ဂ်ဴလိုင္လ၂၄ရက္ေန႔ဟာ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ပထမဆုံးေသာသမၼတ ေညာင္ေရႊေစာ္ဘြားႀကီးစဝ္ေရႊသိုက္ (စဝ္ဖွလုံ ေယာင္ေဟြ) ရဲ့ ဒုတိယ သားႀကီးျဖစ္တဲ့ သၽွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ SSPP ကို ဦးေဆာင္ဖြဲ႕စည္း ထူေထာင္သူ စဝ္ဇန႔္ေယာင္ေဟြ ကြယ္လြန္ျခင္း ၁၁ ႏွစ္ျပည့္တဲ့ေန႔ျဖစ္ပါတယ္။

ေစာ္ဘြားႀကီးရဲ့သားဟာ သၽွမ္းျပည္သူလူထုအတြက္ ဘယ္လိုေသာ အက်ိဳးျပဳ လုပ္ငန္းေတြမွာပါ၀င္ခဲ့ပါသလဲ။ သၽွမ္းျပည္ေတာ္လွန္ေရးသမိုင္းမွာ ဘယ္ေလာက္ထိ အေရးအပါတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ပါသလဲ။ ဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ စဝ္ဇန႔္ရဲ့ ကိုယ္ေရးသမိုင္းအက်ဥ္းကို ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

စဝ္ဇန႔္ေယာင္ေဟြ

အမည္ စဝ္ဇန႔္ ေယာင္ေဟြ
အျခားအမည္ စဝ္ေဆလိန္ဖ၊ စဝ္ေဆဝိုင္၊ ခြန္လြန႔္ဖွ၊ Eugene Thaike
ေမြးေန႔ ၂၆ / ၄ / ၁၉၃၉
ေမြးရပ္ ျပည္ေထာင္စုသၽွမ္းျပည္
(Federal Shan States) ေယာင္ေဟြ ေဟာ္နန္းတြင္
ေမြးဖြား
ခမည္းေတာ္ ေညာင္ေရႊ(ေယာင္ေဟြ) ေစာ္ဘြားႀကီးစဝ္ေရႊသိုက္
ျပည္ေထာင္စု၏ ပထမဦးဆုံး သမၼတႀကီး (၁၉၄၈-၁၉၅၂)

မယ္ေတာ္ သိႏၷီ(ဆဲန႔္ဝီ) ေစာ္ဘြားႀကီး ခြန္ဆန္တြန႔္ဟုန္း၏ သမီးေ တာ္ ေ ယာင္ေဟြ႕မဟာေဒဝီစဝ္နန္းဟိန္းခမ္း ( သၽွမ္းျပည္စစ္ေကာင္စီ SSWC ဥကၠဌ ေဟာင္း)

ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမ စဝ္ေဆခန္ဖ (စဝ္ေဆ)
စဝ္ေဆလိန္ဖ (စဝ္ဇန႔္)
စဝ္ယိင္းဆီတာ (စဝ္ယိင္း)
စဝ္ေဆဟုန္ဖ (စဝ္မီ) - မတ္လ ၂ ရက္ ၁၉၆၂ ဗိုလ္ေနဝင္းစစ္အုပ္စု အာဏာသိမ္းစဥ္ ရန္ကုန္ စံနန္းတြင္ ပစ္သတ္ခံရ ။
စဝ္ေဆဟန္ဖ (စဝ္ဟန္)
စဝ္ယိင္းရတနာဆိုင္လင္း (စဝ္လင္း)
အိမ္ေထာင္ နန္းႏုႏုျမင့္ (က်ိဳင္းတုံ)
သားသမီး စဝ္အုန္းဖေယာင္ေဟြ႕၊ စဝ္အြမ္ဂ်နားေယာင္ေဟြ႕

ပညာအရည္အခ်င္း
၁၉၅၇ ရန္ကုန္ မက္သဒစ္ေက်ာင္းတြင္ ၁၀ တန္းေအာင္ ။

၁၉၆၁ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ သမိုင္းအဓိကျဖင့္ ဘီေအ (B.A) ေအာင္၊ အဂၤလိပ္စာဌာနတြင္ ကထိကဆရာအျဖစ္ ၀င္လုပ္။

၁၉၆၃ သၽွမ္းျပည္လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ (SSIA) တြင္ေတာ္လွန္ ေရးဝင္လုပ္ (ေနာက္ပိုင္း SSA အျဖစ္ဖြဲ႕စည္း)။ ဗိုလ္ေနဝင္း၏ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီမွ ဖိတ္ၾကားေသာ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္း
ေရးေဆြးေႏြးပြဲသို႔ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္သြားေဆြးေႏြး။

၁၉၆၄ SSA ၏ တပ္မဟာ ၁ တပ္မဟာ ဦးစီးမွူး

၁၉၆၆ SSA ဗဟိုဦးစီးအဖြဲ႕ဝင္ႏွင့္ ဒုစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္

၁၉၆၈ SSA အမွတ္ ၁ စစ္တိုင္းမွူး

၁၉၇၁ သၽွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ SSPP ကို ဦးေဆာင္ဖြဲ႕စည္း ထူေထာင္ၿပီးေနာက္ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွူး အျဖစ္ တာဝန္ယူ ။

၁၉၇၆ ႏွလုံးေရာဂါေၾကာင့္ခ်င္းမိုင္တြင္အနားယူ၊ ႏွလုံးခြဲစိတ္္ကုသ မွုခံယူ ။

၁၉၈၄ The Shan of Burma စာအုပ္ေရးသားထုတ္ေဝ (စကၤာပူအမ်ိဳးသားတကၠသိုလ္တြင္ ပုံႏွိပ္) ။

၁၉၈၅ ကေနဒါနိုင္ငံသို႔ တမိသားစုလုံး ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ ။

၁၉၉၀ နိုင္ငံေရးသိပၸံ မဟာဝိဇၨာ အမ္ေအ (M.A) ဘြဲ႕ရ ။

၁၉၉၆ သၽွမ္းအမ်ိဳးသား ဒီမိုကရက္တစ္အစည္းအ႐ုံး SDU
အတိုင္ ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္အျဖစ္လက္ခံ ။

၁၉၉၇ နိုင္ငံေရးသိပၸံ ဘာသာျဖင့္ Ph.D ပါရဂူဘြဲ႕ရ ။

၁၉၉၈ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (လြတ္ေျမာက္
နယ္ေျမ) UNLD-LA ကို ပါ၀င္ဦးေဆာင္ဖြဲ႕စည္း ။

၁၉၉၉ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးအစီအစဥ္NRP ႏွင့္
ျပည္ေထာင္စု ညြန႔္ေပါင္းအစိုးရ NCGUB ၏အႀကံေပး ပုဂၢိဳလ္ ။

၂၀၀၁ ေနာက္ပိုင္း တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားေကာင္စီ ENC
ျဖစ္လာမည့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားညီ ညြတ္ေရးႏွင့္
ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးေကာ္မတီ (ENSCC ) ၏
အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ ။

၂၀၀၄ ENSCC ၏ ဥကၠဌ ၊ ေမလအတြင္း ေဆးစစ္ၾကည့္ရာ
ဦးေႏွာက္အသားပို အက်ိတ္ေရာဂါေတြ႕ရွိ၊
ဇူလိုင္ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ကြယ္လြန္ အနိစၥေရာက္ ။

စဝ္ဇန႔္ေယာင္ေဟြ၏ အဆိုအမိန႔္အခ်ိဳ႕-

ျပည္ေထာင္စုဆိုတဲ့အဓိပၸာယ္က ဘာလဲ။ ျပည္ေထာင္ေတြလာ စုတာ။ အဓိပၸာယ္ကေတာ့ Federalism ပဲ။ ျပည္မဆိုတာ မရွိဘူး။ အဂၤလန္ England ကိုေတာ့ Unitary Decentralized System လို႔ေခၚတယ္။ တျပည္ ေထာင္စနစ္ပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဗဟိုမွ အာဏာခြဲေဝမွုရွိတယ္ ။

က်ေနာ္တို႔ဆီမွာျဖစ္တာက Unitary ျဖစ္တယ္။ Decentralize မျဖစ္ဘူး။ ျခားနားတဲ့ Unitary နိုင္ငံစနစ္ျဖစ္ေနတယ္။ ဘာျဖစ္လဲ ဆိုေတာ့ ပါလီမန္မွာ အမတ္အမ်ားစုက ဗမာပဲ။ Burma State တင္မကဘဲ ဘယ္လိုသဏ္႑ာန္ေဆာင္သြားလဲဆိုရင္ ျပည္မႀကီးျဖစ္သြားတယ္ ။

အဲဒီတုန္းက ဗမာထဲမွာ Legal Constitutional Lawyer ပဲရွိတယ္။ Constitution Expert မရွိ ဘူး။ ဦးခ်န္ထြန္းဆိုတာ Lawyer ပဲ။ အဲလိုျဖစ္ေနေတာ့ Constitution ဆိုတာ အဂၤလိပ္လက္ေအာက္ျဖစ္ေနေတာ့ အဂၤလိပ္ model ဘဲရွိ တယ္။ အဲဒါကို adapt လုပ္ၿပီးေတာ့ Constitution ျပန္ဆြဲတာပဲလို႔ ယူဆရတယ္။

ရွင္းေနတာက ဗိုလ္ေနဝင္းဟာ အာဏာရခ်င္လို႔ အာဏာသိမ္းတာ ပဲျဖစ္တယ္။ အဲလိုျဖစ္ေတာ့ သူတို႔အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး Federal ကို ခြဲထြက္ေရးလို႔ေျပာတယ္။ တကယ္ဆိုရင္ Federal နဲ႔ခြဲထြက္ေရးကဘာမွ မဆိုင္ဘူး။

ျပည္ေထာင္စုဆိုတာ အိမ္ႀကီးပုံစံမဟုတ္ဘူး။ အိမ္ႀကီးတခုထဲမွာ အိမ္ပိုင္ရွင္ရွိ ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔သၽွမ္းေတြ၊ ကခ်င္ေတြက အခန္းခြဲေဝ ေပးၿပီးေနရတဲ့လူေတြမဟုတ္ဘူး။ ျပည္ေထာင္စု ဆိုတာ ရြာပုံစံပါ။ ရြာထဲမွာ အိမ္ႀကီးရွိမယ္။ အိမ္ငယ္ရွိမယ္။ တခ်ိဳ႕အိမ္က မိသားစုဝင္ ၄-၅ ေယာက္ရွိမယ္။ တခ်ိဳ႕မိသားစုက ႀကီးမယ္။ လူ ၁၀-၂၀ ေယာက္ရွိ ခ်င္ရွိမယ္။ အိမ္ႀကီးႀကီးရွိမယ္။ အိမ္ေသးေသး ရွိ မယ္။ ဆင္းရဲတဲ့အိမ္ရွိမယ္။ ခ်မ္းသာတဲ့အိမ္ရွိမယ္။ ဒီရြာထဲက အိမ္ေတြဟာ ကိုယ့္ဝင္းကိုယ့္ၿခံ ထဲမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ပဲဲ။ ခင္ဗ်ားတို႔မိသားစု က ဆန္ပဲဲစိုက္ရ မယ္။ ေျမပဲမစိုက္ ရဘူးလို႔ဘယ္သူမွ အမိန႔္မခ်ဘူး။ အခုငါတို႔ ဒီရြာမွာ ႏြားေမြးရမယ္။ မင္းတို႔ၾကက္မေမြးရဘူးလို႔ဘယ္သူမွ မေျပာဘူး။ ႏြား ေမြးခ်င္တဲ့လူေမြး၊ ၾကက္ေမြးခ်င္တဲ့လူေမြး၊ ကုန္သည္ျဖစ္ခ်င္တဲ့လူျဖစ္၊ ဒီလို ရြာပုံစံက Federal ပဲ။

သံအမတ္ေတြ Washington DC မွာ seminar အတူတက္တုန္း
က်ေနာ္က Federal အေၾကာင္း paper တင္တာကိုး။ Publicly Officially မဟုတ္တဲ့ နားတဲ့အခ်ိန္၊ အျပင္မွာ ႏွုတ္ဆက္စကားေျပာေတာ့ ဗမာ senior ambassador ေတြေျပာတာက ဟုတ္တယ္တဲ့ က်ေနာ္တို႔လည္းသေဘာတူ ပါတယ္။ ခင္ဗ်ားဖတ္တဲ့ စာတမ္း paper ကို က်ေနာ္တို႔ကန႔္ကြက္ဖို႔ လုံးဝမရွိပါဘူး။ ဒါကို က်ေနာ္တို႔နားလည္ပါတယ္။ ဒီလိုပဲဲျဖစ္ရမယ္တဲ့။ ဒါေပမယ့္ အခုခ်ိန္မွာ ေတာ့ ဖက္ဒရယ္ဆိုတဲ့စကားလုံးကို မသုံးနိုင္ဘူးလို႔ေျပာတယ္။

မွတ္ခ်က္ - သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္မွ ထုတ္ေဝေသာ (ကြန္းခို) စာေစာင္မွထုတ္ႏုတ္ ေဖၚျပသည္။