလဲ၊က်ေနာ္တို႔ဘယ္ေလာက္ထိေအာင္ျမင္မွုရခဲ့သလဲ၊ညီလာခံႀကီးကေနက်ေနာ္တို႔ဘယ္လိုလက္တြဲၿပီးဘာေတြအေကာင္အထည္ေဖာ္နိုင္ခဲ့သလဲ၊ေရွ႕ဆက္ဘယ္လိုအစီအစဥ္ခ်မွတ္ၿပီးလုပ္ေဆာင္သြားမလဲဆိုတာေတြျပည္တြင္းျပည္ပလူငယ္ထုသိေအာင္ရွင္းလင္းျပသတာျဖစ္ပါတယ္။ "- ဟုေျပာ သည္ ။


ၾသဂတ္စ္လကုန္တြင္က်င္းပမည့္ ၂၁ ရာစုပင္လုံညီလာခံတြင္ပါ၀င္တက္ေရာက္ရန္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စိုင္းေအာင္ျမင့္ဦးက- တိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ားမဟာမိတ္မွေကာ္မတီတရပ္ဖြဲ႕ထားေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ဖိတ္ၾကားစာကိုထပ္မံေစာင့္ၾကည့္ရဦးမည္ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာသည္။




"ဖိတ္စာမွာတက္ေရာက္နားေထာင္ဖို႔ဘဲလား။ေဆြးေႏြးခြင့္ေပးမလား။ဘယ္အေနအထားအေနနဲ႔တက္ရမလဲဆိုတာေပါ့ " - ဟုဆိုပါသည္ ။


အဆိုပါသတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္တိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ားအဖြဲ႕မွတိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္ ၁၀ ဦးတက္ေရာက္ရွင္းလင္းေၾကာင္း၊ကခ်င္၊ကရင္၊ကယား၊မြန္၊သၽွမ္းအပါအဝင္ကိုးကန႔္ရခိုင္လူငယ္မ်ားvလည္းပါ၀င္္ေၾကာင္းသိရသည္ ။


ျမန္မာနိုင္ငံတိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ားညီလာခံကိုဂ်ဴလိုင္လ ၂၇ ရက္မွၾသဂတ္စ္လ ၁ ရက္ေန႔အထိ ပင္လုံၿမိဳ႕ေက်ာက္တိုင္ကြင္းတြင္က်င္းပရာတက္ေရာက္သူလူငယ္ ၆၀၀ ေက်ာ္ရွိ၏။ ေဆြးေႏြးမွုမွျမန္မာနိုငံလုံးဆိုင္ရာတိုင္းရင္းသားလူငယ္မ်ားမဟာမိတ္ ဖြဲ႕စည္းနိုင္ခဲ့ၿပီး လက္ေတြ႕က်သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားလုပ္ဖို႔ရန္လည္းေကာ္မတီ ရ ရပ္ဖြဲ႕စည္းထားေၾကာင္း၊ နိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ၊စစ္ေဘးေရွာင္မ်ားကူညီေရးဆိုင္ရာ၊မူးယစ္တိုက္ဖ်က္ေရးဆိုင္ရာ … အစရွိသည့္ ေကာ္မတီမ်ားဖြဲ႕စည္းထားပါသည္ ။

SNLD သၽွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ ဒုတိယ ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ဦးစိုင္းေစာေအာင္သည္ ယေန႔ ဂ်ဴလိုင္္ ၁၆ ရက္ေန႔ညေန ၆ နာရီခြဲအခ်ိန္က ႐ုတ္တရက္ ကြယ္လြန္သြားေၾကာင္း ပါတီတာဝန္ရွိသူမ်ားက သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္သို႔ ေျပာသည္ ။


ပါတီစတင္ထူေထာင္စဥ္ကတည္းကပါ၀င္ခဲ့သူ စိုင္းေစာေအာင္မွာ  ဂ်ဴလိုင္ ၁၅ ရက္ေန႔ကပင္ က်ားေခါင္းပါတီ႐ုံးခ်ဳပ္သို႔ လာေရာက္ကာ ႐ုံးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္ေနခဲ့ၿပီး ဂ်ဴလိုင္ ၁၆ ရက္ေန႔ ညေနပိုင္းက ႐ုတ္တရက္အေမာေဖာက္ကာ ကြယ္လြန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ပါတီေျပာခြင့္ရစိုင္းလိတ္က အတည္ျပဳေျပာဆိုသည္ ။

'ညေန ၆ နာရီ ခြဲေလာက္ကျဖစ္တာအရင္ကေတာ့ ရင္ၾကပ္ေရာဂါရွိတယ္ ။ မေန ့ကေတာင္ ထူထူေထာင္ေထာင္နဲ႔ ကိုးမိုင္က ပါတီ႐ုံးခ်ဳပ္မွာ ႐ုံးလာတက္ေနေသးတယ္။ ႐ုတ္တရက္အေမာေဖာက္လာတယ္ေျပာတယ္ ။  ' ဟု စိုင္းလိတ္က ဂ်ဴလိုင္လ ၁၆ ရက္ေန႔ ည ၈ နာရီခန႔္တြင္ သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္သို႔ ေျပာသည္း ။


မိုးညႇင္းဇာတိျဖစ္သူ စိုင္းေစာေအာင္မွာ သၽွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ စတင္ထူေထာင္ လာခဲ့သည့္ ၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲကာလကတည္းက ပါဝင္လာခဲ့သူလည္းျဖစ္ၿပီး စစ္အာဏာရွင္စနစ္လက္ထက္တေလၽွာက္ ပါတီႏွင့္အတူ မယိမ္းမယိုင္ရပ္တည္ခဲ့သူျဖစ္သည္ ။


ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ အသက္ ၆၈ ႏွစ္အရြယ္ ရွိၿပီျဖစ္သည့္ စိုင္းေစာေအာင္သည္ ခြန္ထြန္းဦးအပါအဝင္ ပါတီထိပ္ သီးေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ သၽွမ္းေခါင္းေဆာင္မ်ား ဖမ္းဆီးခံရၿပီးႏွစ္ရွည္ ေထာင္ဒဏ္က်ခံရစဥ္ ကာလမ်ားတြင္ပါတီမယိုင္လဲေစရန္ အဓိက အခန္းက႑မွတာဝန္ယူ ဦးေဆာင္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ ကိုင္အဖြဲဲ့မ်ားအၾကား ေဖာ္ေဆာင္ေနသည့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္လည္း တက္တက္ႂကြႂကြ ပါ၀င္လွုပ္ရွားေနသူျဖစ္ကာ တိုင္းရင္းသားမဟာမိတ္အဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ ညီညြတ္ေသာတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားမဟာ မိတ္အဖြဲ႕တြင္လည္း အျခားတိုင္းရင္းသားပါတီမ်ားႏွင့္ပူးေပါင္းကာ တိုင္းရင္းသားအေရးအတြက္ လွုပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနသူျဖစ္သည္ ။


စိုင္းေစာေအာင္မွာ သၽွမ္းမ်ိဳးႏြယ္စုအားလုံးပါ၀င္နိုင္သည့္ ညီညြတ္ေရးကို လိုလားသူလည္းျဖစ္ကာ ျမန္မာနိုင္ငံေျမာက္ပို္င္းမွ သၽွမ္းမ်ိဳးႏြယ္စုဆိုင္ရာ နိုင္ငံေရးအင္အားစုမ်ားႏွင့္ သၽွမ္းျပည္နယ္ရွိ သၽွမ္းအင္အားစုမ်ား နိုင္ငံေရးအရ ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္နိုင္ေရးအတြက္ CSSU အေျချပဳ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္လည္း တက္တက္ႂကြႂကြပါ၀င္လွုပ္ရွားေနသူလည္းျဖစ္သည္ ။


သူက ပါတီအတြက္အရမ္းအေရးပါတဲ့ အခန္းက႑မွာရွိတယ္။ ေထာင္မက်ဖူးဘူးဆိုေပမဲ့ ပါတီဒီလိုရပ္တည္နိုင္ေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြေထာင္က်ေနတုန္းကာလတေလၽွာက္မွာ သူက ႀကံ့ႀကံ့ခံရပ္တည္ေပးခဲ့တယ္ ။  ဟု ပါတီအေထြေထြအတြင္းေရးမွူး စိုင္းညႊန႔္လြင္က ေျပာသည္ ။
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ လူငယ္မ်ားအားေနရာေပးလိုသည့္အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ေရာက္ယွာဥ္ၿပိဳင္ျခင္းမရွိသည့္ က်ားေခါင္းပါတီထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ ၅ ဦးအနက္ စိုင္းေစာေအာင္လည္း ပါ၀င္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္ ။

Photo by Sai Sai

သၽွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ SNLD (က်ားေခါင္းပါတီ) က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠဌ ၊ သၽွမ္းျပည္အမ်ိဳးသားတပ္မေတာ္ SNA တည္ေထာင္ကတည္းက ပါဝင္သည့္ ဝါရင့္ (သက္ႀကီး) သၽွမ္းေတာ္လွန္ေရးသမားေဟာင္းႀကီး (ဦး) စဝ္ဆုရဖြန္း အသက္ ၈၄ ႏွစ္သည္ သက္ႀကီး ေရာဂါျဖင့္ က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕ေနအိမ္တြင္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္ ။


စဝ္ဆုရဖြန္းေခၚ  စိုင္းကြမ္းဆာ ေခၚ စိုင္းခမ္းလူ သည္ ဂ်ဴလိုင္လ ၆ ရက္မနက္ပိုင္းက က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕ ေနာင္တုံကန္အနီး  ဝမ္ဖာ့ကမ္ရြာတြင္ သက္ႀကီးေရာဂါျဖင့္ကြယ္လြန္ခဲ့ပါသည္ ။


ေတာ္လွန္ေရးအသိုင္းအဝိုင္းတြင္ ေဆဖန္းမန႔္ ဟု အမည္သြင္သည့္ စဝ္ဆုရဖြန္း၏ က်န္ရွိ႐ုပ္ အေလာင္းအား ဂ်ဴလိုင္လ ၁၁ ရက္တနလၤာေန႔၌ က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕ ေဟြ႕ဖ်မ္းသုသာန္တြင္ သၿဂိဳဟ္ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း  အသုဘအခမ္းအနားစီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေပးသူ စိုင္းလုံယ ကေျပာသည္ ။


စဝ္ဆုရဖြန္းအား သၽွမ္းျပည္အလယ္ပိုင္း ကြန္ဟိန္းၿမိဳ႕နယ္  ကာလိအုပ္စုဝင္  တာ့ေကာ့အုပ္စု တြင္ ဖခင္ဆန္ခတ္းတိယႏွင့္မိခင္ နန္းစမ္ခမ္းတို႔မွ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္တြင္ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ေမာင္ႏွမ ၂ ဦးသာရွိၿပီး ညီမျဖစ္သူမွာ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ေန နန္းယုံးလူ ျဖစ္ပါသည္ ။


စဝ္ဆုရဖြန္းသည္ အသက္ ၂၆ ႏွစ္အရြယ္  ၁၉၅၈  တြင္ က်ိဳင္းတုံေဒသခံ နန္းခမ္းေက်ာက္ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳခဲ့သည္။  ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ ဇနီးသည္ နန္းခမ္းေက်ာက္ က်န္ရစ္ခဲ့သည္ ။


နန္းခမ္းေက်ာက္  ႏွင့္လက္ထပ္ၿပီးမၾကာခင္ SNA တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားအား ေဆးဝါးႏွင့္ စားနပ္ရိ ကၡာမ်ား ပံ့ပိုးေပးသည္ ဆိုသည့္ စြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ မွ ၎အား ဖမ္းဆီးေထာင္ ခ်ခဲ့သည္ ။ ၁၉၅၉ ခု ေထာင္မွလြတ္ေျမာက္သည္ ႏွင့္ ဆရာေတာ္ စဝ္ကုႏၵရ ဦးေဆာင္သည့္ SNA တပ္သို႔ဝင္ေရာက္ကာစစ္မွုထမ္းခဲ့သည္ ။ စည္း႐ုံးေရးတာဝန္ခံ အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းရြက္ရင္း အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္တြင္ လက္နက္ခ်လိုက္ရေသာ္လည္း အမ်ိဳးသားေရး တာဝန္အား ၿမိဳ႕ေပၚမွေန၍ က်ရာက႑တြင္ မျပတ္ထမ္းရြက္ခဲ့သည္ ။ ထို႔ျပင္ သၽွမ္းတိုင္းရင္း သားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ တည္ေထာင္စဥ္မွစ၍ပါဝင္ကူညီေဆာင္ရြက္လာခဲ့ရာ ကြယ္လြန္ခ်ိန္အထိ  SNLD ပါတီ ၏ က်ိဳင္းတုံၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠဌ အျဖစ္ တာဝန္ ထမ္းရြက္ခဲ့သည္ ။

ယခုအခ်ိန္သည္ ေႏြရာသီေက်ာင္းပိတ္ရက္ကုန္ဆုံး၍ စာသင္ေက်ာင္းျပန္ လည္ဖြင့္လွစ္မည့္အခ်ိန္ျဖစ္သျဖင့္ အစိုးရစစ္တပ္မွ တိုင္းရင္းသားေဒသ၌ ထိုးစစ္ဆင္မွုမ်ားကို ရပ္တန႔္သင့္ေၾကာင္း အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စား လွယ္ စိုင္းဝမ္းလွိုင္းခမ္း က ေျပာပါသည္ ။

သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း လားရွိုးၿမိဳ႕နယ္ ဟန္နားေက်း ရြာ ေမာက္ လြမ့္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသို႔ ေရာက္ရွိေနသည့္ ဆိုင္းလိုင္ရြာ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ မ်ားအား SNLD - TYN ႏွင့္ နမ့္လန္ သၽွမ္းစာ/ယဥ္က  စားနပ္ ရိကၡာသြား ေရာက္ေထာက္ပံ့စဥ္ (Photo: Sai Lern)

“ ျပည္တြင္းစစ္ဟာ က်ေနာ္တို႔ရဲ့ အဓိကစိန္ေခၚမွုပါ ။ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ကေလးေတြရဲ့ပညာေရး ၊ စားနပ္ ရိကၡာလုံျခဳံမွုနဲ႔ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္မွုေတြကို ထိခိုက္တယ္ ။ က်ေနာ္တို႔ေဒသမွာ ပညာေရးဟာ နိမ့္က်ေနတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ စစ္ေဘးလည္းထပ္ေရွာင္ေနရတယ္ဆိုေတာ့ ေရနစ္တဲ့သူကို ၀ါးကူထိုးေန သလိုဘဲ ။ အထူးသျဖင့္ အခုလို စိုက္ပ်ိဳးရာသီ ၊ ကေလးေက်ာင္းတက္မယ့္ ကာလမွာ ထိုးစစ္ လုံးဝ မလုပ္သင့္ဘူး ။ အဓိကေတာ့ အစိုးရတပ္ေပါ့ ။ ထိုးစစ္ဆင္မကို ရပ္တန႔္ ေစခ်င္တယ္ ”… ဟု စိုင္းဝမ္းလွိုင္းခမ္း က ေျပာပါ သည္ ။


ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားေဒသ၌ ဖြံ့ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္း တခုမွ မၿပီးေျမာက္နိုင္ေၾကာင္း ၊ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ သည့္ေခတ္ကာလတြင္ အနာဂတ္ေ ခါင္းေဆာင္ျဖစ္လာမည့္ တိုင္းရင္းသားလူငယ္ေတာ္ေတာ္မ်ား မ်ား ေနာက္က် က်န္ေနမွုသည္လည္း စိန္ေခၚမွုႀကီးတရပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ဆို၏ ။


ေမလ ၂၅ ရက္ေန႔၌ သၽွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ SNLD၊ သၽွမ္းလူငယ္ကြန္ယက္ TYN ႏွင့္ နမ့္လန္သၽွမ္းစာေပႏွင့္ယဥ္ေက်းမွု အသင္း တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း လားရွိုးၿမိဳ႕နယ္ ဟန္နားေက်း ရြာ ေမာက္ လြမ့္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသို႔ ေရာက္ရွိေနသည့္ ဆိုင္းလိုင္ရြာ စစ္ေျပးဒုကၡသည္  ၁၃၀ ေက်ာ္အား ဆန္ ၊ အားလူး ၊ ၾကက္သြန္နီႏွင့္ ေငြသားႏွစ္သိန္းခြဲ သြားေရာက္ကူညီခဲ့သည္ ။


“ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေလာက္ကလည္းဒီလိုဘဲ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္  ျပည္သူေတြ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ၾကရတယ္။ ေရွ႕ဆက္ၿပီး ဒီလိုဘဲ ျဖစ္ေနဦးမယ္ဆိုရင္ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ဆိုတာ လမ္းစ မျမင္ေသးဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြး ေႏြးပြဲ ကို ျမန္ျမန္ျပန္စဖို႔ အစိုးရသစ္လည္း လုံးပမ္းေနခ်ိန္မွာ ဒီလိုမျဖစ္သင့္ဘူး ။ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ တဖက္မွာ အပစ္ရပ္ၿပီး တျပည္လုံးၿငိမ္းခ်မ္းေရးေၾက ညာရင္ စစ္ပြဲရပ္နိုင္ၿပီလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္ ” ဟု စိုင္းဝမ္းလွိုင္းခမ္း က ေျပာပါသည္ ။


အစိုးရစစ္တပ္ႏွင့္ သၽွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ/သၽွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ SSPP/SSA တို႔ၾကား တိုက္ပြဲေၾကာင့္ သီေပါၿမိဳ႕နယ္ နမ့္မေက်းရြာအုပ္စုမွ ရြာသူရြာသား ၁၅၀၀ ခန႔္ သီေပါၿမိဳ႕ႏွင့္ လားရွိုးၿမိဳ႕သို႔ စစ္ေျပးေရွာင္ေန ၾကရ သည္ ။