ဓါတ္ပုံ- ေမလ ၂၈ ရက္ေန႔က က်င္းပေသာ UPDJC အစည္းအေဝးတြင္ ေတြ႕ရေသာ  ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ RCSS/SSA  မွ ဒုတိယ ဗိုလ္မွူးႀကီး စိုင္းငင္း

၂၀၁၇ ေမ ၂၄ ရက္ မွ ၂၉ ရက္ေန႔ အထိ ၆ ရက္ၾကာက်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ညီလာခံ ကေန ျပည္ေထာင္စု သေဘာတူညီခ်က္ အစိတ္အပိုင္း ၁ ကို သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ပါတယ္။ ညီလာခံ အပိတ္မိန႔္ခြန္း မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ‘ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ကို လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ ရရွိတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ စိတ္ဓါတ္က်စရာေတြ၊ စိတ္ဓါတ္ႂကြစရာ ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီးမွ အခုလို ရရွိလာတာျဖစ္ပါတယ္’ လို႔ ေျပာပါတယ္။ ေဆြးေႏြးခ်ိန္မွာ ရင္ခုန္စရာေတြ ဘာေတြမ်ားရွိပါသလဲ၊ ဒီညီလာခံႀကီးကေန တိုင္းရင္းသား လူထု အတြက္ဘာေတြမ်ား အက်ိဳးအျမတ္ရရွိပါသလဲ။ ၂၁ရာစု ပင္လုံ ဒုတိယအစည္းအေဝး တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ RCSS အတြင္းေရးမွူး (၃) ျဖစ္သည့္ ဒုတိယ ဗိုလ္မွူးႀကီး စိုင္းငင္း ကို သၽွမ္းသံေတာ္ဆင့္သတင္း ဌာနက ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းထားပါတယ္။


ေမး။ ။ ခြဲမထြက္ေရးမူနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အႀကိတ္အနယ္ ေဆြးေႏြးၾကတယ္လို႔ ၾကားပါတယ္ အဲဒါကို ရွင္းျပပါဦး။


ေၿဖ ။ ။ နိုင္ငံေတာ္၏ နယ္ေျမအပိုင္းအျခားဟူသမၽွသည္ နိုင္ငံေတာ္မွ မည္သည့္အခါမွ ခြဲမထြက္ရ ဆိုတဲ့မူကို ညီလာခံ နိုင္ငံေရးကဏ္႑ေဆြးေႏြးပြဲမွာ အႀကိတ္အနယ္အရွိဆုံး အျငင္းခုံရဆုံး အေျခအတင္အျဖစ္ဆုံး ေခါင္းစဥ္ တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လုံးကလည္း ဒါကိုနားစြင့္ေနပါတယ္။ နိုင္ငံေရးပါတီ အစုအဖြဲ႕က ပါတီတစ္ခ်ိဳ႕ နဲ႔ EAOs အစုအဖြဲ႕ေတြက ဒါကို ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအေျခခံမူမွာ မထည့္သြင္းဖို႔ ကန႔္ကြက္ေဆြးေႏြးၾက ေပမယ့္ တပ္မေတာ္အစုအဖြဲ႕ လက္မခံတဲ့အတြက္ ဒီကိစၥဟာ UPDJCအစည္း အေဝးကို တင္ျပအဆုံးအျဖတ္ယူရမယ့္ အေနအထားျဖစ္လာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ညီလာခံကို တစ္ရက္ထပ္တိုးၿပီး UPDJC အစည္းအေဝးကို ေမလ ၂၈ ေန႔မွာ ေခၚယူက်င္းပပါတယ္။ ဒီမွာလည္း ဒီခြဲမထြက္ရမူကိုပဲ အဓိက အႀကိတ္အနယ္ အေျခအတင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔RCSSနဲ႔နိုင္ငံေရးပါတီအစုအဖြဲ႕ရဲ့ ပါတီတစ္ခုက ဒီမူကို ခ်န္လပ္ဖို႔ ထပ္မံ တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆုံးေတာ့ ဒီမူနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဒီညီလာခံမွာ အားလုံး သေဘာတူလက္ခံနိုင္ဖို႔ မျဖစ္နိုင္တဲ့အတြက္ အစုအဖြဲ႕ငါးခုစလုံးက ဒီမူကို ေနာင္ညီလာခံေတြမွာပဲ ဆက္လက္ ေဆြး သေဘာတူၾကပါတယ္။


ေမး။ ။ ဒီခြဲမထြက္ရမူ ထည့္သြင္းတာနဲ႔ပတ္သက္တာေရာ ဘယ္လိုသေဘာထားရွိသလဲ။


ေျဖ။ ။ ဒါက ျပည္ေထာင္စုဂုဏ္သိကၡာနဲ႔လည္းဆိုင္တယ္။ ဖက္ဒရယ္မူနဲ႔လည္း မကို္က္ညီဘူး။ အမ်ိဳးသား အဆင့္ နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲ ေလးေနရာကေန တင္သြင္းလာတဲ့ စာတမ္းေတြနဲ႔ တပ္မေတာ္အစုအဖြဲ႕ရဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ကိုသာ အေျခခံၿပီး ထည့္သြင္းတာျဖစ္တယ္။ အနည္းစုရဲ့ သေဘာထားသာျဖစ္ေသးတယ္။ အမ်ိဳးသားအဆင့္ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ မလုပ္ေသးတဲ့ တျခားတိုင္းရင္းသားနဲ႔ NCA မထိုးနိုင္ေသးတဲ့ ညီေနာင္ တိုင္းရင္းသား ေတာ္လွန္ေရး လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ့ သေဘာထားေတြက ဘယ္လိုရွိ သလဲ မသိရေသးဘူး။ ကဏ္႑အလိုက္ အစုအဖြဲ႕ အသီးသီးေတြၾကားမွေတာင္ ဒါကို ေက်ေက်လည္လည္ မေဆြးေႏြးရေသးဘူး။ အထူသျဖင့္ EAOs နဲ႔ နိုင္ငံေရးပါတီ အစုအဖြဲ႕ေတြၾကားမွ ဘာမွ မယ္မယ္ရရ မေဆြးေႏြး ရေသးေတာ့ ဘာဘုံသေဘာထား တူညီခ်က္ေတြလဲ မရၾကေသးပါဘူး။ ဒါ ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔က ဒီခြဲမထြက္ရမူကို ပယ္ဖ်က္ေပးပါလို႔ ေျပာတာ ျဖစ္ပါတယ္။


ေမး။ ။ ခြဲမထြက္ခြင့္ရမူကို ခ်န္လပ္ထားသလို က်န္တဲ့ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္နဲ႔ ျပည္နယ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပ ေဒကိစၥေတြကို္လဲ ခ်န္လပ္ထားဖို႔ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္အစုအဖြဲ႕က ေတာင္းဆိုတယ္လို႔ ၾကားမိပါတယ္ ဟုတ္ပါသလား။


ေျဖ။ ။ ဟုတ္ပါတယ္ ဒါကေတာ့ အလဲအထပ္ လုပ္တဲ့သေဘာမ်ိဳး အစိုးရနဲ႔တပ္မေတာ္အစုအဖြဲ႕ ေတာင္းဆို တာျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္နဲ႔ ျပည္နယ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို လိုခ်င္ရင္ ခြဲမထြက္ရမူကို လက္ခံ ရမယ္ ဆိုတဲ့သေဘာျဖစ္ပါတယ္။ ခြဲမထြက္ရမူကို ခ်န္ရင္က်န္တဲ့ႏွစ္ခုကိုလည္း ခ်န္ထားရမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာ ပါ။


ေမး။ ။ ဒီကိစၥ နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္အစုအဖြဲ႕က အက်ပ္ကိုင္တဲ့နည္းသုံးတယ္လို႔ ျမင္မိပါ သလား။ ဒီလိုလုပ္တဲ့အေပၚမွာ ဘယ္လို ျမင္ပါသလဲ။


ေျဖ`။ ။ ဟုတ္ပတယ္။ ဒါမ်ိဳးက မျဖစ္သင့္မျဖစ္ထိုက္တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ပါ။ ဒါက ညီလာခံ အဖြင့္မိန႔္ခြန္းမွာ ေျပာၾကားတဲ့ နိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ရဲ့ ႁမြက္ၾကားခ်က္နဲ႔ လုံးလုံးဆန႔္က်င္တာျဖစ္တယ္။ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္က ဖြင့္ပြဲေန႔မွာ နိုင္ငံေတာ္ရဲ့ ေရွ႕ေရးခရီးအတြက္ ေလၽွာက္လွမ္းရာမွာ အားလုံးနဲ႔ ညႇိႏွိုင္း ေဆြးေႏြးၿပီး ေျခလွမ္းေတြလွမ္းေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားႀကိဳက္မယ့္နည္းေတြရွာၿပီး ဖိအားေပးတာမ်ိဳး၊ နိုင္ငံေရးအရ အက်ပ္ကိုင္တာမ်ိဳး ကၽြန္မတို႔လုပ္မွာ မဟုတ္ ပါဘူး။ အားလုံးနဲ႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးညႇိႏွိုင္းၿပီး အားလုံး လက္ခံနို္င္တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရရွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္သြားမယ္ လို႔ ေျပာၾကားသြားတာရွိတယ္။ ယုံၾကည္မွုတည္ေဆာက္ရာမွာ အေျပာနဲ႔ အလုပ္ တစ္ထပ္တည္းက်ဖို႔ဟာ သိပ္ကို အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္ခ်ဳပ္ကလည္းေျပာတယ္။ လက္မွတ္မထိုးနိုင္ေသးတဲ့ EAOs ေတြကို ပါဝင္လာေရးအတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတံခါး အျမဲဖြင့္ထားၿပီး လက္ကမ္းႀကိဳဆိုလ်က္ရွိတယ္ဆိုတာေလ။ ဒီလို အက်ပ္ကိုင္သလိုမ်ိဳးနည္းေတြ သုံးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ က်န္တဲ့ EAOsေတြအတြက္ တံခါးက ထာဝရပိတ္သြားမွာ ကို စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္မိပါတယ္။ ေမး။ ။ညီလာခံ မတိုင္မီ RCSSက ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္ထုတ္ထားတာရွိတယ္ေလ။ ညီလာခံ သေဘာ တူညီ ခ်က္ေတြကို လက္မွတ္ထိုးဖို႔ အဆင့္သင့္မျဖစ္ေသးဘူး ဆိုတာရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေမ ၂၉ ရက္ ညီလာခံ ေနာက္ဆုံးေန႔မွာ ကဏ္႑အလိုက္အစုအဖြဲ႕မွာ ပါဝင္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္း တဖြဲ႕ခ်င္းအလိုက္မဟုတ္ဘဲ အစုအဖြဲ႕ အလိုက္ လက္မွတ္ေရးထိုးေတာ့ EAOs အစုအဖြဲ႕ရဲ့ကိုယ္စားKNU ဒုတိယဥကၠ႒ ဖဒိုေစာကြယ္ထူးဝင္း ပါဝင္လက္မွတ္ေရးထိုးသြားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီအေပၚမွာေရာ RCSS ရဲ့သေဘာထား ကဘယ္လို ရွိပါသလဲ။ သၽွမ္းလူထုတစ္ရပ္လုံးကလည္း သိခ်င္ေနၾကပါတယ္။


ေျဖ။ ။ ကို္ယ့္ေၾကာင့္ NCA ျပ႒ာန္းခ်က္အရ ျဖစ္ေပၚလားတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုလုံး ပ်က္မသြား ေရးေရွးရွုၿပီး EAOs အစုအဖြဲ႕က ဝင္ထိန္းေပးတာျဖစ္တယ္။


ေမး ။ ။ ဘာကို ၀င္ထိန္းေပးတာပါလဲ။


ေျဖ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ပါ။ က်ေနာ္တို႔ EAOs ျမင္တာ ဒီညီလာခံက ရရွိလာတဲ့ ဖက္ဒရယ္အေျခခံမူတစ္ခ်ိဳ႕ဟာ ၿပီးျပည့္စုံမွု မရွိေသးဘူး။ အနည္းစုရဲ့ သေဘာထားပဲ ရွိေသးတယ္။ ကိုယ္စားျပဳမွုအေနနဲ႔လည္း အရမ္းနည္းေနေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ရရွိလာတဲ့ ဖက္ဒရယ္အျခခံမူေတြကို ဒီညီလာခံမွာ မူဝါဒအျဖစ္ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတူစာခ်ဳပ္ရဲ့ အစိတ္အပိုင္းအေနနဲ႔ ထည့္သြင္း ၿပီး အၿပီးသတ္းလက္မွတ္ေရးထိုးတာ မလုပ္ေသးဘဲ သေဘာထားစုစည္းခ်က္ အေနျဖင့္သာ ယာယီထားရွိဖို႔ က်ေနာ္တို႔က အဆိုျပဳတယ္။ ဒါကို ကိုယ့္ေဆြးေဆြးဖက္ရဲ့အစုအဖြဲ႕တစ္ခုက ဘယ္လို႔မွ လက္မခံနိုင္ေၾကာင္း NCA Process အတိုင္းပဲ ဒီညီလာခံမွာ တခါတည္း လက္မွတ္ေရးထိုးဖို႔လိုေၾကာင္း၊ ဒီလို မွမလုပ္ရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုလုံးကို ရပ္ပစ္ရမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုလုံး ပ်က္ခ်င္ပ်က္သြားပါေစ လုံးဝဂ႐ုမစို္က္ေၾကာင္း တင္းတင္းမာမာ ေဆြးေႏြးတာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အစည္းအေဝး ခဏရပ္ေပးဖို႔ လုပ္လိုက္ရၿပီး က်ေနာ္တို႔ EAOs အစုအဖြဲ႕ၾကားမွာ ထပ္မံညႇိႏွိုင္းဖို႔ ျဖစ္လာ တယ္။ လက္မွတ္ထိုးဖို႔ က်ေနာ္တို႔ထဲက RCSS အပါအဝင္ တစ္ခ်ိဳ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြ သေဘာမတူေပမယ့္ အမ်ားစုရဲ့ သေဘာထားကို ေလးစားေသာအားျဖင့္လည္းေကာင္း၊ က်ေနာ္တို႔EAOs (၈)ဖြဲ႕အၾကား ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ျခင္းTOR အရလည္းေကာင္း၊ ကိုယ့္ေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုလုံး ပ်က္သြားတယ္ ဆိုတဲ့သေဘာမ်ိဳး သမုတ္ခံရမွာ မျဖစ္ေစလိုတဲ့အတြက္ မလြဲသာ လိုက္ေလ်ာေပးလိုက္ရတာပါ။ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတူစာခ်ဳပ္မွာ ထည့္သြင္းမယ့္ ဖက္ဒရယ္အေျခခံမူေတြဟာ အေသမဟုတ္ပဲ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ထားေပးရမယ္ ဆိုတာကိုေတာ့ UPDJC အစည္းအေဝးမွာ အစုအဖြဲ႕အားလုံးက သေဘာတူခဲ့ပါတယ္။
ေမး။ ။ ညီလာခံ ရရွိလာတဲ့ရလဒ္ေတြအေပၚမွာ ဘယ္လိုျမင္သလဲ။


ေျဖ။ ။NCA အရၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တိုးတက္မွု အတန္အသင့္ရွိတယ္လို႔ ဆိုနိုင္ပါတယ္။ NCA Road Map (၇)ဆင့္ရွိရာမွာ အခုက အဆင့္ (၅)ေရာက္ေနၿပီေလ။ ဒါေပမယ့္ အႏွစ္သာရ ပိုင္အေနနဲက ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေတာ့ ဘာမွမယ္မယ္ရရ မရွိေသးပါဘူး။ အေရးႀကီးလွတဲ့ နိုင္ငံေရးကဏ္႑နဲ႔ လုံျခဳံေရး ကဏ္႑ေတြမွာ ဟုတ္တိ ပတ္တိ ဘာရလဒ္မွ မရရွိေသးပါဘူး။ လုံျခဳံေရးကဏ္႑ဆိုရင္ ပိုေဝးေသးတယ္ ေဆြးေႏြးဖို႔ ေခါင္စဥ္ေလး ကိုေတာင္ မူအျဖစ္ခ်မွတ္နိုင္ဖို႔ ေဆြးေႏြးဆဲ အဆင့္မွာပဲ ရွိေသးတယ္။


ေမး။ ။ ညီလာခံတစ္ခုလုံးျခဳံငုံၿပီး ဘာမ်ားသုံးသပ္ေျပာခ်င္ပါေသးလဲ။


ေျဖ။ ။ ေဆြးေႏြးတဲ့ ေနရာမွာ တန္းတူရည္ ေျပာဆိုဆက္ဆံဖို႔လိုအပ္တယ္။ ဒီတစ္ႀကိမ္ညီလာခံမွာ ဒီအခ်က္က အမ်ားႀကီး အားနည္းေနေသးတယ္။ ေဆြးေဆြးဖို႔ အခ်ိန္အမ်ားႀကီးေပးဖို႔ လိုတယ္။ EAOsေတြ NCAထိုးၿပီးတဲ့အဖြဲ႕ေတြေရာ မထိုးနိုင္ေသးတဲ့အဖြဲ႕ေတြမွာပါ ဒီထက္မက စုစည္းက်စ္လစ္ဖို႔လိုပါတယ္။ NCA Process တစ္လုံးနဲ႔ နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးမွု ဆိုင္ရာ မူေဘာင္ (FPD)ျပန္လည္သုံးသပ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဒီညီလာခံမွာ အဆုံးအျဖတ္ရယူရာမွာ နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးမွု ဆိုင္ရာ မူေဘာင္ (FPD) အတိုင္း လိုက္နာျပဳလုပ္ျခင္းမရွိဘဲ ဖုတ္ပူမီးတိုက္ တရြတ္တိုက္ဆြဲၿပီး အဆုံးအျဖတ္ အတည္ျပဳခ်က္ေတြ ရယူတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ NCAျပ႒ာန္းခ်က္မွာ ပါတဲ့အတိုင္း ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္ေတြအတြက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ ယႏၲရားေတြ ေသေသခ်ာခ်ာ ႀကိဳတင္ခ်မွတ္ထား ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္အတြင္းကို ဝင္ေရာက္မလာနိုင္ေသးတဲ့ အဖြဲ႕စည္းေတြအတြက္လည္း ဝင္ရာလမ္းေၾကာင္း ပိတ္မသြားေရး ေဆာင္ေပးဖို႔လည္း အလြန္အေရးႀကီး ပါတယ္။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။


ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ၆ ရက္တာ ကာလတြင္ နိုင္ငံေရး၊ လူမွုေရး၊ စီးပြါးေရ၊ လုံျခဳံေရး၊ ေျမယာႏွင့္သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ အစရွိေခါင္းစဥ္ႀကီး ၅ ခုအႀကိတ္အနယ္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီး ၃၇ ခ်က္သဘာတူညီခ်က္ရရွိခဲ့သည္။ လုံျခဳံေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီးေဆြးေႏြးခ်က္မေအာင္ျမင္ေသးသျဖင့္ သေဘာတူညီခ်က္မရရွိေသးေပ။