လာမည့္ရက္ေပါင္း ၄၀ အတြင္း ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာနိုင္ငံတဝွမ္းလုံးမွာ အေထြေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲႀကီး က်င္းပေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ လူမွုေရး စစ္ေရးေတြၾကားမွာ သၽွမ္းျပည္ နယ္ အတြင္းက ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းတခ်ိဳ႕ အခ်ိန္လုၿပီး မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရး ဆင္းေနရ ပါတယ္ ။ တခ်ိဳ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ စည္း႐ုံးေရး ပင္မဆင္းရေသးပါဘူး ။

လြန္ခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာ ၁၃  ရက္က သၽွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း လြယ္လင္ခရိုင္ မိုင္းပြန္ၿမိဳ႕နဲ႔ ၁၈ မိုင္အကြာ ေနာင္ပါတက္ ေက်းရြာက ရြာဘုန္းႀကီး ေက်ာင္းဝန္းထဲ ဝါတြင္း ဥပုဒ္ေန႔ အလွူပြဲ အတြက္ ရြာသားေတြ ဆြမ္းဟင္းျပင္ ဆင္ခ်က္ျပဳေနတုန္း လက္နက္ႀကီးက်ည္ဆံက်မွန္လို႔ တစ္ဦးေသဆုံးၿပီး ၆ ဦးဒဏ္ရာရရွိခဲ့တယ္ ။


အခုလိုရြာသားေတြ လက္နက္ႀကီးမွန္ၿပီး ဒုကၡေရာက္ေနခ်ိန္မွာေတာ့ စိုင္းသိန္းေအာင္ တစ္ေယာက္ က်ားေခါင္းပါတီအတြက္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးေတြ လုပ္ေနတာေတြ ေဘးခ်ိတ္ လို႔ ကူညီေရးအလုပ္ ကို ဦးစားေပးလုပ္ခဲ့တယ္ ။


“ ျပည္သူေတြ ဒုကၡေရာက္ေနခ်ိန္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးဖို႔ မသင့္ေတာ္ဘူး။ အခုဆို မဲဆြယ္ဖို႔ ေမ့ၿပီး ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ ျပည္သူေတြကို ကယ္သင့္တယ္။ အကူအညီလိုတယ္ ” လို႔ သူကေျပာ တယ္ ။


နိုင္ငံတြင္းနယ္ေျမအက်ယ္ျပန႔္ဆုံးျဖစ္တဲ့ သၽွမ္းျပည္နယ္ရဲ့ ေတာင္ပိုင္းနဲ႔ေျမာက္ပိုင္း ေဒသ ေတြမွာ အစိုးရစစ္ တပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြရဲ့ တိုက္ပြဲေတြမၾကာခဏ ျဖစ္ပြား ေနတဲ့ အတြက္ ယခုေရြး ေကာက္ပြဲကာလမွာေတာ့ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေရးနဲ႔ လုံျခဳံေရး ကိစၥဟာ ပါတီနဲ႔ ေဒသခံေတြ အဓိကရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပသနာပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္ ။


“ ရြာထဲမွာ အခု အေျခအေနေတြက ရွုပ္ေထြးေနတယ္ ။ မဲဆြယ္ဖို႔ မျဖစ္နိုင္ေသးဘူး ။ ရြာသားေတြ လည္း အိမ္မျပန္ရဲေသးဘူး ။ လုံျခဳံမွုမေကာင္းေသးဘူး ။ မဲဆြယ္လုပ္ဖို႔လည္း လုံၿခံဳမွုမရွိေသးဘူး ။” လို႔ သၽွမ္းတိုင္း ရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ( SNLD) ပါတီမွ လြယ္လင္ခရိုင္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္ (၁)  ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း စိုင္းဆိုင္ဝမ္း က ေျပာပါတယ္ ။


စက္တင္ဘာလ ၈ ရက္က စၿပီး ပါတီကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးခြင့္ ရေပမယ့္ ျပည္သူေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံၿပီး မဲဆြယ္စည္းလုံးေရးလုပ္ဖို႔ ပါတီတိုင္းက အခက္ခဲရွိေနပါတယ္ ။


“ ဒီအခက္အခဲက ၾကာသြားရင္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ကို ထိခိုက္နိုင္တယ္ ” လို႔ သၽွမ္းတိုင္းရင္း သားမ်ား ဒီမိုေရစီအဖြဲ႕ ခ်ဳပ္၏ ဗဟိုအလုပ္မွူေဆာင္ ဦးခင္ေမာင္ညြန႔္ (ေခၚ) စိုင္းခမ္းပိန္ဖွက ေျပာတယ္ ။


သၽွမ္းေျမာက္ပိုင္း ၊ ေတာင္ပိုင္း ေတြမွာ အစိုးရ စစ္တပ္ တိုက္ခိုက္ေရးတပ္ ခမရ ခလရ တပ္ရင္း ေပါင္း ၁၈၀ ေက်ာ္အျပင္ ေအာက္ျပည္မွလာတဲ့ တပ္မ ၁၁ ၊ ၃၃ ၊ ၆၆ ၊ ရ၇ ၊ ၈၈ ၊ ၉၉ တို႔လည္း လွုပ္ရွားပါတယ္ ။ ဒါ့အျပင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ ေတြျဖစ္တဲ့ RCSS/SSA ၊  TNLA ၊ PNO ၊ SSPP/SSA ၊ KIA စတဲ့ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႕ေတြ အေျခခ် လွုပ္ရွားေနတာပါ ။


တိုင္းရင္း လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ အစိုးရတပ္ေတြရဲ့ တိုက္ပြဲေတြကလည္း မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားတတ္ၿပီး ဒီတိုက္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေဒသခံေတြဟာ ၿမိဳ႕တက္ေဆြမ်ိဳးေတြထံ ခိုလွုံေနခဲ့ၾကရ တာရွိသလို အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္း ၊ တ႐ုတ္ဘက္ သြားၿပီးအလုပ္လုပ္ေနတာ ေတြရွိေနၾကပါတယ္ ။


တစ္နိုင္ငံလုံး အပစ္ရပ္ဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနတယ္လို႔ သၽွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ (RCSS/SSA) ဘက္ က  ဂ်ဴလိုင္လ ၁၇ ရက္က သေဘာထား ထုတ္ျပန္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာပဲ လြယ္လင္ ၊ နမ့္ဆန္ၿမိဳ႕နယ္ ၊ ကြန္ဟိန္းၿမိဳ႕နယ္ ၊ ေမာက္ မယ္ၿမိဳ႕နယ္ ၊ လင္းေခးၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕ နယ္ေတြမွာ အစိုးရစစ္ တပ္နဲ႔ တိုက္ပြဲေပါင္း ၆ ႀကိမ္ထက္မနည္း ျဖစ္ပြားခဲ့တယ္ ။


ဒီနယ္ေျမေတြ အားလုံးက လာမယ့္ နိုဝင္ဘာ ၈ ရက္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမယ့္ေနရာေတြ ျဖစ္ပါတယ္ ။


“ မဲ ထဲ့ခ်င္တဲ့ စိတ္ဆႏၵေတာ့ တအားရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ေနတဲ့ရြာမွာခဏခဏ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ ေနေတာ့ လုံျခဳံမွုမရွိဘူး။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ စိတ္ကူးထဲဘာမွ မသြင္းနိုင္ဘူး ” လို႔ သၽွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း ကြတ္ခိုင္ၿမိဳ႕ ပန္ကူေက်းရြာ စစ္ေျပးေရွာင္စခန္းက ေဒၚေအအို ကေျပာပါတယ္ ။ ပန္ကူ စစ္ေျပးစခန္းမွာ ေဒၚေအအိုအပါအဝင္ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ လူဦးေရ ၅၇၉ ဦး ရွိေနပါတယ္ ။


သၽွမ္းျပည္တပ္မေတာ္  (RCSS/SSA) ကေတာ့ ၄င္းရဲ့  ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမေတြျဖစ္တဲ့ ေနရာေတြမွာ ပါတီမဲဆြယ္ျခင္း နဲ႔ စည္း႐ုံးေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဘးကင္းလုံျခဳံမွုရွိ သည့္အခ်ိန္ထိ  ေခတၱရပ္ဆိုင္းေပးထားေပးဖို႔္ ယခုလ ၁၆ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခ်က္ထုတ္ ျပန္ ထားပါတယ္ ။


RCSS/SSA ကေျပာခြင့္ရ ဗိုလ္မွုးႀကီး စိုင္းလွ က “ လုံျခဳံစိတ္ခ်မွု မရွိေတာ့တဲ့အတြက္ စည္း႐ုံးေရးဆင္းတာေတြ ယယာယီရပ္နားဖို႔ပါ ။ လုံျခဳံစိတ္ခ်မွုရွိမွ စည္း႐ုံးေရးျပန္ဆင္းဖို႔ပါ ။” လို႔ ေျပာပါတယ္ ။


သၽွမ္းျပည္တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ စာထုတ္ထားေပမယ့္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲကို ရပ္ဆိုင္းမွာ မဟုတ္ဘဲ ရည္မွန္းခ်က္တိုင္း လုပ္သြားမယ္လို႔့္ သၽွမ္းျပည္နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဥကၠဌ ဦးပြင့္ ကေျပာပါတယ္ ။


တေအာင္းေက်ာင္းသားႏွင္ လူငယ္မ်ားအဖြဲ႕ TSYU တြဲဖက္ အေထြေထြအတြင္းေရးမွူး မိုင္းမ်ိဳးေအာင္ က ေတာ့ သၽွမ္းေျမာက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ တအာင္းတိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ (TNLA) ဘက္က ေရြးေကာက္ပြဲကို အေႏွာင့္အယွက္ မေပးဘူးဆိုတာေၾကညာ ထားေပမယ့္ လည္း တပ္မေတာ္ဘက္က ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ထုတ္ျပန္ထားတာ မရွိေသးတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ျပည္သူေတြက ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္စရာေတြရွိ ေနတယ္လို႔ ေထာက္ျပတယ္ ။


“ က်ေနာ္ အဓိက စိုးရိမ္ေနတာက  ရြာတိုင္းမွာ မဲ႐ုံေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မလုပ္နိုင္တာ မ်ိဳး မဲဆႏၵရွင္ေတြ လည္း မဲေပးတဲ့ေနရာမ်ိဳးမွာ လႊတ္လႊတ္လပ္လပ္ မဲေပးနိုင္တာမ်ိဳး မေပးနိုင္တာဘဲ စိုးရိမ္တယ္ ” လို႔ မိုင္းမ်ိဳးေအာင္က ဆက္ေျပာပါတယ္ ။


သၽွမ္းျပည္နယ္မွာ အမ်ိဳးသား ၊ ျပည္သူႏွင့္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္အတြက္  ၂၉ ပါတီ က ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၈၆၆ ဦး ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမွာပါ ။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလတုန္းကေတာ့ သၽွမ္းျပည္အေရွ႕ပိုင္း ၀ တပ္ဖြဲ႕ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမနဲ႔ မိုင္းလားတပ္ဖြဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေၿမ အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္ ၅ ခု ဟာ လုံျခဳံမွုအေၿခ အေနမရွိတဲ့အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပ နိုင္ခဲ့ပါဘူး ။


သၽွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း လြယ္လင္မဲဆႏၵနယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း စိုင္းဆိုင္ဝမ္း ကေတာ့  “ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ေအာင္ေတာ့ တိုက္ပြဲေတြ ရပ္ေစခ်င္တယ္ ။ ရြာသားေတြလည္း ၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ မဲဆႏၵေတြကို ထည့္နိုင္ေအာင္ ရြာသားေတြ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ခ်ိန္မွာ မဲဆႏၵေတြ သူတို႔ စိတ္ဝင္စားမွာ မဟုတ္ဘူး။ နဲနဲေတာ့ခက္တယ္ ” လို႔ ကေျပာတယ္ ။


လက္ရွိအေျခအေနမွာလည္း လုံၿခံဳေရးျပသနာနဲ႔ မဲဆြယ္စည္းေရး အခက္အခဲေတြရွိေနတဲ့ အတြက္ သ်မ္းျပည္နယ္မွာ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲ အေျခအေနဘယ္လိုရွိမလဲ ဆိုတာကို ပါတီေတြေကာ ေဒသခံလူထုပါ သိခ်င္ေနပါတယ္ ။


လူထုအေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲကို အာ႐ုံစိုက္လာတာ ၊ မဲေပးဖို႔ စိတ္ဓါတ္ျပင္းထန္လာတာဟာ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ရင္ လူထုပဲခံေနရာတာေၾကာင့္လို႔ ကိုစိုင္းသိန္းေအာင္ ကေျပာတယ္ ။