တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ်လူင် ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပၢင်လူင် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ဝၼ်းႁႅၵ်ႈမိူဝ်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ UN ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ၵူႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်၊ ၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းထုၵ်ႇလႆႈၶဝ်ႈပႃး 30% ။

ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၿၼ်ႊၶီႊမုၼ်ႊ  ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်း (Photo by Saihsaileng)

ပၢင်ၵုမ်လူင် ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပၢင်လူင် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းႁႅၵ်ႈမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 31/08/2016 ၊ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈႁူင်းႁေႃ MICC II တီႈဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UN) ၿၼ်ႊၶီႊမုၼ်ႊ  ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းတီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈ ပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ်လူင်ဝႃႈ- သဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ယိုတ်ႈယၢဝ်းမႃးသေ ဢမ်ႇၵႄႈလိတ်ႈလႆႈပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်၊ တီႈဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးပၼ်ႁႃငၢႆႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇတေမီးၽွၼ်းလီၵူႈပႃႈၵူႈၾၢႆႇၼၼ်ႉ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၺၢၼ်ႇ ပၺ်ၺႃႁႂ်ႈတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈသေ ၶႂ်ႈၶဝ်ႈပႃးၵူႈပႃႈၵူႈၾၢႆႇ။ ၵူႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼႂ်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်၊ ၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းထုၵ်ႇလႆႈၶဝ်ႈပႃး 30% - ဝႃႈၼႆ ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး (SWAN) ယိင်းႁၢၼ်ၾႃႉ လၢတ်ႈဝႃႈ- ပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်း AGIPP လႆႈၶဝ်ႈပႃးယူႇ 10 ၵေႃႉ၊ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ (WLB) သမ်ႉပဵၼ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီဝႆႉလႄႈ လႆႈသူင်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 2 ၵေႃႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းယူႇၵူႈၶၵ်ႉၵူႈတွၼ်ႈၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းၵိုင်ႇလီၶဝ်ႈပႃး 30% ဝႃႈၼႆယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ပေႃးဢဝ်ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ်ဝႃႈ ယင်းပႆႇမီး 30% ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တူဝ်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၵေႃႈ တႃႇၸုမ်းၼၢင်းယိင်းတေၶဝ်ႈပႃးၼႆႉ မၼ်းၼၢင်းယင်းဢမ်ႇတူၵ်ႇလၢတ်ႈသေၶေႃႈသေၵမ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးတူၺ်းၼႆ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ တႃႇတေတိုတ်ႉတၢႆးၵၼ် ယင်းတိုၵ်ႉယၢပ်ႇယူႇ- ဝႃႈၼႆ ။


ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပၢင်လူင် တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ပေႃးတေတႅၵ်ႈၵၼ်သၽႃဝယိင်းလႄႈၸၢႆးၸိုင် ဢၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းသၽႃဝမၼ်းၼႆႉ မၼ်းတေလႆႈ ၾိုၵ်းဢဝ်။ ပေႃးတူၺ်းသၽႃဝၼၢင်းယိင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၵူၺ်း၊ မိူင်းလႂ်ၵေႃႈပဵၼ် ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းဢမႄႊရိၵႃႊၵေႃႈ ပၼ်ႇသုၼ်ႇလႆႈၼၢင်းယိင်းဝႆႉတင်းၼမ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၼ်ဝႆႉၼမ်ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ လွင်ႈၼၢင်းယိင်းၶဝ်ႈပႃးတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ မၼ်းယင်းတိုၵ်ႉဢေႇယူႇ၊ မိူၼ်ၵၼ်ၵူႈမိူင်းယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ ။


ပၢင်ၵုမ်လူင်ငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင် ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပၢင်လူင် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်းလႄႈ တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ။